Η ένωση Πολωνών Σκηνοθετών υπερασπίζεται την "Ida" εναντίον της δημόσιας τηλεόρασης – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

Η ένωση Πολωνών Σκηνοθετών υπερασπίζεται την “Ida” εναντίον της δημόσιας τηλεόρασης

Ειδήσεις | 2-3-2016 |

Η Ida του Πολωνού Pawel Pawlikowski είναι το δράμα που κέρδισε το Oscar Καλύτερης Ξενόγλωσσης ταινίας στην περσινή απονομή του 2015. Η “Ida” τοποθετείται στην κομμουνιστική Πολωνία του 1960 όπου παρακολουθούμε την 18χρονη ομώνυμη πρωταγωνίστρια, που έμεινε ορφανή μετά την ναζιστική κατοχή, να ετοιμάζεται να γίνει μοναχή όταν τα γεγονότα θα την οδηγήσουν να γνωρίσει την αντισυμβατική και κυνική θεία της ξεκινώντας ένα υπαρξιακό ταξίδι αμφισβήτησης και ενηλικίωσης πάνω σε θέματα πίστης, ταυτότητας και συγχώρεσης.

Και ενώ η παγκόσμια αναγνώριση του έργου του Pawlikowski επιβεβαιώθηκε περίτρανα με την απόσπαση πολλών και σημαντικών βραβείων σε μεγάλες κινηματογραφικές διοργανώσεις, εγχώρια η αμφισβήτηση της ταινίας από το δημόσιο τηλεοπτικό δίκτυο TVP έχει εγείρει πλήθος αντιδράσεων. Συγκεκριμένα στο 12λεπτο τηλεοπτικό πρόγραμμα με τίτλο “Around Ida” που παρουσιάστηκε ακριβώς πριν την επίσημη προβολή της ταινίας στο TVP2 οι δύο σχολιαστές του σταθμού, ο κριτικός ταινιών Krzysztof Klopotowski από το TVP Kultura και ο ιστορικός Piotr Gursztyn του TVP Historia, συνεπικουρούμενοι από τον προσκεκλημένο Maciej Swirski, της Πολωνικής Ένωσης ενάντια στην δυσφήμιση του πολωνικού κράτους, υποστήριξαν ότι η “Ida” είναι μια ταινία με ιστορικές ανακρίβειες που παρουσιάζει μια συνολικά αρνητική εικόνα αναφορικά με τις πράξεις του πολωνικού λαού την περίοδο της ναζιστικής κατοχής.

Ο Swirski και ο Gursztyn μάλιστα υποστήριξαν πως ο λαός της χώρας δεν συμφωνεί με το περιεχόμενο της ταινίας που του προσδίδει “εγκλήματα” που είναι εν μέρη αναληθή ή πλαστά δημιουργώντας ένα φίλμ που είναι προσβλητικό για το έθνος. Μάλιστα ο Klopotowski δεν δίστασε να υποστηρίξει “Αν η ταινία δεν συνεισέφερε στην υπεράσπιση των Εβραίων στην διαμάχη Εβραίων-Πολωνών τότε δεν θα έπαιρνε το Oscar”. Στο τέλος δε του προγράμματος παρουσιάστηκαν τρείς κάρτες που δεν διαχωρίστηκαν από τους αρχικούς τίτλους της “Ida” με διαφημιστικό διάλειμμα οπότε θα μπορούσαν να εκληφθούν από τον τηλεθεατή ως μέρος της ταινίας(!) Στις εν λόγω κάρτες αναγραφόταν σε μορφή τίτλων η άποψη οτι οι μη-Εβραίοι Πολωνοί κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής δεν συνέβαλαν μόνο στην καταδίωξη των Εβραιο-Πολωνών αλλά και στην διάσωση των τελευταίων μέσω σχεδίων διαφυγής που έβαλαν και την δική τους ζωή σε κίνδυνο.

Όπως ήταν αναμενόμενο η Ένωση Πολωνών Σκηνοθετών υπερασπίστηκε την “Ida” λέγοντας σε σχετική επιστολή διαμαρτυρίας της πως είναι η πρώτη φορά στην 25ετή πορεία των ελεύθερων δημοσίων μέσων ενημέρωσης της χώρας που ένα έργο δεν παρουσιάζεται με βάση το θέμα ή την αισθητική του αξία αλλά με βάση την “μια και μοναδική σωστή” ιδεολογική μετάφραση. Η επιστολή συνεχίζει αναφέροντας πως αυτή η συμπεριφορά είναι ασεβής τόσο απέναντι στους δημιουργούς της ταινίας όσο και στους θεατές των οποίων η νοημοσύνη και η ευαισθησία αμφισβητείται από την στέρηση της ελευθερίας να σχηματίσουν τη δική τους ανεπηρέαστη άποψη για το φιλμ ενώ καταλήγει “Πρόκειται για παραβίαση καλής συμπεριφοράς και για ένα καθαρό παράδειγμα πρακτικών χειριστικής προπαγάνδας που δεν ταιριάζει στο επίπεδο των μέσων ενημέρωσης μιας δημοκρατικής χώρας”.

