Banana Republic – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

Banana Republic

Τίτλοι Τέλους | 25-3-2014 |

«Ακούστε με! Είμαι ο νέος σας πρόεδρος. Από σήμερα, η επίσημη γλώσσα του Σαν Μάρκος είναι τα Σουηδικά. Επιπλέον, όλοι οι πολίτες είναι υποχρεωμένοι να αλλάζουν τα εσώρουχά τους κάθε μισή ώρα. Τα εσώρουχα θα φοριούνται απ’ έξω για να μπορούμε να τα ελέγχουμε. Επίσης, όλα τα παιδιά κάτω των 16 χρονών θα θεωρούνται πλέον 16 χρονών!»

Με το παραπάνω διασκεδαστικό λογύδριο σκιαγράφησε ο Γούντυ Άλεν τον παραλογισμό κάθε δικτάτορα στις σπαρταριστές «Μπανάνες» (Bananas, 1971): επιβολή άσχετων αποφάσεων, αλλοπρόσαλλες απαιτήσεις, απαγορεύσεις στα όρια του σουρεαλισμού.

“Ποιά είναι η ισπανική λέξη για το ζουρλομανδύα;”, αναρωτιέται έκπληκτος ο Γούντυ Άλεν μετά το τέλος του παραληρήματος του δικτάτορα του Σαν Μάρκος.

“Η εξουσία τον τρέλανε”, τον ενημερώνει ο διπλανός του.

Στις μέρες μας έχουμε συχνά την αίσθηση πως πολλοί αρχηγοί κρατών συναντώνται κρυφά και στοιχηματίζουν για το ποιος θα καταφέρει να αυτό-γελοιοποιηθεί περισσότερο, ώστε να θυμίζει παρανοϊκό δικτατορίσκο τρελαμένο από την εξουσία. Εκεί που ο Βλαντιμίρ Πούτιν της Ρωσίας φαινόταν να προηγείται με διαφορά σε hate points –τι να πρωτοθυμηθούμε; Τη μεταχείριση των Pussy Riot; Την αντι-γκέι προπαγάνδα; Την αλαζονική συμπεριφορά στην Κριμαία; – έρχεται ξαφνικά ο Ταγίπ Ερντογάν και κάνει την «έκπληξη» απαγορεύοντας το Twitter.

Ο Τούρκος πρωθυπουργός θέλησε με αυτό τον τρόπο να «τιμωρήσει» το κοινωνικό δίκτυο, μιας και στην πλατφόρμα του δημοσιεύτηκε περιεχόμενο τηλεφωνικών υποκλοπών σχετικών με σκάνδαλο διαφθοράς. Παρότι πιθανότατα υπήρξε παραβίαση της ιδιωτικότητας πολιτών με τις εν λόγω δημοσιεύσεις στο Twitter, η απόφαση του Ερντογάν παραμένει το ίδιο παράλογη και καταχρηστική –και βεβαίως ύποπτη, μιας και όλως τυχαίως το υλικό που διέρρευσε δεν εξυπηρετεί καθόλου τα συμφέροντα του.

Φυσικά ο ίδιος, εμμένοντας στη θέση του κατά τη διάρκεια προεκλογικής ομιλίας την περασμένη εβδομάδα, προέβη στην παρακάτω ανεκδιήγητη δήλωση-μνημείο αυταρχικότητας και ασυνειδησίας:

«Θα ξεριζώσουμε το Τwitter και τα παρόμοια και δεν με ενδιαφέρει καθόλου τι θα πει η διεθνής κοινότητα. Όλοι θα αντιληφθούν την ισχύ της Τουρκικής Δημοκρατίας. Επίσης, όλα τα παιδιά κάτω των 16 χρονών θα θεωρούνται πλέον 16 χρονών».

Εντάξει, η τελευταία πρόταση είναι δική μου προσθήκη, δανεισμένη από τις «Μπανάνες», όμως και χωρίς αυτή το νόημα παραμένει το ίδιο: αποφασίζω και διατάζω -στα παλιά μου τα παπούτσια η ελευθερία του τύπου, η ελευθερία του λόγου και όσοι με κατηγορούν πως την παραβιάζω.

