Τι ήθελε να πει ο ποιητής... στο "Us" – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

Τι ήθελε να πει ο ποιητής… στο “Us”

Τι ήθελε να πει ο ποιητής... | 30-5-2019 |

Μισό λεπτάκι να βάλουμε τα πράγματα στην θέση τους.

Η σχέση μου με τον Jordan Peele είναι λίγο περίεργη. Του έχω βγάλει πολλές φορές το καπέλο στο παρελθόν. Ειδικά για κάτι συμμετοχές του σε ταινίες, και ακόμα πιο ειδικά όταν έμαθα ότι έβαλε και το χεράκι μου στο αγαπημένο μου “Big Mouth”.

Όταν βγήκε στις αίθουσες το “Get Out!”, και άρχισε να γίνεται ο κακός χαμός, είχα ενθουσιαστεί πάρα πολύ. Όταν το είδα, απογοητεύτηκα. Εξηγούμαι: η ταινία δεν είχε τίποτα το στραβό εδώ που τα λέμε. Αλλά εγώ ίσως είχε διαφορετικές προσδοκίες. Ωστόσο, την είδα, έπιασα τα μηνυματάκια περί ρατσισμού, και των αποτελεσμάτων αυτού και στις δύο άκρες του εύρους, είπα από μέσα μου “καλά τα πήγες για πρώτη ταινία”, το ξέχασα και πήγα παρακάτω.

Πριν λίγο καιρό ντεμπουτάρει το “Us”. Στο άκουσμα του ονόματος του Jordan, χάρηκα από τη μία, αλλά δεν είχα απαιτήσεις. Σκέφτηκα ότι σίγουρα θα προσπαθήσει να μου πει περισσότερα πράγματα από τα προφανή και ήμουν προετοιμασμένος. Βλέπω trailer, Lupita Nyong’o, Elisabeth Moss, και λέω “Εδώ είμαστε”. Στα καπάκια η ταινία προμοτάρεται ως θρίλερ τρόμου. Δεν με επηρέασε. Κάτι μέσα μου, μου έλεγε πώς τα πράγματα είναι βαθύτερα.

H Adelaine πηγαίνει χωρίς να το θέλει στο σπίτι των παιδικών της χρόνων, με τον άντρα της και τα δύο παιδιά της. Εκεί όταν η ίδια ήταν παιδί, κάτι της συνέβη σε μία βόλτα με τους δικούς της σε ένα λούνα παρκ. Μεγαλωμένη πια, δεν θέλει να πάει ούτε βόλτα στην κοντινή παραλία. Το ίδιο βράδυ στο σπίτι τους, θα τους επισκεφτεί μία οικογένεια. Ποια οικογένεια; Μα μία διαφορετική εκδοχή των ίδιων.

Στην πρώτη σκηνή συνάντησης των δύο οικογενειών, η οικογένεια της Red (η άλλη εκδοχή της Adelaine) εξηγεί ότι για χρόνια ζουν σε ένα σύστημα κρυφών τούνελ, και είναι ο καθένας συνδεδεμένος με έναν άνθρωπο, ο οποίος μοιάζει και φέρεται ανάλογα με τον αντίστοιχό του, ο οποίος ζει στην επιφάνεια. Έτσι, η Adelaine έχει την Red, και πάει λέγοντας.

Η Red στο πρώτο act της ταινίας εξηγεί ότι αυτοί που μένουν υπογείως, αποτελούν το απόλυτο ανθρώπινο πείραμα. Την προσπάθεια του ανθρώπου να διαπιστώσει αν μπορεί να “κλωνοποιήσει” την ανθρώπινη ψυχή. Αυτό που κατάφερε είναι να πετύχει το πείραμα σε ό,τι αφορά την σάρκα, αλλά απέτυχε στην ψυχή, καθώς το αποτέλεσμα είναι να δημιουργήσει 2 πανομοιότυπους ανθρώπους, με μία ψυχή μοιρασμένη στα δύο.

Εδέησε ο Κύριος, και την είδα, με κάποια καθυστέρηση, δυστυχώς. Και συνειδητοποίησα κάτι: Σε κανένα σημείο της ταινίας δεν σε πήρε κανείς από το χέρι να σου εξηγήσει τίποτα. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι σε άφησαν και στη μοίρα σου.

