The Lost Weekend - Το Χαμένο Σαββατοκύριακο - Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

The Lost Weekend – Το Χαμένο Σαββατοκύριακο


Ο Billy Wilder είναι αναμφισβήτητα ένας από τους σκηνοθέτες που διαμόρφωσαν το Hollywood στην καλύτερή εποχή του. Ωστόσο έμεινε γνωστός για ένα, αριστουργηματικό βεβαίως, “Sunset Bοulevard”  ή δυο έγχρωμα cinemascope με τη Μarilyn. Κι όμως, έχει γράψει και σκηνοθετήσει τόσα διαμαντάκια του σινεμά των δεκαετιών ’40 και ’50, που σχεδόν χάνω το λογαριασμό. Ένα τέτοιο διαμάντι, που χρονολογείται από το 1945, θα εξετάσουμε σήμερα. Βασισμένη στο ομόνυμο μυθιστόρημα του Charles R. Jackson, η ταινία του Billy Wilder “The Lost Weekend” περιμένει να σε μεθύσει.

Η δράση εξελίσσεται στο Μανχάταν του 1938, όπου ο ήρωάς μας Don Birnam, συγγραφέας, ζει με τον αδερφό του Wick Birnman και είναι ερωτευμένος με την Helen, δημοσιογράφο, που τον αγαπάει χωρίς όρους. Όμως ο Don έχει ένα πρόβλημα. Είναι χρόνια αλκοολικός (“I’m not a drinker, I’m a drunk” λέει ο ίδιος σε μια κρίση αυτογνωσίας του).  Χωρίς αυτοπεποίθηση, θεωρώντας τον εαυτό του έναν αποτυχημένο συγγραφέα πριν καν προσπαθήσει να γράψει οτιδήποτε, ο Don Birnam παραδίνεται στις ενορμήσεις του. Κλέβει, εξαπατά, λέει ψέματα, γίνεται θύμα του ίδιου του ευτού του.  Προκειμένου να πιει πέφτει πολύ χαμηλά. Μέχρι που πιάνει πάτο. Κι όπως συμβαίνει κάθε φορά που κάποιος πιάνει πάτο, ο Don έχει δύο επιλογές. Ή θα σηκωθεί ή θα αφεθεί για πάντα.

LostWeekend

Ναι ξέρω, το στόρυ μπορεί να μη σου λέει και πολλά τώρα που το διαβάζεις, αλλά ο τρόπος που παρουσιάζεται είναι που κάνει τη διαφορά. Φαντάσου ότι μέχρι εκείνη την εποχή το σινεμά παρουσίαζε τους αλκοολικούς με ανάλαφρο, κωμικό ύφος κάνοντάς τους να φαίνονται σαν ευχάριστοι τύποι με λόξυγγα που τρεκλίζουν παραδομένοι στον κόσμο τους και πετάνε αστείες ατάκες για να ξεκαρδίζονται οι γύρω τους. Για πρώτη φορά στα κινηματογραφικά χρονικά το πρόβλημα του αλκοολισμού παρουσιάστηκε ρεαλιστικά. Όχι επιπόλαια, ούτε μελοδραματικά (αν και σε κάποια σημεία πάει να ξεφύγει), αλλά έτσι όπως του άρμοζε : ως προσωπικό και κοινωνικό πρόβλημα. Μάλιστα, αυτό που είχε εντυπωσιάσει τους θεατές της εποχής ήταν η ανελέητη ακρίβεια που διαπνέει την ταινία. Τα παθήματα του αμετανότητου εξαρτημένου δε βασίζονται σε λογοτεχνικές εξάρσεις κι εντυπωσιασμούς, αλλά σε λιτές αποτυπώσεις των περιπετειών ενός τυπικού σαββατοκύριακου του μέσου αλκοολικού .

Η ταινία, βέβαια, δεν καινοτομεί μόνο ως προς την προσέγγιση του περιεχομένου της,  αλλά και ως προς τον τομέα των ειδικών εφέ . Στη σκηνή στην οποία παρουσιάζεται ο Don να έχει παραισθήσεις από το αλκοόλ, βλέπουμε ένα ποντίκι σε μια τρύπα στον τοίχο του σπιτιού του και μια νυχτερίδα να μπαίνει από το παράθυρο και να ορμάει για να το καταβροχθίσει. Αίμα στον τοίχο και φρίκη στο πρόσωπο του Don Birman. Αυτή η σκηνή μοιάζει να βγήκε από ταινία τρόμου της εποχής και παρ’ ότι πρωτόγονα, τα ειδικά εφέ λειτούργησαν εξυπηρετώντας επαρκώς τις ανάγκες της σκηνής.

