Έχω Θυμό... με τα BAFTA (κι όχι μόνο), ή αλλιώς BAFTA μαύρα – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

Έχω Θυμό… με τα BAFTA (κι όχι μόνο), ή αλλιώς BAFTA μαύρα

Έχω Θυμό... | 3-2-2020 |

BAFTA ήταν και πέρασαν, BAFTA ήταν και πάνε.

Χθες το βράδυ δόθηκαν τα βραβεία της βρετανικής ακαδημίας κινηματογράφου για το 2020. Τα πρώτα βραβεία μετά το BREXIT. Όχι ότι αυτό έχει σημασία, έτσι σαν ιστορικό γεγονός.

Ο παρουσιαστής έχει αλλάξει φέτος. Είχαμε τη χαρά να δούμε τον Graham Norton, ο οποίος δεν είπε κάτι το ιδιαίτερο. Ήταν σα να ξαναβλέπεις ένα segment από την εκπομπή του. Καμία αντίρρηση.  Απολαυστικός όπως πάντα. Η βραδιά παρουσιάστηκε στο BBC one, ως συνήθως. Κράτησε μόλις δύο ώρες χωρίς διαφημίσεις, κι αυτό γιατί σε μία προσπάθεια του BBC να μην βαρεθεί το κοινό του και δει το κοινό που βλέπει από το σπίτι (δεν μας ενδιαφέρουν αυτοί που είναι στο Royal Albert Hall και περιμένουν) σκέφτεται είναι ότι δεν μπορείς να κρατάς τρεις ώρες και η μία, να είναι διαφημίσεις Οπότε χωρίς διαφημίσεις, παράλληλο μοντάζ. Το βλέπεις με μία ώρα καθυστέρηση βέβαια από την πραγματική απονομή των βραβείων αλλά δεν μπορείς να κρατηθείς μία ώρα μακριά από τα spoiler.

Αυτό είναι το πιο θετικό πράγμα που έχουν. Κατά τα άλλα, όσο κι αν μου αρέσει το βρετανικό χιούμορ, όσο κι αν μου αρέσει η βρετανική ακαδημία, όσο κι αν υπάρχει το EE Rising Star σαν βραβείο, το οποίο δίνεται στην βρετανίδα ή τον βρετανό που έχει επιδείξει τους προηγούμενους 12 μήνες εξαιρετική δουλειά στον κινηματογράφο και είναι υποτίθεται το επόμενο ανερχόμενο αστέρι της κινηματογραφικής σκηνής και όχι μόνο στη Βρετανία, νομίζω πως εκνευρίστηκα λίγο. Και τώρα που το σκέφτομαι όχι λίγο.

Ο λόγος ήταν πάρα πολύ απλός. Η βραδιά ξεκινάει και σε ένα χιουμοριστικό εισαγωγικό ο παρουσιαστής κάνει πλάκα ότι BAFTA αυτά είναι so white: πλήρης απουσία ανθρώπων χρώματος από σχεδόν όλες τις κατηγορίες.  Γελάσαμε και πάμε παρακάτω. Ο Graham Norton φροντίζει στο opening act του να το ξανάναφέρει σατιρίζοντας βέβαια το γεγονός ότι μετά από τόσα χρόνια ήταν καιρός οι λευκοί άνδρες να πάρουν τη θέση που τους αξίζει. Η αίθουσα γέλασε και πάμε παρακάτω. Κανένα αυτί είδα να ιδρώνει, ούτε κομπιάσματα στο γελάκι, και δεν ήταν γελάκι αμηχανίας.

