22 Ιουλίου (Utøya 22. Juli) - Η πιο αμφιλεγόμενη ταινία που παίχτηκε στη Berlinale – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

22 Ιουλίου

(Utøya 22. Juli)


Είδος:

, ,

Έτος παραγωγής:
Διάρκεια: 90
Χώρα: Νορβηγία
Σκηνοθεσία:
Σενάριο: ,
Ηθοποιοί: , ,
Πρεμιέρα: 23-07-2020

Γράφει:
Βαθμολογία Cinefreaks:

Είναι 22 Ιουλίου του 2011. Περίπου 500 μέλη της Νεολαίας του Εργατικού Κόμματος Νορβηγίας βρίσκονται στο ετήσιο κάμπινγκ της οργάνωσής τους, το οποίο διεξάγεται στο μικρό νησί Ουτόγια της χώρας. Ξαφνικά, μια αδιευκρίνιστη απειλή κάνει την εμφάνισή της. Ένας άντρας εισέρχεται στον χώρο του κάμπινγκ και ξεκινά να σκοτώνει με ένα όπλο όποιον συναντάει μπροστά του. Τα παιδιά πέφτουν νεκρά κατά δεκάδες, άλλα τρέχουν πανικόβλητα να σωθούν και να κρυφτούν μέχρι να τελειώσει η επίθεση και ένα κλίμα απόλυτης τρομοκρατίας εγκαθιδρύεται στη θέση της μέχρι πρότινως ηρεμίας και ξεγνοιασιάς του κάμπινγκ.

Το «Utøya 22. Juli» είναι μια μυθοπλαστική προσέγγιση υπό μορφή αγωνιώδους θρίλερ των αληθινών γεγονότων που συνέβησαν εκείνη την τραγική μέρα της 22ης Ιουλίου του 2011. Μυθοπλαστική μόνο διότι οι χαρακτήρες πάνω στους οποίους επικεντρώνεται η πλοκή είναι φανταστικοί καθώς, κατά τα άλλα, τα γεγονότα εξιστορούνται ακριβώς όπως τα διηγήθηκαν οι επιζώντες εκείνης της γεμάτης από μίσος και βαρβαρότητα μέρας.

Πρόκειται για την επίθεση που εξαπέλυσε ο ναζιστής Άντερς Μπρέιβικ, ο οποίος συνελήφθη και καταδικάστηκε σε ισόβια αφού πρώτα σκότωσε 69 άτομα σε εκείνο το κάμπινγκ, προκάλεσε μόνιμα προβλήματα αναπηρίας σε δεκάδες και στιγμάτισε τη ζωή όλων όσων γλύτωσαν από τη δολοφονική του μανία. Για την ιστορία, ο Μπρέιβικ, ο οποίος μόλις την πρώτη μέρας της δίκης του είχε χαιρετίσει ναζιστικά μέσα στο δικαστήριο, υπερασπίζεται μέχρι και σήμερα την πράξη του, δηλώνει συνειδητά ναζιστής και τονίζει πως «θα μαχόταν μέχρι θανάτου για την παγκόσμια επικράτηση του ναζισμού».

Την φίγουρα του Μπρέιβικ πάντως, στην ταινία τη βλέπουμε ελάχιστα. Πολύ έξυπνα, ο σκηνοθέτης αποφεύγει να μας τον δείξει ξεκάθαρα, όποτε κάνει την παρουσία του μπροστά στην κάμερα τον βλέπουμε από μακριά, μέσα από τα μάτια των παιδιών που τρέχουν να σωθούν από αυτόν. Τα χαρακτηριστικά του είναι αδιευκρίνιστα, όπως ακριβώς και τα κίνητρά του, γεγονός που κάνει ακόμα πιο τρομακτική την παρουσία του.

Ολόκληρη η 90λεπτη ταινία είναι ένα μονόπλανο χωρίς κόψιμο, γεγονός που σε επίπεδο αφήγησης έχει τα θετικά του αλλά έχει και τα αρνητικά του. Είναι ξεκάθαρο πως η αγωνία που προκαλείται στον θεατή και το κλειστοφοβικό κλίμα της ταινίας προκύπτουν ακριβώς λόγω της συγκεκριμένης σκηνοθετικής οπτικής. Η κάμερα κουνιέται και ακολουθεί την κίνηση των πρωταγωνιστών παίζοντας μαζί τους, είναι ένας αληθινός συμπρωταγωνιστής τους, σαν ένας αόρατος συνοδοιπόρός τους που συμπάσχει και αγωνιά μαζί τους για τη δικιά του ζωή και βλέπουμε τα τεκταινόμενα μέσα από τα μάτια του.

