The Road to Berlin- 15 υπέροχες ταινίες στο Βερολίνο – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

The Road to Berlin- 15 υπέροχες ταινίες στο Βερολίνο

Top-10 | 13-10-2015 |

Σε ένα brainstorming για το Βερολίνο σκέφτεσαι πάρκα, τεράστιους δρόμους, λουκάνικα στο χέρι, μπύρες με το λίτρο, μουσεία, το τείχος, την Πύλη του Βραδεμβούργου, την συγκλονιστική πρόσφατη ιστορία του. Θέλω, όμως, επίσης να σκέφτεσαι και την τεράστια πολιτισμική ποικιλότητα, τη διάχυτη αντεργκραουντίλα, και τα βράδια που πας σε ένα μπαρ και γνωρίζεις όλο το μαγαζί. Να σου έρχεται στο μυαλό, ακούγοντας τη λέξη, η Kreuzberg και το SO36, το μουσείο ομοφυλοφιλίας, οι μικρές πύλες του Βραδεμβούργου στα τζαμάκια του μετρό, τα ονόματα-σιδηρόδρομοι οδών και στάσεων, η Μπερλινάλε και η απόλυτη καλλιτεχνική έκφραση στον κινηματογράφο, τη μουσική και το σύγχρονο χορό. Και, πάνω απ’ όλα, να έχεις υπόψη τη μεγάλη, απολαυστικά σοκαριστική ελευθερία και αποδοχή. Αν, δε, κάνεις τη σύνδεση όλων αυτών θα καταλάβεις γιατί αυτή η πόλη είναι πόλος έλξης ανθρώπων από όλο τον κόσμο, ανθρώπων με τόσο διαφορετικές ζωές. Διότι το Βερολίνο, φίλες και φίλοι, δεν είναι μια πανέμορφη πόλη, όπως το Παρίσι, δεν είναι μια πόλη-μουσείο, όπως η Ρώμη, δεν είναι μια επιβλητική πόλη, όπως η Νέα Υόρκη. Είναι η πόλη που σου παρέχει όλα τα εργαλεία για να (ανα)δημιουργήσεις τη ζωή σου όπως θες και να ακουστείς για αυτό που τελικά θες να είσαι. Αυτό, τουλάχιστον, είναι το Βερολίνο για μένα έτσι όπως διαμορφώθηκε από την ταραχώδη ιστορία του και ελπίζω η παρακάτω κινηματογραφική λίστα να εξηγεί γιατί.

fullwidth.2007dd26

1. Oh Boy / A coffee in Berlin (Jan Ole Gerster, 2012).
Δεν μπορείς να απαριθμείς ταινίες για το Βερολίνο και να μη συμπεριλάβεις τη συγκεκριμένη. Μέσα από μια τρομερά δουλεμένη πλην απλή αφήγηση, παρακολουθούμε την προσπάθεια ενός νέου Βερολινέζου να διεκδικήσει τη ζωή του. Όσο και αν μοιάζει με έναν τύπο χαμένο, ξέρει πολύ καλά τι ψάχνει: το χώρο και το χρόνο του για να εξελιχθεί, την ηρεμία που του αρνείται το περιβάλλον του, έναν απλό, σκέτο καφέ, που δεν βρίσκει πουθενά.
Με μια εξαιρετικά αλληγορική δομή, πολλά επίπεδα νοήματος και το πάντρεμα του παρόντος με το παρελθόν λέγονται πολλά και υπονοούνται ακόμα περισσότερα. Στο μεταξύ, οι πρωινές και βραδινές εικόνες ενός ασπρόμαυρου Βερολίνου ντύνουν την αφήγηση τόσο ζεστά που θεωρώ αδύνατο να φανταστώ την ταινία τοποθετημένη σε άλλη πόλη.

runlolarun

2. Run Lola Run (Tom Tykwer, 1998).
Μία από τις πιο δημοφιλείς μη αγγλόφωνες ταινίες του ’90. Σήμα κατατεθέν η κοκκινομάλλα πρωταγωνίστρια Λόλα και ένας από τους λόγους η επιτυχίας η ιδιαίτερη πλοκή: η ταινία αφηγείται την ιστορία τρεις φορές με διαφορετικό τρόπο και διαφορετική κατάληξη.
Στο Βερολίνο του 1990 ο φίλος της Λόλα έχει χάσει ένα χρηματικό ποσό το οποίο έπρεπε να παραδώσει στους εγκληματίες εργοδότες του. Οι τελευταίοι του δίνουν μόνο είκοσι λεπτά προκειμένου να τα ξαναβρεί, αλλιώς απειλούν να τον σκοτώσουν. Έτσι ακριβώς ξεκινούν και τα τρία κομμάτια της ταινίας, τρεις διαφορετικοί αγώνες δρόμου, με τη Λόλα να καταφεύγει και στις τρεις εκδοχές στον πλούσιο πατέρα της ζητώντας βοήθεια.
Κατά τα άλλα η ταινία «τρέχει» όπως ορίζει και ο τίτλος, υιοθετώντας έντονους ρυθμούς και ένα εξαιρετικά αγχωτικό κλίμα.