Κάποια στιγμή ανεβαίνει ο Joaquin Phoenix. Φυσικά κέρδισε το βραβείο καλύτερης ανδρικής ερμηνείας, και φυσικά για το Joker. Καμία έκπληξη εδώ. Το περιμέναμε, ήταν δεδομένο ότι θα το κερδίσει. Ανεβαίνει όμως πάνω στη σκηνή φοβερά προβληματισμένος και ξεκινάει ευχαριστώντας τη Βρετανική Ακαδημία που τόσα χρόνια υποστηρίζει και βοηθάει το έργο του . Είπε ότι είναι πάρα πολύ τυχερός για το γεγονός ότι τα BAFTA παρακολουθούν και τιμούν τη δουλειά του. Ωστόσο την ώρα που ξεκινάει να μιλάει καταλαβαίνουμε όλοι ότι δεν είναι όσο πιωμένος ήταν στις χρυσές σφαίρες. Είναι λίγο πιο σοβαρός και λίγο τρακαρισμένος και λες: Δεν βαριέσαι. Το στυλάκι του Joaquin. ‘Ομως ανοίγει το στόμα του και λέει, με το βραβείο στο χέρι ότι όσο και να ευχαριστεί τη βρετανική ακαδημία δεν μπορεί παρά να αισθάνεται και λίγο άβολα, κι αυτό γιατί οι άνθρωποι από διαφορετικές εθνικότητες δεν απολαμβάνουν ή δεν λαμβάνουν την ίδια απήχηση. Και γυρίζει και λέει ότι αυτός και οι όμοιοί του δηλαδή οι λευκοί straight άντρες του Hollywood κάθε χρόνο κάνουν ακριβώς το ίδιο πράγμα. Μαζεύονται, συναντιούνται, ευχαριστούν τη μάνα τους, τον πατέρα τους, τα πεθαμένα τους, τον ατζέντη τους, το σκηνοθέτη τους, και δεν ξέρω εγώ ποιον άλλον, κι από δω παν κι άλλοι.

Καταλήγει λοιπόν στο λόγο του να πει ότι αυτή η αλλαγή δεν μπορεί να έρθει από τους ίδιους τους λευκούς άνδρες σε κυρίαρχη θέση στο Hollywood, αλλά πρέπει να δοθούν ευκαιρίες σε όλους εκείνους που πρέπει. Την ίδια στιγμή ο σκηνοθέτης κάνει πλάνα στην πλατεία. Οι υποψήφιοι λευκοί άνδρες σε σκηνοθεσία, σενάριο, πρώτου ανδρικού ρόλου, δεύτερου ανδρικού ρόλου, κοιτάζουν όλοι οι παγωμένοι λες και αν αντιδράσουν θα έρθει ο δάσκαλος και θα τους πει “δεν έπρεπε να αντιδράσεις. Τιμωρία”.

Κι εκεί είναι που τα πήρα στο κρανίο.

Ννωρίτερα από αυτό είχε ανέβει στη σκηνή η Rebel Wilson, η αγαπημένη ηθοποιός από την Αυστραλία. Παραδοσιακά στα BAFTA η Rebel Wilson είναι εκείνη η οποία θα ανέβει πάνω στη σκηνή, θα δώσει ένα κάποιο βραβείο, θα γελάσουμε, θα περάσουμε καλά με την ευστροφία της και την κωμική της δυνατότητα και πάμε για άλλα. Φέτος όμως η Rebel Wilson έδωσε το βραβείο σκηνοθεσίας και εδώ σατιρίζει το γεγονός ότι δεν είναι πουθενά υποψήφιο το musical Cats στο οποίο έπαιξε, το οποίο έχει πάει άπατο από όλες τις απόψεις. Γυρίζει και λέει στο τέλος ότι θαυμάζει και τους πέντε λευκούς άνδρες σκηνοθέτες που είναι υποψήφιοι κι ότι εκείνη δεν θα μπορούσε να κάνει κάτι τέτοιο, γιατί δεν έχει τα αρχίδια. Ξαφνικά τα γελάκια κόπηκαν. Ξαφνικά η σαχλή Rebel Wilson ρίχνει ένα βλέμμα στην κάμερα που σου παγώνει το αίμα.

Δίνει το βραβείο στο Sam Mendes για το “1917” και πάει κι αυτό.

Tελευταίο βραβείο της βραδιάς δεν ήταν άλλο από το Fellowship Award, το τιμητικό βραβείο που δίνει κάθε χρόνο η ακαδημία προκειμένου να εντάξει έναν ακόμα καλλιτέχνη στη δυναμική της, ο οποίος θα βοηθήσει έμπρακτα την προώθηση της κινηματογραφικής τέχνης μέσα στην επόμενη χρονιά και στις χρονιές που θα ακολουθήσουν.

