9 πλάνα του Hitchcock που ίσως να μην είχατε προσέξει - Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

9 πλάνα του Hitchcock που ίσως να μην είχατε προσέξει

Αφιερώματα | 21-8-2015 |

Ο Alfred Hichcock έχει αφήσει παρακαταθήκη ένα πλήθος από αξέχαστες σκηνές που συχνά αποτελούν μερικές από τις κορυφαίες του κινηματογράφου: Η σκηνή του Ψυχώ στο ντους, η κυνηγημένη Tippi Hedren στα Πουλιά, η “μεταμόρφωση” της Judy στον Δεσμώτη του Ιλίγγου.
Σ’αυτό τον βοήθησε σίγουρα η πλούσια εμπειρία του από τον βωβό κινηματογράφο, αλλά και η πίστη του πως η τέχνη του σινεμά βασίζεται στην ικανότητα να πεις όσο περισσότερα γίνεται με την δύναμη της εικόνας και με όσο το δυνατόν λιγότερες λέξεις. Γι’ αυτό και πρακτικά κάθε ταινία του είναι γεμάτη από προσεκτικά κινηματογραφημένα και μονταρισμένα πλάνα που εξυπηρετούν συγκεκριμένο σκοπό στην παρακολούθησή της.
Παρακάτω σας παρουσιάζουμε 9 παραγνωρισμένα πλάνα που αξίζει να προσέξετε την επόμενη φορά που θα δείτε τις ταινίες του -σε κάποια, περιλαμβάνονται spoiler!

TheLodger

Το χέρι που κατεβαίνει τη σκάλα, “The Lodger: A Story of the London Fog” (1927)
Η πρώτη του σωζώμενη ταινία ως σκηνοθέτη, είναι το “The Lodger: A Story of the London Fog”, γυρισμένη το 1927, η οποία πρόσφατα αποκαταστάθηκε σε νέα κόπια. Ήδη, ο Χίτσκοκ χρησιμοποιεί σκηνοθετικά μέσα που θα αναπτύξει περισσότερο τα επόμενα χρόνια και καταπιάνεται με θέματα που παρουσιάζουν σασπένς, μυστήριο και ερωτήματα σχετικά με την αθωότητα ή την ενοχή.
Εδώ, ένας νοικάρης στο σπίτι μιας οικογένειας είναι ο κύριος ύποπτος για μια σειρά δολοφονιών (στο στυλ του Τζακ του Αντεροβγάλτη) που αναστατώνει το Λονδίνο. Στο συγκεκριμένο πλάνο, ο ήρωας (τον υποδύεται ο Ivor Novello) βγαίνει από το δωμάτιό του και κατεβαίνει γρήγορα τη μεγάλη ξύλινη σκάλα. Το πλάνο εναλλάσσεται ανάμεσα σ’αυτόν και την ιδιοκτήτρια που ακούει φοβισμένη τα βήματά του, και το κοινό αναρωτιέται για το ποια είναι η πραγματική ταυτότητά του. Η πανοραμική λήψη της σκάλας και το παιχνίδι της σκιάς απ’όπου προβάλλει το χέρι του εν αμφιβολία δολοφόνου είναι χαρακτηριστική.

Sabotage

Πλησιάζοντας την κ. Βέρλοκ, “Sabotage” (1936)
Έχοντας βιώσει μια οικογενειακή τραγωδία -την δολοφονία του μικρού της γιου- η κ. Βέρλοκ ανακαλύπτει επιτέλους την αλήθεια για το ποιος ευθύνεται. Σε μια πολύ δυνατή σκηνή, δεξιοτεχνικά γυρισμένη και με ελάχιστο διάλογο, ο σύζυγός της σηκώνεται και προχωρά αργά προς το μέρος της, δίπλα στο στρωμένο τραπέζι όπου ήδη έχουμε δει πως υπάρχει ένα μεγάλο μαχαίρι. Για μερικά δευτερόλεπτα, η κάμερα ταυτίζεται με τον σύζυγό της και την πλησιάζει αργά και ανατριχιαστικά. Όλοι φανταζόμαστε τι μπορεί να συμβεί, αλλά ποιος θεατής μπορεί να ελέγξει την αγωνία και την κομμένη του ανάσα;

