Νανά (Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης) - Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

Νανά (Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης)


Φέτος είχα τη μεγάλη τύχη να πέσω πάνω στη συγκεκριμένη ταινία. Πρόκειται για το πορτρέτο της Νανάς, μιας εβδομηντάχρονης τρανς που ζει στη Θεσσαλονίκη. Η σκηνοθέτις, Λάρα Κρίστεν, η οποία έκανε αυτό τον ντοκιμαντέρ ως πτυχιακή εργασία για τη σχολή κινηματογράφου, αποδεικνύεται ανερχόμενο ταλέντο με βαθειά αντίληψη της κινηματογραφικής γλώσσας, εφόσον χτίζει την αφήγησή της με ισορροπία και ταυτόχρονα πολύ δυναμικά. Μέρος από τα εύσημα, βεβαίως, για το αποτέλεσμα και στην ίδια τη Νανά, που, σοκαριστικά απαθής και αθυρόστομη, εκθέτει τη ζωή της στα μούτρα του κοινού.

synenteuksi-nana-thessaloniki-body-image-1426580493

«Μη με κοιτάτε που είμαι αγοράκι, κάπου αλλού είμαι κοριτσάκι» έλεγε μικρός στα άλλα παιδιά. Όχι πως είχε πλήρη συνείδηση του εαυτού του από τότε. Όπως κάθε αλλαγή, έτσι και αυτή αποδείχθηκε επίπονη και γεμάτη θυσίες. Παντρεύτηκε στα δεκαεξίμισι με μια Γερμανίδα, μάνα δύο παιδιών, και λίγο αργότερα με μια Ελληνίδα με την οποία έκανε τα δικά του δύο παιδιά. Κοινωνική και προσωπική καταπίεση; Λάθος επιλογές; Δυσκολία να ακούσει τον εαυτό του και να πολεμήσει για αυτόν; Δεν ξέρω. Το ζήτημα είναι ότι τελικά «είχε αρχίδια», όσο χυδαία ειρωνική και αν ηχεί αυτή η στερεοτυπική έκφραση. Έκανε την αλλαγή κι έγινε τρανς. Όχι γυναίκα, καθότι δεν είναι «κομμένη», όπως λέει εννοώντας εγχειρισμένη, αλλά τραβεστί. Επιλογή που την έφερε αντιμέτωπη με τις γνωστές και μη εξαιρετέες συνέπειες, να χάσει την οικογένειά της, να μην ξαναδεί τα παιδιά της, να μπει και να απομονωθεί στο νέο της κόσμο, αυτόν της έκδηλης και αδάμαστης σεξουαλικότητας αλλά και του πεζοδρομείου.

Με ένα τσιγάρο στο στόμα πάντα, η Νανά εξιστορεί τη μετέπειτα ζωή της, ταξιδεύοντάς μας σε ένα κόσμο που βρίσκεται κυριολεκτικά δίπλα μας, και που, όσο και αν αποδεχόμαστε κάποιοι από μας, επιμένουμε να παραβλέπουμε. Ε, λοιπόν, δεν είναι ένας κόσμος που χαρακτηρίζεται μόνο από μιζέρια και δυστυχία. Πρόκειται για ανθρώπους που ζουν τη ζωή που αποφάσισαν να ζήσουν χωρίς καμία εξωτερική επιβολή. Ανθρώπους που, όσο κι αν σοκάρει, απολαμβάνουν το σεξ και τη σεξουαλικότητά τους στο έπακρο, αναγνωρίζουν με θάρρος τις επιθυμίες τους και είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν κάθε συνέπεια που αυτές συνεπάγονται.

still_4

Μην παρεξηγηθώ, τίποτα δεν είναι ιδανικό. Ζουν σχεδόν στην απομόνωση, σπάνια δημιουργούν φιλίες και όταν το κάνουν δεν περιλαμβάνουν συνήθως όσους ζουν και βασιλεύουν στις κοινωνικές τους νόρμες. Και φυσικά ούτε να διανοηθούν για κοινωνική ένταξη, πράγμα που καθιστά σχεδόν μονόδρομο την πορνεία. Και αυτό ακριβώς είναι το δικαίωμα που διεκδικούν ως σωματείο της LGBT κοινότητας, με το Gay Pride και άλλες παρεμβάσεις. Να έχουν τη δυνατότητα βιοπορισμού ούτως ώστε να μην είναι υποχρεωμένες να εκδίδονται: να μπορούν να το επιλέξουν όταν γουστάρουν να το κάνουν.

Οι αφηγήσεις της Νανάς επενδύονται από βίντεο του προσωπικού της αρχείου τα οποία συνθέτουν μια πιο καθαρή εικόνα όλων αυτών που αγνοούμε. Λίγες λήψεις από Drag Show σε διάφορα μαγαζιά της Θεσσαλονίκης και αλλού, Τρανς Καλλιστεία, λίγα Καλλιαρντά και μερικά χιουμοριστικά και αυτοσαρκαστικά σχόλια μοιάζουν αρκετά για να αρχίσουμε να εξοικειωνόμαστε με το «άλλο», αυτό το «άλλο» που, ό,τι και να πρεσβεύει κάθε φορά, προκαλούσε ανέκαθεν ακραίες αντιδράσεις ανά τον κόσμο.

still_2meg

Η επιβλητική παρουσία της στην αίθουσα καθήλωσε όλους τους θεατές στις θέσεις τους μετά το τέλος της προβολής. Δεν είπε κάτι εξωφρενικό ή ανατρεπτικό, δεν προκάλεσε –παρά μόνο με μια ωμή και ρεαλιστικότατη χρήση της γλώσσας-, δεν παρουσιάστηκε ως κάτι «που αξίζει να το δεις». Κι ας άκουγα από την πίσω σειρά νεαρά κορίτσια να μονολογούν πόσο «γλυκούλα» είναι λες και μιλούσαν για σκύλο. Η πλειοψηφία του κόσμου ήθελε απλώς να δει τι επιτέλους συμβαίνει πίσω από τα τείχη της δικής του καθημερινότητας, με μεγάλη προθυμία για αποδοχή. Απλώς. Και ως προς αυτό, το ντοκιμαντέρ είναι κάτι παραπάνω από επιτυχημένο.

«Το τσιγάρο να το καπνίζεις πάντα μέχρι το φίλτρο» λέει στο τέλος η Νανά. «Όποιος το αφήνει μέχρι τη μέση δεν ξέρει να απολαμβάνει.» Και φαίνεται πως εκείνη έζησε τη δική της ζωή μέχρι το φίλτρο, όσο κι αν αυτό πικρίζει στο τέλος. Από την άποψη αυτή έχει τον πλήρη σεβασμό μου.

Διαβάστε εδώ την κριτική μας για την ταινία Καλιαρντά, τη γλώσσα των ομοφυλόφιλων στην Ελλάδα μέχρι το ’80, η οποία προβλήθηκε μαζί με τη Νανά.