Ο Jordan Peele είπε τελικά αυτά που ήθελε να πει; Και τι ήταν αυτό;

Το ερώτημα είναι: Τι ήθελε να πει ο ποιητής, Jordan Peele, στο “Us”;

Προσοχή: Spoiler Alert


Εν αρχή είναι τα κουνέλια

Οι τίτλοι αρχής της ταινίας συνοδεύονται από ένα πλάνο που μας δείχνει 11 σειρές από κουνέλια. Ο ρόλος τους;

1.Αποτέλεσαν έμπνευση γιατί ο ίδιος ο Peele τα φοβάται.

2. Τα αυτιά τους του θυμίζουν ψαλίδια, εξού και το ψαλίδι αποτελεί το φονικό όπλο των Reds.

3. Η Red, όταν μιλάει με την οικογένεια της Adelaine και της εξηγεί τι συμβαίνει, αναφέρεται στο ότι για κάθε ζεστό και οικογενειακό γεύμα της Adelaine, η Red έτρωγε ωμά κουνέλια. Λογικό να χρησιμοποιηθούν σαν πρώτη ύλη για την τροφή τους, καθώς έχουν γρήγορο ρυθμό αναπαραγωγής.

4. Η ταχεία αναπαραγωγή των κουνελιών, είναι ένα σύμβολο του υπερπληθυσμού της Γης.

5. Συχνά τα κουνέλια αποτελούν τα πειραματόζωα των ανθρώπων. Ο άνθρωπος λοιπόν, μετά τα κουνέλια χρησιμοποίησε τον άνθρωπο για τα πειράματά του.


Και η ώρα είναι, 11:11

Ο αριθμός 11 εμφανίζεται αρκετές φορές μέσα στην ταινία. Αλλά όχι μόνος του. Εμφανίζεται παρέα με ένα άλλο 11. Στην ταινία γίνεται σαφέστατη αναφορά στο εδάφιο 11:11 της Βίβλου, που αναφέρει το εξής:

“Και έπειτα, ο Θεός είπε: ‘Ιδού, θα τους φέρω το κακό, από το οποίο δεν θα μπορούν να ξεφύγουν. Θα κλαίνε για εμένα, αλλά εγώ δεν θα τους ακούω'”.

Οι Reds είναι η τιμωρία. Η τυφλή τιμωρία. Δεν επιθυμούν να εξοντώσουν τους δημιουργούς τους, αλλά εκείνους που είναι σαν αυτούς, λες και φταίει η μία από τις δύο πλευρές. Όπως και σε κάθε θρησκεία, ο Θεός δεν φταίει ποτέ. Ο Δημιουργός δεν φταίει ποτέ. Φταίει πάντα ο άλλος. Παράλογος Θεός, παράλογες (;) αντιδράσεις.


Η κόλαση, είναι οι άλλοι;

Και ενώ στο Get Out! η αναφορά στους “άλλους” ήταν πιο συγκεκριμένη, εδώ οι “άλλοι” έχουν πολλές μορφές. Αλλά όλες απειλητικές.

Αρχικά, οι “άλλοι” είναι ο ίδιος μας ο εαυτός. Ή μάλλον εκείνα τα χαρακτηριστικά που θέλουμε να παραμείνουν κρυφά. Τόσο πολύ, που τα κρατάμε κρυφά κι από εμάς τους ίδιους. Η Adelaine τρώει μόνο φρέσκα φαγητά και δεν πίνει ποτέ, προσπαθώντας να κρύψει την αληθινή της ταυτότητα. (πιο κάτω θα πούμε τι έχει γίνει). Ο άντρας της, ο Gabe, είναι ένας περήφανος μαύρος, ο οποίος όμως ενεργεί σύμφωνα με τα πρότυπα της “λευκής” αμερικανικής κουλτούρας, για να κρύψει τον εσωτερικό του ρατσισμό. Ο Peele δεν παίρνει θέση σε αυτό. Απλά, παραθέτει το γεγονός. Και πάει λέγοντας…

Όταν εμφανίζονται οι Reds, φαίνεται να έχουν όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που οι της επιφάνειας θέλουν να κρύψουν βαθιά σε τούνελ υπόγεια (see what he did there?). Είναι σαν να απειλείται η ζωή τους, από την προσωποποίηση όλων εκείνων που οι ίδιοι θέλουν να κρύψουν, κι όχι μία συγκεκριμένη απειλή.