Rebecca

Η κ. Ντάνβερς στην κρεβατοκάμαρα, “Rebecca” (1940)
Το μοναδικό έργο του Χίτσκοκ που κέρδισε Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας (χωρίς να κερδίσει καμία άλλη από τις υποψηφιότητές του) είναι αυτό με το οποίο ξεκίνησε την αμερικανική περίοδό του. Η Rebecca είναι μια μεταφορά του μυθιστορήματος της Daphne du Maurier, όπου η πρωταγωνίστρια μετακομίζει με τον άντρα της στην έπαυλή του, εκεί που είχε πεθάνει η πρώτη του γυναίκα. Η οικονόμος, η κ. Danvers, παραμένει προσκολημμένη στη νεκρή Rebecca και η σχέση της με τη νεοφερμένη στην έπαυλη είναι το λιγότερο μυστηριώδης. Ο Χίτσκοκ φροντίζει να κινηματογραφεί την κ. Danvers ως μια αινιγματική φιγούρα, όπως τονίζεται στο συγκεκριμένο πλάνο: μια σκοτεινή σιλουέτα μπροστά από ένα εκτυφλωτικό φόντο.

Suspicion

Το ποτήρι με το γάλα, “Suspicion” (1941)
Η Lina (Joan Fontaine) παντρεύεται έναν γοητευτικό playboy, τον Johnnie (Cary Grant), ο οποίος σύντομα αποδυκνείεται ανειλικρινής, τζογαδόρος και τυχοδιώκτης. Με την περίεργη συμπεριφορά του, η Lina αρχίζει να υποπτέυεται ότι o Johnnie σχεδιάζει να τη δολοφονήσει. Από μια φίλη της, συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων, μαθαίνει μάλιστα ότι υπάρχουν και δηλητήρια που δεν μπορούν να ανιχνευτούν. Ο Χίτσκοκ δημιουργεί μια σκηνή όπου ο Johnnie ανεβαίνει μια σκάλα, κρατώντας ένα ποτήρι γάλα για την καταβεβλημένη γυναίκα του. Δεν θα μπορούσε να έχει κάνει καλύτερη δουλειά, έχοντάς μας στην άκρη του καθίσματος, καθώς η σκοτεινή μορφή ανεβαίνει τα σκαλοπάτια με τον δίσκο και το ποτήρι να ξεχωρίζουν ενοχλητικά! Ποια είναι τελικά τα πραγματικά σχέδια του Johnnie;

Notorious

Η ζαλισμένη Ingrid Bergman, “Notorious” (1946)
H κάμερα κάνει μια περιστροφή 270 μοιρών, καθώς ο Cary Grant μπαίνει στο δωμάτιο της ζαλισμένης από το ποτό Ingrid Bergman. Το Notorious είναι μια ταινία που φημίζεται για τα περίτεχνα κι εντυπωσιακά πλάνα της (στη συνέχεια έχει ακόμα 2-3 πιο γνωστά), όμως αυτό είναι το πρώτο που βλέπουμε και -αν και εξίσου δεξιοτεχνικό- μοιραία επισκιάζεται από τα επόμενα.
Η ασταθής και περιστρεφόμενη λήψη προοικονομεί τις αγωνιώδεις εξελίξεις που θα ακολουθήσουν και μας προετοιμάζει για τις καταστάσεις που θα εκτυλιχθούν και θα φέρουν “τα πάνω κάτω”.

StrangersOnATrain

Ο φόνος που αντικατοπτρίζεται στα γυαλιά, “Strangers on a Train” (1951)
Ο βασικός άξονας του Strangers on a Train είναι η “ανταλλαγή φόνων” σε σενάριο Raymond Chandler και βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο της Patricia Highsmith, είναι μια από τις πιο αγωνιώδεις ταινίες που μας έχει χαρίσει μετρ του σασπένς. Για την πρωτοτυπία της ξεχωρίζει ο φόνος της Miriam, στον χώρο ενός λούνα παρκ. O Χίτσκοκ υποστήριζε ότι οι φόνοι πρέπει να κινηματογραφούνται ως ερωτικές σκηνές. Πράγματι, οι χαρακτήρες περνούν συμβολικά από το Τούνελ της Αγάπης, στην έξοδο του οποίου συμβαίνει το μοιραίο για τη Miriam. Τον φόνο τον βλέπουμε να αντικατοπτρίζεται στα πεσμένα γυαλιά της (σημαντικό αντικείμενο στο σενάριο της ταινίας) και είναι ένα εφέ που παραμένει εντυπωσιακό ακόμα και σήμερα.