Αφού όμως καρφωθείς στην καρέκλα σου από την αγωνία και καταλήξεις να ταυτίζεσαι με την αγωνία των πρωταγωνιστών, σύντομα αποζητάς το κάτι παραπάνω από την ταινία, θες να σε «τρομάξει» με νέες ιδέες και με νέα τεχνάσματα διότι τα «παλιά» τα συνήθισες. Ωστόσο, η ταινία είναι περιορισμένη στην μονόπλανη αφήγησή της και δεν μπορεί να βρει εύκολα νέες μεθόδους για να χτίσει σασπένς: αυτό που αρχικά είναι το μεγάλο της πλεονέκτημα καταλήγει να είναι μειονέκτημα. Ευτυχώς όχι για πολύ ωστόσο καθώς σύντομα η ένταση αυξάνεται εκ νέου πριν το ασύλληπτα έντονο φινάλε.

Το «Utøya 22. Juli» έκανε πρεμιέρα στο διαγωνιστικό τμήμα της 68ης Berlinale και συζητήθηκε όσο ελάχιστες ταινίες ανάμεσα στους παρευρισκομένους: τόσο μετά τη προβολή της όσο και σε πηγαδάκια θεατών και κριτικών πριν από άλλες προβολές, τα σχόλια για το «Utøya 22. Juli» έδιναν και έπαιρναν. Αλλά και μετά τη λήξη της πρεμιέρας της, το κλίμα ήταν αμφιλεγόμενο. Χλιαρές αποδοκιμασίες από κάποιους αλλά και χειροκροτήματα από άλλους ακολούθησαν τους τίτλους τέλους ενώ η απόλυτη σιγή των δημοσιογράφων καθώς έβγαιναν από την αίθουσα αντικατόπτριζε στο έπακρο την αίσθηση πως αυτό που μόλις είχαμε δει δεν ήταν κάτι συνηθισμένο.

Ένα τεράστιο κομμάτι της συζήτησης έχει να κάνει με το κατά πόσο είναι ηθικό να παίρνεις ως βάση για ένα αγωνιώδες θρίλερ τα αληθινά περιστατικά μιας τραγωδίας που είναι τόσο πρόσφατη στη συλλογική μνήμη. Με μόλις εφτά χρόνια να μεσολαβούν ανάμεσα στα αληθινά γεγονότα και την ταινία μπορεί εύκολα να κατανοήσει κανείς πως αν ένας ή μια επιζών εκείνης της επίθεσης ή πολύ χειρότερα η μητέρα ή ο πατέρας κάποιων εκ των παιδιών που σκοτώθηκαν από τον ναζί Μπρέιβικ δει την ταινία αυτή, μάλλον θα τσαντιστεί υπερβολικά που με καμβά έναν τόσο ακραίο πόνο, ένας σκηνοθέτης επιχειρεί να κάνει τέχνη.

Από την άλλη υπάρχει το επιχείρημα που λέει πως η συλλογική μνήμη πρέπει να μένει ζωντανή, πως οι μαζικές δολοφονίες και ο πόνος που έχει προκαλέσει ο ναζισμός οφείλουν να υπενθυμίζονται όσο πιο συχνά γίνεται και πως όσο επώδυνο και αν είναι για κάποιους να θυμούνται τόσο τραγικές στιγμές από τη ζωή τους είναι ακόμα πιο σημαντικό να μην ξεχάσει ο κόσμος την βαρβαρότητα. Προφανώς, πρόκειται για ένα επιχείρημα που έχει βάση ωστόσο με δεδομένο πως η τραγωδία της Ουτόγια δεν έχει ούτε τις ιστορικές προεκτάσεις του Ολοκαυτώματος, ούτε την μαζικότητά του αλλά αντίθετα, είναι μια πολύ περιορισμένη τραγωδία που πολύ πιο εύκολα προσωποποιείται στις φιγούρες των θυμάτων παρά κοινωνικοποιείται και συλλογικοποιείται ως μαζικό φαινόμενο, το πρώτο επιχείρημα, που μάλλον εκφράστηκε μέσα από τις ελαφριές γιούχες της πρεμιέρας, μοιάζει λίγο πιο στιβαρό.

Όπως και να έχει, το «Utøya 22. Juli» κερδίζει με το σπαθί του τον τίτλο της πιο αμφιλεγόμενης ταινίας του φετινού Φεστιβάλ Βερολίνου και είναι μια ταινία που θα συζητείται για χρόνια ακόμα. Αυτό, όπως και το ότι με την πρώτη ευκαιρία θα την ξαναδούμε, είναι το μόνο σίγουρο…


Βαθμολογία Χρηστών


1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 4.00 out of 5)
Loading...

Προβολές


Παίζεται σε: 0 αίθουσες
0 αίθουσες στην Αθήνα
0 αίθουσες στην Θεσσαλονίκη
0 αίθουσες στην Επαρχία


Η ταινία δεν παίζεται πλέον στις αίθουσες