Steve Jobs – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr
Είδος:
Έτος παραγωγής:
Σκηνοθεσία:
Σενάριο: ,
Ηθοποιοί: , , ,
Βαθμολογία Χρηστών:
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

Είναι μια ταινία, που πέρασε από χίλια κύματα: άλλαξε πρωταγωνιστή (αρκετές φορές) και σκηνοθέτη και τελικά… η μπίλια έκατσε στον βραβευμένο με Όσκαρ Danny Boyle, που σκηνοθέτησε τον Michael Fassbender στον ρόλο του Steve Jobs, συνιδρυτή της Apple, στην ομότιτλη ταινία της οποίας το σενάριο (βασισμένο στην πιο δημοφιλή ίσως βιογραφία δια χειρός Walter Isaacson) υπογράφει ο Aaron Sorkin (The Newsroom, The Social Network, The West Wing). Αναφερόμαστε στην δεύτερη βιογραφική ταινία για μια από τις πιο σημαντικές άλλα και αμφιλεγόμενες προσωπικότητες της σύγχρονης τεχνολογικής ιστορίας, τέσσερα (!) χρόνια μόλις από τον θάνατό του. Και ας το διευκρινίσουμε από την αρχή για να τελειώνουμε με την σύγκριση: είναι κλάσεις ανώτερη από το Jobs του Joshua Michael Stern.

Το Steve Jobs του Boyle είναι, ουσιαστικά, ένα “θεατρικό έργο” που απλά τυχαίνει να παίζεται στην μεγάλη οθόνη, χωρισμένο σε τρεις πράξεις, όπου εμφανίζονται και οι επτά βασικοί πρωταγωνιστές: ο Steve Jobs, η Joanna Hoffman (Kate Winslet), υπεύθυνη marketing της Apple, από τα λίγα άτομα που βρέθηκαν πραγματικά κοντά στον Jobs για σχεδόν δυο δεκαετίες, ο Steve Wozniak (Seth Rogen), συνιδρυτής της Apple, ο John Sculley (Jeff Daniels), CEO της Apple, γνωστός εκτός των άλλων για τον ρόλο που διαδραμάτισε στην απόλυση του Jobs από την εταιρεία, ο Andy Hertzfeld (Michael Stuhlbarg), ένας από τους πιο βασικούς μηχανικούς της εταιρείας, η Chrisann Brennan (Katherine Waterston) μητέρα της κόρης του Jobs και η κόρη του Lisa (με σειρά εμφάνισης Makenzie Moss, Ripley Sobo και Perla Haney-Jardine). Κάθε μία “πράξη” του έργου, τοποθετείται χρονικά ακριβώς πριν από τρεις κομβικές, για την καριέρα του Jobs, παρουσιάσεις προϊόντων: του υπολογιστή Lisa, του υπολογιστή της Next και του iMac.

'Steve Jobs' film - 2015

Η ταινία δεν έχει σαν στόχο, τόσο να μας αφηγηθεί την ζωή του βασικού της χαρακτήρα, όσο το να παρουσιάσει το πορτραίτο της προσωπικότητάς του, όπως σκιαγραφείται μέσα από τις συζητήσεις του με τους υπόλοιπους χαρακτήρες. Έχοντας ως σημείο αναφοράς τα προϊόντα και ως “σκηνικό” τα καμαρίνια ή την σκηνή μεγάλων συνεδριακών κέντρων, οι διάλογοι είναι εκείνοι που αποκαλύπτουν τα στοιχεία του μάλλον απόμακρου και ιδιαίτερου χαρακτήρα του Jobs και τις σχέσεις του με τους ανθρώπους του περιβάλλοντός του, με συνεργάτες, φίλους και συγγενείς. Είναι χαρακτηριστικό της θεατρικότητας της αφήγησης, ότι βλέπουμε ελάχιστα flash backs, μόνο στα σημεία που είναι απαραίτητα για τον θεατή, ώστε να κατανοήσει τους διαλόγους, ενώ σε άλλα σημεία αυτοί εμπλουτίζονται, όταν το περιεχόμενο τους οπτικοποιείται και προβάλλεται σε κάποιους τοίχους ή στο δάπεδο.