TheWrongMan

Ο σπασμένος καθρέφτης, “The Wrong Man” (1956)
Ως ιστορία, το The Wrong Man ενδεχομένως σήμερα να φαίνεται κάπως παρωχημένο. Είναι η μοναδική ταινία του Χίτκσοκ που βασίζεται σε αληθινά γεγονότα και περιστρέφεται γύρω από το κλασικό μοτίβο που τον απασχολεί: τον ήρωα που κατηγορείται άδικα. Το φιλμ όμως έχει ένα ενδιαφέρον σημείο: παρακολουθεί την μεταφορά της αγωνιώδους ατμόσφαιρας από τον ήρωα στη σύζυγό του και τις επιπτώσεις που δημιουργεί σ’αυτήν. Σε μια σκηνή, η Βέρα Μάιλς εκτός εαυτού επιτίθεται στον άντρα της (ένας εξαιρετικός Χένρι Φόντα) και ως αποτέλεσμα, σπάει ένας καθρέφτης στον οποίον βλέπουμε το “διχασμένο” είδωλο του πρωταγωνιστή. Το ξεκάθαρα συμβολικό πλάνο συμβολίζει το δίπολου “αθώου – ενόχου”, “ελευθερίας – φυλάκισης” αλλά κυρίως την τρομακτική κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο ήρωάς μας.

Vertigo

Το δάσος, “Vertigo” (1958)
Πρόσφατα έλαβε την πρώτη θέση στην προτίμηση των κριτικών, ως η καλύτερη ταινία που έχει γυριστεί, εκτοπίζοντας τον Πολίτη Κέιν. Αναμενόμενα, το Vertigo βρίθει εξαιρετικών σκηνών που άλλωστε έχουν γίνει αντικείμενο ενδελεχούς μελέτης από αναλυτές. Μια παραγνωρισμένη σκηνή όμως είναι αυτή που η Madeleine και ο Scottie περπατούν στο δάσος. Τα πλάνα συνδυάζουν τη σκιά και τη σκοτεινιά που δημιουργούν τα πανύψηλα υπεραιωνόβια δέντρα με το εκτυφλωτικό φως του ήλιο που ίσα-ίσα τα διαπερνά. Η Madeleine, ντυμένη στα λευκά έχει μια σχεδόν υπερφυσική αύρα, ενώ η κίνηση της κάμερας σου δίνει την αίσθηση ότι από λεπτό σε λεπτό μπορεί να εξαφανιστεί. Το ύφος της σκηνής είναι απόλυτα ταιριαστό με το μυστηριώδες, σχεδόν μυστηριακό, που διατρέχει ολόκληρη την ταινία.

NorthByNorthwest

Το κτήριο του Ο.Η.Ε., “North by Northwest” (1959)
Λίγο πριν τον James Bond, ο Χίτσκοκ έφτιαχνε μια κατασκοπική περιπέτεια που έμεινε στην ιστορία. O Cary Grant είναι ένας διαφημιστής τον οποίον κυνηγούν μυστικές υπηρεσίες επειδή τον έχουν μπερδέψει με έναν κυβερνητικό πράκτορα. Μοτίβο της ταινίας είναι η καταδίωξη του ήρωα και η αδυναμία του να ξεφύγει, ακόμα και σε ανοιχτούς χώρους (πχ στην περίφημη σκηνή που τρέχει σε ένα χωράφι με καλαμπόκια). Αυτό, ο Χίτσκοκ το πετυχαίνει επίσης τοποθετώντας τον σε συμβολικά μεγάλα μέρη, όπως πχ το όρος Rushmore στο τέλος της ταινίας. Νωρίτερα όμως, τον έχει βάλει να βγαίνει από το κτήριο του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη και τον κινηματογραφεί από τόσο ψηλά, που ίσα-ίσα τον παρατηρούμε. Η σύνθεση της λήψης είναι εντυπωσιακή και συνοψίζει τέλεια το κλίμα “καταδίωξης” που θέλει να δημιουργήσει.

Διαβάστε περισσότερα για: , , , , , , , , , , ,