God Bless (which) America?

Στην ερώτηση της Adelaine, “Ποιοι είστε;”, η απάντηση της Red είναι ένα σαφές πολιτικό σχόλιο: “Είμαστε Αμερικάνοι”.

Όπως εξήγησε κι ο ίδιος ο Peele στην συνέντευξή του στο Empire, η ατάκα αυτή, επίσης στο πρώτο act, είναι ένα πρώτο βήμα για να ξεκαθαρίσει τις προθέσεις του.

Οι ΗΠΑ είναι μία χώρα που μαστίζεται, στην μετά-Trump εποχή ειδικά, από έναν γενικευμένο ρατσισμό. Προς άλλους, και εναντίον όλων. Η απειλή στην ταινία έρχεται από “κάτω”, και μέσα στον πανικό μέχρι και η Adelaine, προτείνει το να φύγουν για το Μεξικό. Αλλά το χειρότερα είναι ο ρατσισμός των Αμερικανών, προς τους ίδιους. Είναι η χειρότερη μορφή.


Η δυαδικότητα, ο τρομακτικός πυρήνας

Από την πρώτη αφίσα, το πρώτο trailer και τις πρώτες δηλώσεις, o Peele δεν έκρυψε ότι το πραγματικό θέμα της ταινίας του είναι η δυαδικότητα. Η ύπαρξη δύο ταυτόχρονων πραγμάτων. Ο καθένας μας έχει και έναν άλλο εαυτό, με τον δεύτερο να παίρνει την θέση του πρώτου, και τούμπαλιν, με αποτέλεσμα οι δύο αυτοί εαυτοί να ενισχύουν αλλά και να αποδυναμώνουν τον άλλο, μέχρι την στιγμή που και εσύ ο ίδιος δεν μπορείς να ξεχωρίσεις ποιος είσαι.

Το twist της ταινίας, είναι ότι η Adelaine είναι στην πραγματικότητα η Red, καθώς η δεύτερη την εντόπισε στο λούνα παρκ, την ακινητοποίησε και άλλαξαν θέσεις, και αυτό σηματοδοτείται από ένα μπλουζάκι που γράφει πάνω “Thriller”.

Σύμβολο αυτής της αλλαγής, ο Michael Jackson. Έφτασε να λατρεύεται ως Θεός. Δημιούργησε ένα είδωλο που κανείς δεν μπόρεσε να αντιγράψει. Ήταν μαύρος. Έγινε λευκός. Αφαίρεσε την μελανίνη από το δέρμα του. Είχε καρκίνο. Αγαπούσε τα παιδιά. Βίαζε τα παιδιά. Ήταν gay. Δεν ήταν gay. Δυαδικότητα ακόμα και στην άποψη. Υπάρχουν υποστηρικτές και πολέμιοι γύρω από τις προηγούμενες δηλώσεις. Κανείς όμως δεν έχει όλες τις πληροφορίες που χρειάζεται.

Ο Peele σε προκάλεσε να αλλάξεις οπτική, αλλά και ομάδα. Πόσο καλή ήταν η καλή, και πόσοι καλοί ήταν οι καλοί τελικά; Πήρες θέση από την αρχή, χωρίς να ξέρεις όλα τα δεδομένα.


Το αποτέλεσμα κι ίσως και το νόημα της ταινίας νομίζω είναι βαθύτερο, και οι ταινίες τρόμου έχουν ένα ιδιαίτερο ταλέντο στο να σε προκαλούν: Η απάντηση σε μία ερώτηση, οφείλει να δημιουργεί περισσότερες ερωτήσεις.

Όπως και να έχει, ο Peele απέδειξε μόλις με την δεύτερη σκηνοθετική του προσπάθεια ότι είναι από τους σκηνοθέτες που θα μας απασχολήσουν για πολλά χρόνια.

Υ.Σ.: Η Lupita, είναι μία θεά.

Υ.Σ.2: Το τρελό μάτι της Elisabeth Moss, είναι στα highlights.

Διαβάστε περισσότερα για: , ,