Αν περιμένετε να δείτε στην μεγάλη οθόνη γνώριμες εικόνες, από παρουσιάσεις προϊόντων, τότε μάλλον θα απογοητευτείτε. Ο Boyle ήθελε, ξεκάθαρα, να ασχοληθεί με όσα δεν έχουν γραφτεί σε βίντεο, με το παρασκήνιο των όσων έχουν περάσει ως τώρα στο κοινό. Το καταφέρνει;

sj

Η ακρίβεια των γεγονότων, που παρουσιάζονται στην ταινία, αμφισβητείται. O ίδιος ο Steve Wozniak υποστηρίζει, πως ο χαρακτήρας του, που υποδύεται ο Rogen, λέει πράγματα, που ο ίδιος δεν είπε ποτέ στον Jobs, πως στα συγκεκριμένα events δεν του μίλησε καν. Ωστόσο και ο ίδιος συνέβαλε στην ανάπτυξη του σεναρίου, όπως είχε βοηθήσει και τον Isaacson, να γράψει το βιβλίο του, και επιβεβαιώνει πως ο χαρακτήρας του Jobs, όπως παρουσιάζεται στην ταινία, είναι ο πραγματικός. Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό γιατί και ο Sorkin, επίσης, αναφέρει πως η ταινία δεν έχει στόχο να “φωτογραφίσει” τον χαρακτήρα του Jobs. Αρκετά στοιχεία στο σενάριο, ακόμα κι αν δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, συμβάλλουν, εν τέλει, στην σύνθεση του κινηματογραφικού πορτραίτου.

Το Steve Jobs είναι μια καλοσκηνοθετημένη ταινία, με δυνατούς διαλόγους και στιγμές και στέρεες ερμηνείες, που δεν στέκονται μόνο στην εικόνα άλλα στην ουσία, προσέγγιση που ακολουθείται σε όλο το project. Πολύ απλά, δεν σε ενδιαφέρει αν ο Fassbender δεν μοιάζει και τόσο πολύ με τον Jobs.  Έχει και τα μικρά ελαττώματά της βέβαια, με πιο χαρακτηριστικό ίσως, το ότι λόγω του τρόπου αφήγησης η ένταση δεν αυξομειώνεται, άλλα παραμένει σχεδόν σταθερά τεταμένη, μέχρι το τέλος της ταινίας. Ίσως, όμως, αυτή να είναι και μια από τις επιδιώξεις των δημιουργών.

Παρ’ όλα αυτά, στους τίτλους τέλους, δεν μπόρεσα να αποφύγω την σκέψη: υπήρχε πραγματικά ανάγκη για αυτή την ταινία; Γιατί τόσο άγχος, για μια ακόμη βιογραφία για τον Steve Jobs, τόσο σύντομα μετά τον θάνατο του;

Την απάντηση έδωσε, έμμεσα, ο ίδιος ο χαρακτήρας σε κάποια σκηνή στο τελευταίο μέρος της ταινίας: περπατώντας με έναν δημοσιογράφο, πέρασαν δίπλα από ένα τεράστιο πορτραίτο του Alan Turing, της σημαντικότερης ίσως προσωπικότητας για την επιστήμη της Πληροφορικής, για την ακρίβεια του “πατέρα” της. O δημοσιογράφος τον ρώτησε ποιος είναι αυτός, κι εκείνος όταν του απάντησε, συμπλήρωσε πως το ότι δεν τον γνώριζε ήταν αρκετός λόγος για να μην συμπεριληφθεί, ως πρόσωπο, ο Turing στο (διάσημο πλέον) σποτ της Apple, στα πλαίσια της καμπάνιας “Think Different”. Δεν ήταν αρκετά δημοφιλής, για να εξυπηρετήσει τους εμπορικούς στόχους της καμπάνιας.

Κακά τα ψέμματα, τέσσερα χρόνια αφότου έφυγε από την ζωή, ο Steve Jobs “ξεχνιέται”. Δεν ξέρουμε, πόσο μεγάλο μέρος των καταναλωτών των προϊόντων της εταιρείας, που ίδρυσε, τον θυμούνται και από αυτούς, πόσοι πραγματικά γνωρίζουν τον Steve Jobs ως προσωπικότητα, την αντίληψη του για την τεχνολογία και την προσέγγιση του κοινού, ή απλά υπάρχει στο μυαλό τους, ως μια φυσιογνωμία. Ίσως, δηλαδή, η Universal να ήθελε να κάνει μια (ακόμη) ταινία για τον Jobs, αρκετά σύντομα, ώστε το όνομά του να συζητιέται ακόμη σε ένα όσο το δυνατόν μεγαλύτερο εύρος κοινού, ώστε η αναγνωρισιμότητά του να ωφελήσει εμπορικά την ταινία ως προϊόν.

Σε κάθε περίπτωση όμως, όποια κι αν είναι τα κίνητρα για την δημιουργία της ταινίας, το Steve Jobs συγκαταλέγεται στις πολύ καλές κινηματογραφικές βιογραφίες, που μας βοήθησαν να ξεχάσουμε ήδη το απίστευτα απογοητευτικό πρώτο εγχείρημα, πριν από δύο χρόνια.

