I Am Not Your Negro (Berlinale Κριτική) - Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

I Am Not Your Negro (Berlinale Κριτική)


Το ντοκιμαντέρ του Raoul Peck, I Am Not Your Negro, είναι ένα φιλμ που εξερευνά το πάντα επίκαιρο ζήτημα των φυλετικών διακρίσεων στην Αμερική. Βάση για την ταινία αποτελεί το βιβλίο του αφροαμερικανού συγγραφέα James Baldwin Remember This House που άφησε ανολοκλήρωτο, με το θάνατό του το 1987. Ο Baldwin είχε αρχίσει να το γράφει το 1979, μετά τις διαδοχικές δολοφονίες των φίλων του Medgar Evers, Malcolm X και Martin Luther King.

O Peck έκανε μια μεγάλη προσπάθεια να πάρει τα δικαιώματα και τα πλάνα από τον ινστιτούτο του Baldwin μιλώντας με την κόρη του συγγραφέα και στοχαστή και πείθοντάς την για του δώσει το πράσινο φως για να κάνει το ντοκιμαντέρ. