The Butler – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

The Butler

Είδος: ,
Έτος παραγωγής:
Σκηνοθεσία:
Σενάριο: ,
Ηθοποιοί: , ,
Βαθμολογία Χρηστών:
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 2.00 out of 5)
Loading...

Εμπνευσμένη από το άρθρο του Γουίλ Χέιγκουντ “A Butler Well Served by This Election”, η νέα ταινία του υποψήφιου για Όσκαρ σκηνοθέτη Λι Ντάνιελς (Μονάκριβη / Precious – 2009), είναι μία συγκινητική ιστορία. Το φιλμ έχει την τύχη να διαθέτει έναν υπέροχο Φόρεστ Γουίτακερ στον πρωταγωνιστικό ρόλο, αλλά δυστυχώς δεν καταφέρνει να ξεφύγει από τα στερεότυπα των ταινιών του είδους της…

Μεταφερόμαστε στον 20ο αιώνα και συγκεκριμένα στην πιο ταραχώδη πολιτική περίοδο της Αμερικής. Το επικό δράμα του υποψήφιου για Όσκαρ σκηνοθέτη Λι Ντάνιελς (Μονάκριβη / Precious – 2009), εξιστορεί τη ζωή του Σεσίλ Γκέινς (Φόρεστ Γουίτακερ), που υπηρέτησε ως μπάτλερ στον Λευκό Οίκο, από το 1957 έως και το 1986. Μία περίοδο γεμάτη εξελίξεις, κατά την οποία η Αμερική εξέλεξε επτά προέδρους.

Η ταινία είναι εμπνευσμένη από το άρθρο του Γουίλ Χέιγκουντ “A Butler Well Served by This Election”, το οποίο δημοσιεύθηκε το 2008 στην Washington Post. Το άρθρο αποτελεί ένα χρονικό της πραγματικής ζωής του πρώην μπάτλερ του Λευκού Οίκου, Γιουτζίν Άλεν. Το φιλμ ξεκινάει από το 1926, όπου συναντάμε τον νεαρό Σεσίλ να προσπαθεί να ξεφύγει από το τυραννικό και φυλετικά διαχωρισμένο Νότο, σε αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής. Στο δύσκολο αυτό ταξίδι προς την ενηλικίωση, ο Σεσίλ θα αποκτήσει ανεκτίμητα εφόδια που τελικά θα τον οδηγήσουν σε μία ευκαιρία καλύτερης ζωής.

Ως μπάτλερ στην Λεωφόρο Πενσυλβάνια νούμερο 1600, ο Σεσίλ θα γίνει μάρτυρας των ιστορικών γεγονότων και των εσωτερικών υποθέσεων του Οβάλ γραφείου, την ώρα που εξελίσσονταν παράλληλα ο αγώνας για τα πολιτικά δικαιώματα των μαύρων. Ταυτόχρονα, στην προσωπική του ζωή, η σύζυγος του Γκλόρια (Όπρα Γουίνφρεϊ) μεγαλώνει τους δύο γιους τους και η οικογένεια επωφελείται από τα προνόμια μιας μεσοαστικής οικογένειας, που συντηρεί η δουλειά του Σεσίλ.

Η αφοσίωση όμως του Σεσίλ στην Πρώτη Οικογένεια της χώρας, δημιουργεί εντάσεις στο σπίτι, αποξενώνοντας τον από τη Γκλόρια και δημιουργώντας αντικρουόμενες καταστάσεις με τον αντισυμβατικό του γιό (Ντέιβιντ Ογιελόουο). Μέσα από τα συναισθήματα και την οπτική ματιά της οικογένειας Γκέινς, η ταινία του Λι Ντάνιελς ακολουθεί τις αλλαγές στην Αμερική, σε επίπεδο πολιτικών και φυλετικών αλλαγών.

Από τις δολοφονίες των JFK και Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ, μέχρι τους Καβαλάρηδες της Ελευθερίας και τους Μαύρους Πάνθηρες, τον πόλεμο του Βιετνάμ και το σκάνδαλο του Γουότεργκέιτ. Ο Σεσίλ βιώνει την επίδραση όλων αυτών των σημαντικών γεγονότων, τόσο σαν ένας απλός πολίτης όσο και σαν άνθρωπος εκ των έσω.