Η κίνηση της δημόσιας τηλεόρασης να παρουσιάσει τις τρεις κάρτες χωρίς σαφή διαχωρισμό από τους αρχικούς τίτλους της ταινίας προκάλεσε επίσης την διαμαρτυρία των Πολωνών κριτικών κινηματογράφου και θεωρητικών οι οποίοι δήλωσαν ενοχλημένοι που ” αντί για debate έλαβαν μια μονόπλευρη κριτική της ταινίας”. Παράλληλα φημολογείται πως οι παραγωγοί της ταινίας δέχονται νομικές συμβουλές για να αποφασίσουν εαν το TVP έχει παραβεί τους όρους της άδειάς του.

Η συγκεκριμένη στάση πάντως είναι η συνέχεια που δίδεται στις επιθέσεις που δέχεται ο Pawlikowski για την ταινία του από ισχυρούς εθνικιστικούς κύκλους, μεταξύ των οποίων συναντάμε τον Jaroslaw Kaczynski, επικεφαλή του δεξιού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη που κέρδισε στις εκλογές του 2015 στην Πολωνία καθώς και την αντιπρόεδρο του κόμματος και πρωθυπουργό της χώρας, Beata Szydlo. Δυστυχώς πάντως για τις δημοκρατικές αξίες στην χώρα μετά το απαράδεκτο συμβάν με την “Ida” επήλθε μεταβολή στο νομικό πλαίσιο γύρω από τα μέσα ενημέρωσης της Πολωνίας με το κυβερνών, συντηρητικό, εθνικιστικό κόμμα να αναλαμβάνει τον πλήρη έλεγχο του TVP και των λοιπών μέσων μαζικής ενημέρωσης που ανήκουν στο δημόσιο. Η κυβέρνηση λαμβάνει επίσης μέτρα για να περιορίσει τον ρόλο του συνταγματικού δικαστηρίου και να αυξήσει την παρακολούθηση των ψηφιακών επικοινωνιών. Όλα τα παραπάνω ακροδεξιά βήματα της πολωνικής κυβέρνησης έχουν δημιουργήσει διάχυτη ανησυχία στην ΕΕ με τον Πρόεδρο του Ευρωπαικού Κοινοβουλίου, Martin Schulz, να περιγράφει την κατάσταση ως “μια επικίνδυνη Πουτινοποίηση της ευρωπαικής πολιτικής” αναφερόμενος προφανώς σαρκαστικά στον τρόπο διακυβέρνησης του ρώσου εθνάρχη Βλαντιμίρ Πούτιν.

Για να γυρίσουμε στην αφετηρία της συζήτησης και την “Ida” του Πολωνού Pawlikowski ο ίδιος ο σκηνοθέτης δήλωσε στο Variety πως η πολιτική ηγεσία της χώρας χρησιμοποίησε την ταινία, οταν άρχισε να κερδίζει παγκόσμια αναγνώριση και βραβεία, προς δικό της πολιτικό όφελος με σκοπό την δημιουργία εθνικών και πατριωτικών αισθημάτων χαρακτηρίζοντας την μια αντι-πολωνική ταινία που αποτελεί “μέρος της αριστερής παγκόσμιας συνομωσίας ενάντια στην καλή εικόνα της Πολωνίας” που οι ίδιοι σκόπευαν να αποτρέψουν με την εκλογή τους. Ο Pawlikowski συνέχισε λέγοντας πως η “Ida” είναι μια πολυεπίπεδη ταινία χαρακτήρων και υπαρξιακών αναζητήσεων και όχι μια ταινία για την ιστορία της Πολωνίας. Συνέχισε μάλιστα τονίζοντας πως είναι τελείως παράλογη και αυτοαναφορική η αποστροφή των Πολωνών ηγετών για την “Ida” ενώ εξυπηρετεί αποκλειστικά και μόνο στην δημιουργία κλίματος ξενοφοβίας  που βλάπτει την χώρα.

Τέλος ο Pawlikowski καταλήγει “Το χειρότερο είναι οτι η Πολωνία είναι μια ζωντανή, δημοκρατική, πολυποίκιλη κοινωνικά χώρα και αυτοί οι άνθρωποι που εκλέχτηκαν από τον πενιχρό αριθμό των 6,5 εκατομμυρίων(έναντι των 40 εκατομμυρίων του συνολικού πληθυσμού) καταστρέφουν την εικόνα της χώρας σε όλους εμάς για πολύ καιρό”