Tο βραβείο προλογίζει ο πρίγκιπας Ουίλιαμ, ο πρόεδρος τον BAFTA. Σε ένα λογύδριο, το οποίο σίγουρα έχει περάσει από σαράντα κύματα μέχρι να φτάσει στα χέρια του, κι όταν λέω σαράντα κύματα εννοώ 40 διορθώσεις, ο πρίγκιπας Ουίλιαμ γυρίζει με στόμφο προέδρου και σου λέει ότι είναι λυπηρό να μη δίνουμε ευκαιρίες σε ανθρώπους διαφορετικού χρώματος ή διαφορετικής εθνικότητας, και ότι θα κάνει τα πάντα προκειμένου να ερευνήσει ξανά από την αρχή τις πρακτικές της ακαδημίας για να αλλάξουν τα πράγματα. Γιατί όλοι όσοι είναι οι εμπλεκόμενοι, λέει, αισθάνονται βαριά την ευθύνη, λέει, και μέσα σε αυτούς η γυναίκα του και η κουνιάδα του.

William τι τσαμπουνάς μανούλα μου; Θες να μας εκνευρίσεις γιατί αν θες να μας εκνευρίσεις τα κατάφερες.

Όταν ανακοινώθηκαν οι υποψηφιότητες γιατί δεν είπες κάτι; Ή όταν πέρσι συνέβη το ίδιο ή όταν πρόπερσι συνέβη το ίδιο; Όταν υπάρχει κάποιος διαφορετικής εθνικότητας ή χρώματος υποψήφιος λες την κάναμε τη δουλειά μας και φέτος και ησυχάζεις.

Αλλά ας κάνω και το δικηγόρο του διαβόλου. Το να μην πάρεις υποψηφιότητα σημαίνει ότι δεν αναγνωρίζεται η δουλειά σου; Ναι μπορεί φέτος να μην υπήρχε καμία ταινία από γυναίκα σκηνοθέτιδα ικανή να πάρει υποψηφιότητα ή μπορεί όντως να μην υπήρξε μία ερμηνεία από έγχρωμο ή έγχρωμη ηθοποιό που να μπορούσε να μπει στις πεντάδες. Δεν αντιλέγω, θα μπορούσε.

Λυπάμαι όμως δεν μπορώ να κάνω άλλο το δικηγόρο του διαβόλου, γιατί το πρόβλημα συνεχίζει να παραμένει. Και δεν σου λέω εγώ ότι σε μία χρονιά μπορεί να μην υπήρχε κάτι τέτοιο. Δεν υπήρχε, δεν υπήρχε. Τι να κάνουμε τώρα; Το πρόβλημα όμως ξεκινάει από πολύ πολύ πολύ πιο πριν. Όταν από τις 10 ταινίες πού φτάνουν σε ένα γραφείο παραγωγής έχει δοθεί η ευκαιρία μόνο σε μία ή δύο από γυναίκα σεναριογράφο, ή σκηνοθέτιδα, να μπουν μέσα σε αυτό το γραφείο τότε το πρόβλημα είναι πρόβλημα συστήματος.

Και όπως λέει κι ο Phoenix ,ο συστημικός ρατσισμός είναι ακόμα χειρότερος.

Οπότε αγαπημένα μου BAFTA, και αγαπημένα μου Όσκαρ κατ επέκταση και αγαπημένες μου χρυσές σφαίρες κατ επέκταση, μη μου ανακοινώνετε υποψηφίους, δημιουργείτε αντιδράσεις και μετά το ύφος σας είναι “κι αφού βάλω σε μία τάξη τα ασυμμάζευτα”.

Το λυπηρό της όλης υπόθεσης είναι ότι ακόμα και σήμερα μιλάμε ακριβώς για τα ίδια πράγματα και κανείς δεν κάνει τίποτα για να το αλλάξει. Μήπως αυτό πρέπει να το κάνει το κοινό;

Θα δούμε. Προς το παρόν λέω να ηρεμήσουμε γιατί κάτι μου λέει πως και του χρόνου τα ίδια πράγματα θα λέμε