Ανέστης Χατζηδιάκος


Δεν έχει περάσει κάν μια πενταετία από τότε που ο δημοφιλής CEO της Apple εγκατέλειψε τα εγκόσμια και το Hollywood, είχε ήδη ασχοληθεί δύο φορές μαζί του. Μια με το ντοκυμαντέρ «Jobs: The Man in the Machine” και άλλη μία με το ατυχές βιογραφικό δράμα “Jobs” . Το «κακό» δεν θα μπορούσε να μην τριτώσει, κι έτσι σήμερα έχουμε την δεύτερη μυθοπλαστική απόπειρα ανάγνωσης της προσωπικότητας του. Κι αν η νέα ταινία του Boyle ομολογουμένως κερδίζει με διαφορά τον νερόβραστο προκάτοχο της, αυτό δεν απότελεί και σπουδαίο έπαινο.

Θα στοιχημάτιζε κανείς άνετα πως ένα τέτοιο project θα κινούσε το ενδιαφέρον του Aaron Sorkin και αντίστοιχα πως οι παραγωγοί μιας τέτοιας ταινίας θα επιχειρούσαν να στρατολογήσουν, οπωσδήποτε, τον αναγνωρισμένο σεναριογράφο για την υλοποίηση του. Το premise βλέπεις φωνάζει Sorkin από χιλιόμετρα. Δυστυχώς όμως όχι και το αποτέλεσμα.

Η θεατρίζουσα αφήγηση και οι μακρόσυρτοι διάλογοι είναι χαρακτηριστικό της γραφής του, η βαρεμάρα όμως μέχρι στιγμής δεν υπήρχε σε κανένα απ’ τα μενού που μας είχε σερβίρει. Για όλα υπάρχει πρώτη φορά βέβαια. Και για τον Sorkin αυτή είναι η πρώτη του μεγάλη απότυχια. Στήνοντας την δράση γύρω από τρια κομβικά σημεία της καριέρας του  Jobs, φτιάχνει ένα φλύαρο τρίπρακτο θεατρικό που αποτυγχάνει να φωτίσει με ρεαλισμό τον ήρωα του. Στην προσπάθεια του να τον αγιοποιήσει τον κάνει αντιπαθή, αλλά ούτως ή άλλως καταφέρνει πολύ πιο πριν να αποξενώσει το μέσο θεατή με σύνθετες αναφορές σε τεχνολογικές λεπτομέρειες και εταιρικές στρατηγικές, που δεν κατανοούμε την δραματουργική τους σημασία. Μπορεί οι CEO να είναι οι rock star της εποχής αλλά η τεχνολογία και το marketing δεν είναι ακόμα τόσο παγκόσμια γλώσσα όπως η μουσική τελικά.

Και πες ότι προσπερνάμε αυτή την τάση του σεναρίου να αγγίζει θέματα που έχουν δραματουργικό ενδιαφέρον μόνο για τους geek τεχνοκράτες, και πάλι όμως σκοντάφτουμε στο πόσο άτσαλα διαχειρίζεται ο Σόρκιν και το πιο πανανθρώπινο κομμάτι της αφήγησης, αυτό της σχέσης του  Jobs με την κόρη του. Αδύναμο και βεβιασμένο, είναι εκεί για να προσφέρει μόνο μια προκατασκευασμένη κάθαρση, χωρίς να μας συνεπαίρνει στιγμή και χωρίς να προσθέτει τίποτα στα όσα ήδη έχουν ειπωθεί στο σινεμά για την σχέση γονιού και παιδιού.

Κι αν ο Boyle κάνει ότι μπορεί για να υπερβεί την στατικότητα του σεναριού, και η Winslet με το Fassbeder σχεδόν μας πείθουν ότι έχουμε να κάνουμε με κανονικούς ανθρώπους με ρεαλιστικούς προβληματισμούς, στο τέλος και πάλι βγαίνεις από την αίθουσα νιώθωντας πως τίποτα δεν έχεις να διδαχτείς από την ιστορία αυτού του άντρα, παρόλο που η διάθεση κηρύγματος είναι διάχυτη.  Γι’αυτό αναμφισβήτητα δεν ευθύνεται ούτε ο ίδιος ο Jobs, ούτε η ζωή του, που είμαστε βέβαιοι πως δεν στερείτε δραματικού ενδιαφέροντος. Αυτό αποτελεί αποκλειστικά ευθύνη των συντελεστών, που αντίθετα από την προσωπικότητα που τους ενέπνευσε, αποδεικνύονται απολύτως ανίκανοι να μας πείσουν πως το δημιούργημα τους μας αφορά.

Γιώργος Καστέλλης

Θυμηθείτε το πρώτο trailer της ταινίας: