Forget Me Not: Συνέντευξη με το σκηνοθέτη Γιάννη Φάγκρα – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

Forget Me Not: Συνέντευξη με το σκηνοθέτη Γιάννη Φάγκρα

Συνεντεύξεις, Φεστιβάλ | 29-10-2015 | and

Την ένατη μέρα του 55ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ο Ανέστης Χατζηδιάκος και η Σταματίνα Κατσίβελη συνομίλησαν με τον Γιάννη Φάγκρα, σκηνοθέτη της ταινίας Forget Me Not, που προβλήθηκε στην κατηγορία του διεθνούς διαγωνιστικού.

(Η συνέντευξη πρωτοδημοσιεύτηκε από το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης τον Νοέμβριο του 2014)

Ανέστης: Συγχαρητήρια για την ταινία, μας άρεσε πολύ. Πρέπει να ήτανε λίγο δύσκολα τα πράγματα στο γύρισμα, έτσι;

Γιάννης Φάγκρας:  Ναι, ήταν πάρα πολύ δύσκολα αλλά αυτό θέλαμε, δεν παραπονιέμαι καθόλου γι’ αυτό. Ευχαρίστως θα το ξανάκανα.

Ανέστης: Δηλαδή ήταν πραγματικές οι συνθήκες;

Γιάννης Φάγκρας: Όλα, τίποτα ψεύτικο. Όλα έχουν γίνει μπροστά στα μάτια μας. Πήγαμε στην Αλάσκα, ψάξαμε, βρήκαμε και κάναμε τα πλάνα μας.

Σταματίνα: Κι εδώ δε μιλάμε μόνο για πραγματικές συνθήκες και δυσκολίες στο γύρισμα, ήταν και πολύ επικίνδυνα. Σας άκουσα να μιλάτε για τρεις πνιγμούς που έλαβαν χώρα στην περιοχή την περίοδο των γυρισμάτων.

Γιάννης Φάγκρας: Ναι, είναι ένα μέρος όπου γίνονται πολλά ατυχήματα κάθε χρόνο. Σε τέτοια μέρη, σε αυτές τις θάλασσες είναι πολύ εύκολο να συμβεί κάτι.

Ανέστης: Πόσο καιρό κράτησε το γύρισμα;

Γιάννης Φάγκρας: Περίπου ένα μήνα στο καράβι, σύνολο πες δύο μήνες περίπου. Ως παραγωγή δέκα χρόνια. Δηλαδή από τότε που ξεκίνησα εγώ το σενάριο μέχρι τώρα που το φέραμε εδώ να το δείτε. Ακριβώς δέκα χρόνια. Οπότε ήταν μάλλον σημαδιακό όλο αυτό, μια Οδύσσεια πλήρης.

Ανέστης: Και πώς εμπνευστήκατε το θέμα; Είχα διαβάσει κάπου ότι κάτι θέλετε να κάνετε με την Αλάσκα.

Γιάννης Φάγκρας: Δεν ήθελα να κάνω κάτι με την Αλάσκα. Την Αλάσκα την είχα στο μυαλό μου γιατί κάποτε είχα σκεφτεί να πάω εκεί να δουλέψω. Ήμουν στο πανεπιστήμιο στην Αμερική και, επειδή πηγαίνανε κάτι φίλοι μου, ήθελα να πάω κι εγώ γιατί ήταν μια ωραία περιπέτεια, έβγαζες και λεφτά σε ένα καλοκαίρι, μπορούσες μετά να ζήσεις όλο το χρόνο. Τότε, όχι τώρα. Αλλά δεν πήγα. Ήρθα στην Ελλάδα λόγω μιας κοπέλας τότε. Αλλά στην ταινία δεν γίνεται έτσι, γίνεται το αντίστροφο. Αυτός ήταν ένας λόγος που είχε μπει η Αλάσκα στο μυαλό μου αλλά δεν είναι μόνο αυτό, ήταν και η λογοτεχνία της θάλασσας που μου αρέσει πάρα πολύ.

fagras-691x960

Ανέστης: Εμένα μου θύμισε το Θαλασσόλυκο του Λόντον.