kabar72mhd_01

3. Cabaret (Bob Fosse, 1972).
Αρχές της δεκαετίας του ’30 στο Βερολίνο, ο ναζιστικός εφιάλτης σιγοβράζει και η περίφημη παρακμή της εποχής σε πρώτο πλάνο. Ο Βρετανός Brian (Michael York) έχει μόλις φτάσει στην πόλη και ερωτεύεται την Αμερικανίδα Sally Bowles, χορεύτρια καμπαρέ. Κάτω από τους προβολείς και τις χορογραφίες ξεγυμνώνονται πάθη και αδυναμίες όσων απλώς έτυχε να βρίσκονται σε εκείνο το μέρος, εκείνη την εποχή.
Η ταινία αντιμετωπίζεται από πολλούς ως μιούζικαλ, έχει όμως πολλά σκοτεινά στοιχεία που ξεπερνούν κατά πολύ το είδος. Σε κάθε περίπτωση η ταινία χάρισε στη Liza Minnelli τον καλύτερο ρόλο της καριέρας της και απέσπασε 8 χρυσά αγαλματίδια το 1973.

00733

4. The Man Between (Ο Άνθρωπος του Βερολίνου) (Carol Reed, 1953).
Συχνά η συγκεκριμένη ταινία αποτελούσε αντικείμενο σύγκρισης με την πολύ περισσότερο δημοφιλή ταινία του Reed, The Third Man. Παρόμοιος τίτλος, ένα σκηνικό τοποθετημένο στο μεταπολεμικό Βερολίνο που δεν απέχει πολλά χιλιόμετρα από τη Βιέννη του The Third Man και άλλα στοιχεία, δείχνουν ότι ο σκηνοθέτης δεν έκανε και πολλά για να αποφύγει τη σύγκριση.
Όπως και να ‘χει πρόκειται για μια άρτια βερολινέζικη ταινία. Η βομβαρδισμένη πόλη μοιάζει να ενσαρκώνει το δικό της χαρακτήρα συνοδεύοντας την πλοκή και επηρεάζοντας ενεργά τις ζωές που εξιστορούνται. Ο Ιβο Κερν, που στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου συμμετείχε στις ναζιστικές θηριωδίες, τώρα πουλάει τις γνώσεις και τις εμπειρίες του στους Γερμανούς κομμουνιστές. Κινείται αριστοτεχνικά μέσα στις αντιφάσεις, μέχρι που ερωτεύεται.

19187316

5. Wings of Desire (Τα Φτερά του Έρωτα) (Wim Wenders, 1987).
Ιδιαίτερη ταινία από όπου και να το πιάσεις. Ο βασικός χαρακτήρας, Damien, είναι ένας άγγελος που πετάει πάνω από το Βερολίνο με τη σύντροφό του Cassiel, παρακολουθώντας από την αφάνεια τις ζωές των Βερολινέζων. Όταν, όμως, ο Damien ερωτευτεί μια ακροβάτισσα θα αποφασίσει να απεκδυθεί την αθάνατη, αγγελική του φύση και να το γυρίσει σε άνθρωπο.
Πρόκειται για μια ιστορία για τον άντρα και τη γυναίκα (“τη σπουδαιότερη ιστορία απ’ όλες”), την Ευρώπη και την Αμερική, τον κινηματογράφο και την πραγματική ζωή. Είναι μια από τις πολύ καλές ταινίες του Wenders, με βραβείο σκηνοθεσίας στο φεστιβάλ των Καννών, για κάποιους ωδή στον έρωτα και στο Βερολίνο.