Βεβαίως η λέξη «Δημοκρατία» στο τέλος μιας τέτοιας δήλωσης μόνο μειδίαμα μπορεί να προκαλέσει και καθώς ο Ταγίπ Ερντογάν θυμίζει για ακόμη μια φορά κάποιον παθιασμένο δικτατορίσκο υπανάπτυκτου κρατιδίου, ας θυμηθούμε μερικές ακόμη διαβόητες περιπτώσεις κινηματογραφικού απολυταρχισμού που βγάζουν γέλιο:

chaplin

Μπορεί να ξεκινήσαμε απευθείας από τα 70’s και τον Άλεν, όμως η πρώτη και προφανέστατη επιλογή δεν μπορεί να είναι άλλη από το «The Great Dictator» του Τσάρλι Τσάπλιν (1940, Ο Μεγάλος Δικτάτωρ), αληθινό μνημείο της ιστορίας του σινεμά που αναφέρεται σ’ εκείνη την τρομακτική εποχή που κάποιος αποφάσισε –δίχως να τον ενδιαφέρει καθόλου τι θα πει η διεθνής κοινότητα– πως απαγορεύεται …να είσαι Εβραίος. Μπορεί ακόμη και σήμερα η ταινία του Τσάρλι Τσάπλιν να θεωρείται ένα αντιφασιστικό αριστούργημα, όμως ο ίδιος δήλωσε αργότερα πως δεν θα είχε επιχειρήσει ποτέ μια τέτοια διακωμώδηση αν γνώριζε το πραγματικό εύρος της ναζιστικής θηριωδίας.

Επιστρέφοντας στο πρόσφατο παρελθόν, είναι αδύνατον να περάσουν απαρατήρητα δύο politically incorrect έπη: το πρώτο (The Dictator, 2012) οφείλεται στο συνήθη ύποπτο Σάσα Μπάρον Κόεν, (Borat, Bruno) που υιοθετεί την περσόνα του Αλαντίν, δικτάτορα της φανταστικής χώρας της Γουαντίγια και επί μιάμισι ώρα επιδίδεται σε ένα ξεκαρδιστικό ρεσιτάλ μισογυνισμού, αντισημιτισμού και μίσους προς κάθε τι δυτικό.

Το δεύτερο (Team America: World Police, 2004) είναι ένα θρασύτατο animation με μαριονέττες από τους δαιμόνιους δημιουργούς του South Park, όπου μια επίλεκτη ομάδα Αμερικάνων προσπαθεί να σώσει τον κόσμο από τα τρομοκρατικά σχέδια του ίδιου του Κιμ Γιονγκ Ιλ, τότε διαβόητου δικτάτορα της Βόρειας Κορέας (προτού δηλαδή αναλάβει την εξουσία ο ακόμα πιο γελοίος γιος του). Η παρωδία του δικτάτορα Κιμ Γιονγκ Ιλ είχε τόσο μεγάλη επιτυχία που όχι μόνο τον έκανε πασίγνωστο στις Η.Π.Α. ως την απόλυτη καρικατούρα ηγέτη, αλλά σχεδόν προκάλεσε κι ένα μίνι διπλωματικό επεισόδιο ανάμεσα στη Βόρειο Κορέα και την Τσεχία, με την πρώτη να απαιτεί από τη δεύτερη να απαγορεύσει την προβολή της ταινίας.

KimJongIl

Δέχομαι πως κάποιος μπορεί να θεωρήσει εντελώς αυθαίρετες από μέρος μου τις παραπάνω κινηματογραφικές αναφορές, αφού ο Ταγίπ Ερντογάν που στάθηκε αφορμή για αυτές δεν είναι δικτάτορας αλλά ένας απολύτως νόμιμα εκλεγμένος ηγέτης (όπως δηλαδή και ο Πούτιν), όμως ας μην ξεχνάμε πως μια δημοκρατία δεν κρίνεται μόνο από το πως έρχονται στην εξουσία τα διοικητικά και εκτελεστικά της όργανα, αλλά και από το τι κάνουν αργότερα για να τη διαφυλάξουν. Η κίνηση του Ερντογάν να απαγορεύσει την πρόσβαση στο Twitter -στην ουσία να αποφασίσει αυτός για τον τρόπο που θα επικοινωνούν μεταξύ τους οι πολίτες- θυμίζει ξεκάθαρα δημοκρατία της Μπανανίας.

Ποιά είπαμε είναι η τούρκικη λέξη για το ζουρλομανδύα;

Διαβάστε περισσότερα για: , , , , , , , ,