Σταματίνα: Ή το Into the Wild.

Γιάννης Φάγκρας: Ναι, όλα αυτά, η Οδύσσεια επίσης. Εγώ στην Αλάσκα δεν είχα πάει παρά μόνο για το γύρισμα. Κάνοντας μια έρευνα, λοιπόν, πριν γράψω το σενάριο διάβασα ό, τι μπόρεσα να βρω για την Αλάσκα, όχι μόνο πληροφορίες αλλά και λογοτεχνία, είδα ταινίες όπως το IntotheWild. Όλα αυτά έχουν φτιάξει έναν μύθο. Στην Αμερική που ζούσα η Αλάσκα είναι ο αμερικάνικος μύθος. Πηγαίνανε πάντα εκεί  για αν βρούνε χρυσάφι.

Σταματίνα: Νομίζω άλλωστε ότι υπάρχει και η αντίστιξη μεταξύ των δύο. Στην αρχή της ταινίας βλέπουμε Αμερική, Νέα Ορλεάνη και αμέσως μετά Αλάσκα.

Γιάννης Φάγκρας: Ακριβώς, είναι ο αμερικάνικος μύθος, είναι βασικός στο θέμα της ταινίας.  Από τη Νέα Ορλεάνη στην Αλάσκα, αυτό το ταξίδι από το ζεστό Νότο των απολαύσεων όπου ο ήρωας αφήνεται μέσα σε ένα βούρκο και ύστερα στην αποστολή, σε μια συγκεκριμένη και δύσκολη  δουλειά που πάει να κάνει. Είναι μία πορεία που με ενδιαφέρει. Είναι μία πορεία που στην ουσία δεν προκαλεί αλλαγή στο χαρακτήρα. Τέτοιοι άνθρωποι δεν αλλάζουν. Ο Οδυσσέας δεν αλλάζει στην Οδύσσεια καθόλου. Είναι ο ίδιος από την αρχή μέχρι το τέλος. Τέτοιες πορείες, λοιπόν, ανθρώπων που πηγαίνουν από το ένα μέρος στο άλλο, αντιμετωπίζουν τα πάντα αλλά έχουν ένα συγκεκριμένο στόχο.

Ανέστης: Μέσα στην ταινία ακούστηκε μία πολύ ωραία ατάκα, ότι «στα όρια της καταστροφής αυτοσχεδιάζουμε». Είναι στοιχείο του Έλληνα;

Γιάννης Φάγκρας: Είναι στοιχείο πολλών ανθρώπων που ψάχνουν την περιπέτεια. Που θέλουν να ζουν τη ζωή τους με τέτοιο τρόπο ώστε να μην ξέρουν τι θα γίνει την επόμενη μέρα. Αυτό δε σημαίνει ότι πρέπει να είναι στην Αλάσκα κάποιος για να ζήσει την περιπέτεια. Ο Joyce έγραψε την Οδύσσειά του για μια μέρα μέσα στο Δουβλίνο. Μπορεί, λοιπόν, να γίνει από δω μέχρι την πλατεία, δεν έχει σημασία.

Ανέστης: Σας απασχολεί καθόλου η εικόνα του Έλληνα στο εξωτερικό; Γιατί άλλη μια πολύ ωραία ατάκα ήταν ότι «δεν είναι όλοι οι Έλληνες ο Ζορμπάς».