Good_Bye_Lenin

6. Goodbye, Lenin (Wolfgang Becker, 2003).
Η ταινία, λίγο πριν τη γνωστή The Lives of Others, πραγματεύεται επίσης την ένταση μεταξύ Ανατολικού και Δυτικού Βερολίνου με κάπως ελαφρύτερους τόνους. Όταν μια ηλικιωμένη υπέρμαχος του κομμουνιστικού καθεστώτος βλέπει στην τηλεόραση τον γιο της, Alex, να πέφτει θύμα ξυλοδαρμού, πέφτει σε κόμμα. Όταν επανέλθει το τείχος θα έχει πέσει μαζί με το καθεστώς που οραματίστηκε η ίδια. Ο Alex, κατανοώντας ότι το σοκ μπορεί να την σκοτώσει, αποφασίζει να προσποιηθεί ότι το τείχος δεν έπεσε ποτέ.
Υπάρχουν αρκετά κωμικά (κωμικοτραγικά) στοιχεία στις προσπάθειες του Alex να κρύψει την ραγδαία δυτικοποίηση του ανατολικού Βερολίνου και τον καπιταλισμό που έχει μπει για τα καλά στη ζωή των κατοίκων του. Η συγκεκριμένη γλυκόπικρη προσέγγιση, μαζί με τη καταπληκτική μουσική του Yann Tiersen και τα εντυπωσιακά πλάνα του Βερολίνου έκανε την ταινία μια από τις δημοφιλέστερες γερμανικές ταινίες του 21ου αιώνα.

Lives3-1

7. The Lives of Others (Οι Ζωές των Άλλων) (Florian Henckel Von Donnersmarck, 2006).
Ακόμη πιο δημοφιλής γερμανική ταινία, φυσικά, είναι οι περίφημες Ζωές των Άλλων μια ταινία της οποίας η επιτυχία σφραγίστηκε με το Όσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας στην 64η απονομή.
Βρισκόμαστε στα 1984, στο Ανατολικό Βερολίνο και ο αξιωματούχος της Στάζι, Γκερντ Βίσλερ, εκτελώντας εντολές παρακολουθεί το διαμέρισμα ενός διάσημου ζευγαριού καλλιτεχνών. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, ωστόσο, αρχίζει να επεμβαίνει διακριτικά στη ζωή τους. Πόσο ανέπαφη θα μείνει η δική του;
Η ταινία έχει να προσφέρει εξαιρετικές ερμηνείες, ιδίως του Ούλριχ Μίχε, ο οποίος, δυστυχώς, έφυγε πολύ νωρίς, μετά την κυκλοφορία της ταινίας.

O_ovo_da_serpente

8. The Serpent’s Egg (Το Αυγό του Φιδιού) (Ingmar Bergman, 1977).
Η ταινία έγινε πραγματικότητα σε μια περίοδο κατά την οποία ο Bergman αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα. Κατηγορούμενος από τη σουηδική κυβέρνηση για φοροδιαφυγή και έχοντας υποστεί νευρικό κλονισμό και ελαφρά κατάθλιψη δεν διένυε ακριβώς την καλύτερη φάση της ζωής του. Γι’ αυτό επέλεξε την αυτό-εξορία του. Στο διάστημα αυτής έκανε τρεις ταινίες, τις Μαριονέττες (1980), τη Φθινοπωρινή Σονάτα (1978) και Το Αυγό του Φιδιού.
Η τελευταία μας μεταφέρει στο Βερολίνο του 1920. Ο Αμερικανός Εβραίος Άμπελ Ρόζενμπεργκ καταφθάνει στην πόλη με δύο επιθυμίες, να βρει τον αδερφό του και να ψάξει για δουλειά. Δυστυχώς, από τη μία μαθαίνει ότι ο αδερφός του έχει αυτοκτονήσει και, από την άλλη, δυσκολεύεται πολύ να βρει δουλειά. Περνά, λοιπόν, το χρόνο του με τη γυναίκα του αδερφού του, Μανουέλα. Ένας εθνικοσοσιαλιστής γιατρός θα προσφέρει καταφύγιο και στους δύο αλλά θα τους εκμεταλλευτεί και ως ανθρώπινα πειραματόζωα. Ο εφιάλτης της μεσοπολεμικής Γερμανίας και ο ολοένα αυξανόμενος αντισημιτισμός θα δημιουργήσουν τις τέλειες συνθήκες για να σκάσει το αυγό του φιδιού και να κυριαρχήσει ο ναζισμός με τα γνωστά επακόλουθα.