bat

Εδώ να σημειωθεί ότι σημαντικό ρόλο στη σκηνή έπαιξε και η μουσική του Miklós Rózsa (με αμέτρητα film scores στο ενεργητικό του http://en.wikipedia.org/wiki/Mikl%C3%B3s_R%C3%B3zsa#Film_scores) .Για την ιστορία, ο Wilder δεν ήθελε η ταινία να έχει οποιαδήποτε μουσική. Όταν είχε κάνει πρεμιέρα, είχε προβληθεί κόπια της ταινίας χωρίς ίχνος μουσικής. Η αποτυχία ήταν παταγώδης. Τότε το στούντιο ανέθεσε στον Rózsa να γράψει το score και στη συνέχεια η ταινία βγήκε πάλι στις αίθουσες για να λάβει μια πολύ θερμή υποδοχή από κοινό και κριτικούς. Αξίζει να αναφέρουμε ότι στην επιτυχία της ταινίας συνέβαλε δραστικά και η εξαιρετική ασπρόμαυρη φωτογραφία της.  Ο Δ/ντης φωτογραφίας John F. Seitz έπαιξε με τις αντιθέσεις στους εσωτερικούς χώρους και δημιούργησε σκιές. Έτσι συνέθεσε ένα άκρως ατμοσφαιρικό σκηνικό, που δεν θα μπορούσε να αποδώσει καλύτερα, ακόμα και για τα σημερινά δεδομένα, την ψυχοσύνθεση του αλκοολικού που παλεύει ανάμεσα στο προσωπικό του φως και σκοτάδι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η σκηνή όπου ο ήρωας, εν μέσω μιας από τις κρίσεις του,  ψάχνει ένα μπουκάλι ουίσκι που είχε κρύψει και το βρίσκει από τη σκιά που σχηματίζεται στο ταβάνι όταν ανάβει το φως .

bottle

Όμως ήρθε η ώρα να μιλήσουμε για τον πραγματικό πρωταγωνιστή αυτής της ταινίας, που δεν είναι άλλος από τις αψεγάδιαστες ερμηνείες των ηθοποιών. Ο Ray Milland κεντάει στο ρόλο του αλκοολικού συγγραφέα, δίνοντας την καλύτερη ερμηνεία της καριέρας του.  Εύθραυστος όπου χρειαζόταν και άγριο θηρίο όταν έπρεπε, εξαιρετικά πλαισιωμένος  από τις εξ ίσου δυναμικές ερμηνείες των υπόλοιπων ρόλων, ο Milland κέρδισε δικαιωματικά το όσκαρ για μια από τις καλύτερες, αν όχι την καλύτερη, στιγμές της πορείας του. Κι ας μην τον ήθελε ο Billy Wilder αρχικά. Ο σκηνοθέτης είχε προτείνει τον ηθοποιό José Ferrer, αλλά το στούντιο επέμενε ότι για το ρόλο πρέπει να επιλεγεί ένας ηθοποιός εμφανίσιμος ώστε να γίνει αγαπητός στο κοινό. Έτσι και έγινε, ευτυχώς για το καλό του έργου.

Το “The Lost Weekend” βραβεύτηκε με όσκαρ καλύτερης ταινίας, καλύτερης σκηνοθεσίας, καλύτερου σεναρίου και α’ ανδρικού ρόλου, ενώ ήταν υποψήφιο επίσης για όσκαρ φωτογραφίας, μουσικής και editing.  Επίσης έγινε η πρώτη ταινία που δε βραβεύτηκε μόνο με το Όσκαρ αλλά και με το Grand Prix du Festival International du Film  του πρώτου Φεστιβάλ Καννών.

milland

Προσωπικά, θεωρώ το “The Lost Weekend” κλασικό, ένα έξοχο δείγμα του σινεμά του Billy Wilder και μια απόδειξη για την ύπαρξη της καλής πλευράς του Hollywood. Το μόνο που δεν μου άρεσε ήταν το happy ending, αλλά ας μην σταθούμε σ’ αυτό. Όλη η υπόλοιπη ταινία ήταν εξωφρενικά ρεαλιστική για την εποχή της και γι’αυτό παραμένει τόσο δυνατή μέχρι σήμερα. Φαντάσου ότι ο Wilder είχε δηλώσει πως όταν είχε βγει στις αίθουσες, όλες οι εταιρίες αλκοολούχων ποτών είχαν προσφερθεί να την αγοράσουν για να τη θέσουν εκτός κυκλοφορίας. Ευτυχώς η Paramount δεν το επέτρεψε κι έτσι σήμερα μπορώ να γράφω γι’αυτό το μικρό αριστούργημα. Αρκετά είπα όμως. Σε αφήνω να τη δεις και να κρίνεις ιδίοις όμμασι.  Πάω να βάλω ένα ποτό.