Γιάννης Φάγκρας: Βέβαια με απασχολεί. Αυτοί που μένουν μόνο στην Ελλάδα δεν το ξέρουν και πολύ καλά το θέμα. Αλλά αν έχεις βγει στο εξωτερικό είναι άλλοι τόσοι Έλληνες στον υπόλοιπο κόσμο. Όσοι είναι εδώ, άλλοι τόσοι είναι έξω. Πολλοί από αυτούς, ακόμα και να είναι στη διπλανή χώρα αισθάνονται σαν να είναι στην άκρη του κόσμου από τη νοσταλγία που έχουν για την Ελλάδα. Οπότε και μεταφορικά ακόμα να ζεις σαν Έλληνας στην άκρη του κόσμου είναι μια εικόνα του Έλληνα έξω από την Ελλάδα. Και διαφέρει πάρα πολύ αυτός ο Έλληνας. Και, ακόμη περισσότερο, ο Έλληνας που πραγματικά είναι στην άκρη του κόσμου.

Ανέστης: Τι πιστεύετε, το ελληνικό σινεμά ζει μια άνοιξη τα τελευταία χρόνια;

Γιάννης Φάγκρας: Τί να σου πω τώρα είναι αμφίβολο για μένα το ότι ζει μια άνοιξη. Τη στιγμή που μειώνονται οι πηγές χρηματοδότησης. Που δεν μπορεί πια κανείς να έχει συνεργάτες. Τεχνικοί αλλάζουνε δουλειά, εργαστήρια κλείνουν. Απαιτείται αυτοθυσία για μια ταινία. Μόνο έτσι γίνεται.

Ανέστης: Άρα βλέπουμε καλύτερες δουλειές τα τελευταία χρόνια που γίνονται όμως πολύ δυσκολότερα.

Γιάννης Φάγκρας: Ε, πάντα γίνονται καλές δουλειές. Σε όλη την ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου βλέπουμε καλές ταινίες και λιγότερο καλές ταινίες.

Σταματίνα: Υπάρχει όμως μία άνθιση ιδεών. Κινείται το ελληνικό σινεμά, έτσι δεν είναι;

Γιάννης Φάγκρας:  Εντάξει υπάρχει και μία μεγαλύτερη αναγνώριση τώρα τελευταία από το εξωτερικό αν και υπήρχε και στο παρελθόν. Ταινίες αναγνωρισμένες εδώ και χρόνια.

Ανέστης: Εδώ μέσα δεν το αναγνωρίζουμε και πολύ.

Γιάννης Φάγκρας: Εδώ πάντα είχαμε πρόβλημα αναγνώρισης. Γενικώς υπάρχει μία παγωμάρα στην Ελλάδα πολύ θλιβερή, αλλά δεν θα ασχοληθώ. (γελά)

Σταματίνα: Δεν σας απασχολεί αυτό; Δεν θα θέλατε δηλαδή να στοχεύσετε μέσα στον ελληνικό χώρο με τη συγκεκριμένη ταινία για παράδειγμα;

Γιάννης Φάγκρας: Έμεινα στην Αμερική, αφού τελείωσα τις σπουδές μου δούλεψα εκεί, κι αποφάσισα να γυρίσω στην Ελλάδα γιατί μου αρέσει η Ελλάδα. Έχω φίλους στην Ελλάδα, έχω οικογένεια, μου αρέσει ο χώρος, η θάλασσα, τα πάντα. Και βέβαια θέλω η βάση μου να είναι στην Ελλάδα. Μπορεί να κάνω ταινίες στην Αφρική αλλά η βάση θα είναι εδώ.

Σταματίνα: Στοχεύετε δηλαδή και στο ελληνικό κοινό.

Γιάννης Φάγκρας: Δεν το ξεχωρίζω το κοινό. Το κοινό μου θέλω να είναι ένα, όλος ο κόσμος.

forget1-960x400

Γιάννης Στάνκογλου, ο πρωταγωνιστής της ταινίας Forget Me Not.

Ανέστης: Πώς διαλέγετε τους πρωταγωνιστές σας;

Γιάννης Φάγκρας: Το casting είναι συναισθηματική υπόθεση. Δεν έχει να κάνει με τίποτα τεχνικό, είναι καθαρά το πώς συνδέει συναισθηματικά η παρουσία ενός ανθρώπου. Νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό για μια ταινία.