maxresdefault

9. Christiane F. – We Children from Bahnhof Zoo (Κριστιάνε Φ., 13, πόρνη και τοξικομανής) (Uli Edel, 1981).

Δυτικό Βερολίνο του ’70 και όλος ο αφανής κόσμος των ναρκωτικών ξετυλίγεται μπροστά μας. Η 13χρονη Κριστιάνε με το ένα πόδι στην παιδική αθωότητα και το άλλο στην ταραχώδη ενήλικη ζωή προσπαθεί να ισορροπήσει τα «ανισορρόπητα». Παρακολουθούμε πώς με ένα σοκαριστικά απλό και φυσικό τρόπο θα μπλεχτεί με έναν κόσμο που κανείς δεν μπορεί να ελέγξει, τα ναρκωτικά.
Πρόκειται – δυστυχώς – για αληθινή ιστορία, η οποία κυκλοφόρησε αρχικά σε βιβλίο. Προσωπικά συνηθίζω να δυσανασχετώ με βιβλία που γίνονται ταινίες μιας και θεωρώ πολύ δύσκολη την πετυχημένη μεταφορά. Αυτή η περίπτωση είναι μια από τις πολλές: το βιβλίο είναι πολύ πιο διεισδυτικό, πολύ πιο προσεγγίσιμο, πολύ πιο συνταρακτικό. Σε κάθε περίπτωση, όμως, αξίζει να δει κανείς έστω την ταινία, μιας και η ιστορία από μόνη της λέει πολλά για όποιον θέλει να ακούσει. Άσχετη πληροφορία η συμμετοχή του David Bowie, ο οποίος, όντας δημοφιλής εκείνη τη δεκαετία, στήριξε με τον τρόπο του την απλή, κατά τα άλλα, παραγωγή.

megb82301412974379744

10. Der Untergang (Η πτώση) (2004).
Βερολίνο, Απρίλιος του 1945. Είναι οι τελευταίες ημέρες του ναζιστικού κράτους και ο Χίτλερ αρνείται πεισματικά να παραδώσει την πόλη, το Βερολίνο αγωνίζεται ενάντια στα σοβιετικά στρατεύματα, το τέλος του Τρίτου Ράιχ πλησιάζει. Είναι – συνεχίζουν να είναι – οι μέρες της κτηνωδίας, της ανθρώπινης παρακμής, της κοινωνικής φρίκης. Κι εμείς, παρακολουθούμε τον Χίτλερ και τη λοιπή παρέα του σε στιγμές αποφάσεων στο καταφύγιό τους. Και ξαφνικά, παρά την δεδομένη και αυτονόητη στάση που υιοθέτησε η παγκόσμια κοινή γνώμη απέναντι στα τόσο πρόσφατα εγκλήματα, «αναγκαζόμαστε» να δούμε τον Χίτλερ ως άνθρωπο, όπως όλοι οι άλλοι, και όχι ως ανθρωπόμορφο τέρας, όπως έχουμε συνηθίσει να τον σκεφτόμαστε.
Καταλαβαίνετε ότι η ταινία ενόχλησε πολύ και μόνο στην ιδέα της. Διότι όταν αυτή η προσέγγιση πηγάζει από έναν Γερμανό και μια χώρα που ακόμη μετρά ανοιχτές πληγές, η πλήρης αποδοχή δεν μοιάζει εύκολη. Ωστόσο πρόκειται για μια εξαιρετική ταινία, που προσπαθεί με ντοκιμαντερίστικες αξιώσεις να απεικονίσει τη φρίκη των τελευταίων αυτών ημερών, τον βομβαρδισμό της πόλης, την αυτοκτονία του Χίτλερ. Από την άλλη ο τρόπος που ο Μπρούνο Γκαντζ προσεγγίζει έναν ρόλο τόσο αμφιλεγόμενο και τόσο συμπαγή και μονόπλευρο στα μάτια του κοινού του είναι μοναδικός.

11. M (Fritz Lang, 1931).
Η ταινία M συχνά θεωρείται θεμέλιο για την μετέπειτα εξέλιξη ταινιών για κατά συρροήν δολοφόνους. Το ενδιαφέρον στην συγκεκριμένη, πάντως, εντοπίζεται στην παντελή απουσία ξεκάθαρου ηθικού συστήματος: δεν υπάρχουν καλοί και κακοί. Ή, τουλάχιστον, οι κακοί είναι και κάτι άλλο πέρα από κακοί. Με το εξπρεσιονιστικό του ύφος ο Lang αποτυπώνει ένα άσχημο, σκοτεινό Βερολίνο, μια βρώμικη παραγκούπολη, ένα άρρωστο περιβάλλον που ίσως, τελικά, τροφοδοτεί τη δολοφονία και την παρακμή.
Πρώτη ταινία του Lang με ήχο, αλλά με σπανιότατους διαλόγους. Περισσότερο η διάθεση και το ύφος της ταινίας δομούνται μέσα από τις έντονες εικόνες της.