Στον πρωταγωνιστικό ρόλο, ο βραβευμένος με Όσκαρ Φόρεστ Γουίτακερ, ξεχωρίζει εύκολα από το υπόλοιπο καστ και προσθέτει στην πλούσια καριέρα του, αλλά μία σπουδαία ερμηνεία. Αυτό ακριβώς είναι και το μεγάλο όφελος μίας ταινίας που πραγματεύεται ένα δύσκολο και ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα, αλλά που δυστυχώς δεν καταφέρνει να ξεφύγει από στα στερεότυπα που συχνά πυκνά συνοδεύουν ταινίες του είδους. Αποκορύφωμα δε αυτού του φαινομένου είναι τα δάκρυα του πρωταγωνιστή μας κατά την εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα, στη θέση του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών…

Παρόλα αυτά είναι σχεδόν σίγουρο ότι η ταινία θα μας απασχολήσει και στο προσεχείς μέλλον και ειδικά στα βραβεία Όσκαρ, καθώς η Ακαδημία δείχνει ιστορικά να έχει αδυναμία σε ταινίες ανάλογης θεματολογίας. Αντίθετα, έκπληξη προκάλεσε το γεγονός ότι η Ενωση Ξένων Ανταποκριτών του Λος Άντζελες, που πριν λίγες ημέρες ανακοίνωσε τις υποψηφιότητές της για τα φετινά βραβεία, τις γνωστές μας κι ως Χρυσές Σφαίρες, δεν τίμησε την ταινία του Λι Ντάνιελς, με καμία υποψηφιότητα, ούτε καν για τον συγκλονιστικό πρωταγωνιστή του.

Ο Φόρεστ Γουίτακερ, πλαισιώνεται από ένα πολυσυλλεκτικό καστ, μεταξύ των οποίων συναντάμε τους: Τζον Κιούζακ, Τζέιν Φόντα, Κούμπα Γκούντινγκ Τζούνιορ, Τέρενς Χάουαρντ, Ελάιτζα Κέλεϊ, Μίνκα Κέλι, Λένι Κράβιτς, Τζέιμς Μάντσεν, Άλεξ Πέτιφερ, Βανέσα Ρεντγκρέιβ, Άλαν Ρικμαν, Λιβ Σράιμπερ, Ντέιβιντ Ογιελόουο, Γιάγια Αλάφια, Μαράϊα Κάρεϊ και Ρόμπιν Γουίλιαμς.

Τον πολυσυζητημένο πρώτο γυναικείο ρόλο της ταινίας έχει η Όπρα Γουίνφρεϊ. Η Αμερικανίδα, πρώην οικοδεσπότρια εκπομπής τοκ σόου  με τίτλο τον “The Oprah Winfrey Show” (η υψηλότερη σε τηλεθέαση εκπομπή του είδους της στην ιστορία της αμερικάνικης τηλεόρασης), επιστρέφει σε πρωταγωνιστικό ρόλο στην μεγάλη οθόνη, μετά από δεκαπέντε χρόνια (Beloved – 1998) και η χημεία της με τον Φόρεστ Γουίτακερ, λειτουργεί σε ικανοποιητικό επίπεδο για την εξέλιξη του φιλμ.

 ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ


Στο βιογραφικό-πολιτικό-κοινωνικό αυτό πόνημα, ο Lee Daniels βασίζει την ιστορία του (ελαφρά, ενδεχομένως) στην πραγματική ιστορία του Eugene Allen, ενός από τους μακροβιότερους butlers του Λευκού Οίκου (υπηρέτησε στο Λευκό οίκο για 34 χρόνια). Στο «The Butler» παρακολουθούμε τα έργα και τις ημέρες του Cecil Gaines (ερμηνευμένου απολαυστικά από έναν εκπληκτικό Forest Whitaker), ενός αφρο-αμερικανού που θα βρεθεί από τις φυτείες βαμβακιού του Αμερικανικού νότου, στις κουζίνες και τις τραπεζαρίες του Λευκού Οίκου, υπηρετώντας 8 από τους γνωστότερους προέδρους της σύγχρονης αμερικανικής ιστορίας (στην ταινία παρελαύνουν ονόματα από τον Eisenhower, μέχρι τον Kennedy, τον Nixon και τον Reagan).