Σταματίνα: Επομένως δεν αναζητήσατε  το κεντρικό πρόσωπο της ταινίας με οντισιόν κτλ;

Γιάννης Φάγκρας: Έκανα οντισιόν στην Αμερική με περίπου 8οο άτομα και δεν πήρα κανέναν. (γελά) Κανείς δεν μου είπε τίποτα. Και τελικά πήρα το Γιάννη τον Στάνκογλου που τον ήξερα σαν φίλο, σαν γνωστό, και αισθάνθηκα ότι μπορώ να συνεννοηθώ. Μου άρεσε και η εικόνα του για την ταινία. Και όχι μόνο ο πρωταγωνιστής αλλά και ο μικρότερος ρόλος έχει πολλή σημασία και θέλω να αισθάνομαι εγώ που τον διαλέγω ότι κάνει. Βέβαια μερικές φορές μπορεί να μην έχεις και μεγάλη επιλογή. Για κάποιους ρόλους δεν είχα να διαλέξω από είκοσι αλλά από δυο-τρεις. Αλλά ήταν άνθρωποι που ήταν από κει, είχαν σχέση με αυτό που έκαναν. Τους μικρούς ρόλους κατά κύριο λόγο τους βρήκα εκεί.

Ανέστης: Ήταν ηθοποιοί όλοι;

Γιάννης Φάγκρας: Όχι, ο Τζεφ, για παράδειγμα, δούλευε στη θάλασσα, πηγαίνανε και μαζεύανε μύδια. Είναι από τη Χαβάη και πηγαίνει και δουλεύει στην Αλάσκα έξι μήνες το χρόνο. Αυτή τη στιγμή είναι στον Παναμά περιμένοντας να διασχίσει τον Ειρηνικό με ένα ιστιοφόρο!

Ανέστης: Ποιο είναι τώρα το ταξίδι της ταινίας; Πού θα πάει μετά από δω;

Γιάννης Φάγκρας: Θα ήθελα να πάει και σε άλλα φεστιβάλ, τώρα ξεκινάει αυτό. Το ελπίζω. Να βγει και στις αίθουσες κάποια στιγμή.

Ανέστης: Υπάρχουν κάποια θετικά μηνύματα;

Γιάννης Φάγκρας: Ναι, υπάρχουν πολλά. Υπάρχει και ένα ενδιαφέρον για διανομή. Και για τα φεστιβάλ εντάξει δεν ξέρουμε ακόμα, τώρα αρχίζει αυτό.

Σταματίνα: Και τα δικά σας σχέδια όταν κλείσει ο κύκλος αυτής της ταινίας;

Γιάννης Φάγκρας: Θα αυτοσχεδιάσω!

Ανέστης: Με φιλμ ή χωρίς; Γιατί κάπου είπατε ότι αυτή μπορεί να είναι και η τελευταία ταινία με φιλμ.

Γιάννης Φάγκρας: Ναι αυτή τη στιγμή είναι η τελευταία ταινία με φιλμ. Δεν ξέρω, θα ‘θελα να ξανακάνω φιλμ. Μου αρέσει το εικαστικό αποτέλεσμα που βγαίνει. Δεν ξέρω, βέβαια, αν θα μπορούμε. Στην Ελλάδα δε βρίσκεις παρθένο φιλμ για να γυρίσεις. Τα εργαστήρια κλείνουνε, ήτανε τρία, έχουνε κλείσει τα δύο. Εντάξει μπορεί και το digitalνα εξελιχθεί τόσο που να μην είναι πια πρόβλημα. Ακόμα, όμως, νομίζω ότι δεν είναι στο επίπεδο του φιλμ. Τεχνικά είναι καλύτερο σε πολλά πράγματα αλλά είναι όπως με τον ήχο, τη μουσική. Μπορεί να ακούς το ψηφιακό και να λες τέλειο κτλ και μετά να ακούς το αναλογικό και να σ’ αρέσει πιο πολύ.