Screen Shot 2012-09-17 at 4.58.54 PM

12. Taxi Zum Klo (Frank Ripploh, 1980).
Μια ανοιχτή και ειλικρινής αποτύπωση της ζωής ενός ομοφυλόφιλου άνδρα στο Δυτικό Βερολίνο του ‘80. Ο σκηνοθέτης ενσαρκώνει το κεντρικό πρόσωπο, Frank, και εμπλουτίζει την πλοκή με πολλά στοιχεία της δικής του ζωής και της δικής του προσωπικότητας. Ο τίτλος, ο οποίος μεταφράζεται ως «Ταξί για την τουαλέτα» (η λέξη Klo, βέβαια, χρησιμοποιείται σε πιο ανεπίσημα περιβάλλοντα) δικαιώνεται ήδη από τις πρώτες σκηνές.
Μετά την δουλειά του ο Frank παίρνει ένα ταξί για τις δημόσιες τουαλέτες, τόπο συνάντησης και κοινωνικοποίησης ανδρών της εποχής. Προειδοποιώ ότι, όπως συμβαίνει με τις περισσότερες ταινίες ομοφυλοφιλικού περιεχομένου της εποχής, η πλοκή είναι μηδαμινή. Και αυτό γιατί στόχος τους είναι, απλούστατα, να τραβήξουν λιγάκι την κουρτίνα για να διαφανεί επιτέλους ένας κόσμος που για καιρό είχε παραμεληθεί κινηματογραφικά.

Funeral-in-Berlin-DI

13. Funeral in Berlin (Guy Hamilton, 1966).
Η ταινία εστιάζει στην επιστροφή του Harry Palmer, ο οποίος πρωτοεμφανίστηκε στο The Ipcress File. Ο Michael Caine ενσαρκώνει έναν μυστικό πράκτορα που βρίσκεται στο Βερολίνο για να βρει έναν λιποτάκτη. Πολλοί βρήκαν αντιστοιχίες του Palmer με τον James Bond. Ίσως αυτές να υπάρχουν. Πάντως, τη στιγμή που ο Bond αλλάζει τα σπορ αυτοκίνητά του με ιδιωτικά τζετ για πλάκα, ο Palmer κυκλοφορεί με αστική συγκοινωνία.
Γρήγοροι ρυθμοί, διασκεδαστική εξέλιξη και ο Caine σε έναν από τους ρόλους που θα τον καθιερώσουν.

the-edukators-1373463918-104

14. The Edukators (Hans Weingartner, 2004).
Τρεις νέοι Βερολινέζοι ακτιβιστές, φανατικοί εχθροί του καπιταλισμού, συνδεόμενοι με πολύπλοκους ερωτικούς δεσμούς, παρεμβαίνουν με τον δικό τους τρόπο στη ζωή της ανώτερης αστικής τάξης.
Ο Weingartner, πρώην ακτιβιστής και ο ίδιος, επιλέγει συνειδητά μη βίαιους χαρακτήρες για να εστιάσει ανενόχλητος στην κλασική περίπτωση κατά την οποία ιδανικά, αρχές και αξίες απειλούνται από τις εκάστοτε συνθήκες. Η ταινία έχει γυριστεί στην Αυστρία και το Βερολίνο, χρειάστηκε ένα πολύ χαμηλό μπάτζετ και προβλήθηκε στις Κάννες το 2004.

streaming_musical_téléchargement_artistes_benefices

15. Berlin calling ( Hannes Stöhr, 2008).
Μέσα από μια κωμική τραγωδία (ή τραγική κωμωδία;) παρακολουθούμε τη ζωή του διάσημου DJ Ickarus o οποίος γυρίζει τον κόσμο με τον μάνατζερ και την κοπέλα του. Λίγο μετά από μια μεγάλη επιτυχία θα καταλήξει σε ψυχιατρική κλινική λόγω υπερβολικής δόσης.
Στο φόντο η νυχτερινή ζωή του σύγχρονου Βερολίνου, τα πολλά ναρκωτικά και η πολλή techno δίνουν, όπως και να ‘χει, μια άλλη γεύση της πόλης.