Κοινώς, πλέουμε σε μία θάλασσα τεράστιων κοινωνικών ανακατατάξεων, σε μία χρονική διάρκεια σχεδόν ενός αιώνα. Και στη μέση αυτής της θάλασσας πλέει ο ίδιος ο κεντρικός ήρωας. Εκείνος, το μόνο που θέλει είναι να φροντίσει την οικογένεια του, να της εξασφαλίσει μια καλύτερη ζωή από αυτή που γνώρισε ο ίδιος στα παιδικά του χρόνια. Όπως λέει και ο ίδιος στο voice over των αρχικών σκηνών «και εγώ τους εξασφάλιζα ότι δεν θα ρίξουν ποτέ βλέμμα σε ένα χωράφι με βαμβάκι». Όπως η δουλειά του τού επιβάλει να είναι αθόρυβος, αόρατος, τυφλός και κουφός σε ότι βλέπει και ακούει, έτσι και εκείνος θέλει απλά να εξασφαλίσει την ηρεμία και την ευημερία της οικογένειας του, μακριά από αναταράξεις, μπελάδες και προβλήματα. Όμως η χρονική περίοδος που έλαχε να ζήσει, δεν άφηνε περιθώρια για «φιλήσυχους οικογενειάρχες». Ο Cecil Gaines θα είναι αόρατος παρών σε καίριες πολιτικές στιγμές μέσα στο οβάλ γραφείο, στιγμές που άλλαξαν το ρου της ιστορίας για την Αμερικάνικη κοινωνία. Θα θρηνήσει τη δολοφονία του Kennedy και θα ζήσει από κοντά την παρακμή του Nixon. Θα δει και το δικό του μικρόκοσμο να κλονίζεται από τις καταιγιστικές αλλαγές της εποχής του. Θα έρθει σε βαθιά ρήξη με ένα γιο που, ως νέος της εποχής του, ήθελε δράση, επανάσταση και αλλαγή και περιφρονούσε τον «δουλοπρεπή butler». Θα θρηνήσει το δεύτερο γιο, απεικόνιση μιας άλλη τεράστιας μερίδας της τότε νεολαίας, η οποία θα χαθεί στο πόλεμο του Βιετνάμ, αφήνοντας μια ολόκληρη γενιά να αναρωτιέται γιατί και για ποιον πολέμησε. Ο Cecil Gaines θα ζήσει (και εμείς μαζί του ως θεατές) όλη την πορεία από την απόλυτη περιφρόνηση της ίδιας της έννοιας του να είσαι μαύρος, μέχρι την εκλογή ενός αφρο-αμερικανού στο αξίωμα του προέδρου τον Ηνωμένων Πολιτειών. Και ναι, όσο «go for Obama» προπαγάνδα μπορεί να φαίνεται εκ πρώτης όψεως, στο πλαίσιο της συγκεκριμένη ταινίας, δεν υπάρχει πιο λυτρωτική σκηνή από τον Cecil Gaines να ακούει με δάκρυα στα μάτια τον περίφημο νικητήριο λόγο το Barack Obama “If there is anyone out there, who still doubts that America is a place where all things are possible, who still wonders if the dream of our founders is alive in our time, who still questions the power of our democracy, tonight is your answer…”

Ίσως το μόνο ψεγάδι αυτής της ταινίας είναι ο πολύ λίγος χρόνος που έχει, για να πει πάρα πολλά. Ο Lee Daniels, μέσα στα 132 λεπτά του, θέλει να τα κάνει όλα. Να μιλήσει για όλα τα σημαντικά ιστορικά πρόσωπα, να αναφερθεί σε όλα τα καίρια γεγονότα και παράλληλα να αναπτύξει τους δικούς του χαρακτήρες μέσα στην ταινία. Το αποτέλεσμα αφήνει σε ορισμένα σημεία την αίσθηση ενός ποτ πουρί, όπου ο κάθε αμερικανός πρόεδρος και οι πολιτικές εξελίξεις της θητείας του παρουσιάζονται ακροθιγώς, σαν πεντάλεπτα σκετσάκια επιθεώρησης, σύντομα και ενδεικτικά. Περισσότερο σαν παραπομπές σε ακαδημαϊκό κείμενο, που σε καθοδηγούν που να κοιτάξεις για περισσότερες πληροφορίες, παρά σαν ολοκληρωμένες, εμπεριστατωμένες ιστορίες. Στο κάτω κάτω όμως, έτσι δεν λένε ιστορίες οι άνθρωποι; Αυτοί οι άνθρωποι που έχουν ζήσει πολλά, έτσι δεν μας ταξιδεύουν στα πρόσωπα και τα γεγονότα, μέσα από τις διηγήσεις τους; Άλλωστε, στην πιο απλή, αλλά και αληθινή του ανάγνωση, το «The Butler» είναι απλά μια ιστορία. Όπως ακριβώς θα την έλεγε ένα απλός άνθρωπος που έζησε μεγάλες ιστορικές στιγμές μέσα από τη δική του σκοπιά και καθημερινότητα. Όπως θα την έλεγε ο Cecil Gaines, αν ήταν ο παππούς μας και μας έλεγε ιστορίες στις οικογενειακές συγκεντρώσεις.

ΠΑΝΟΣ ΣΠΑΝΑΚΗΣ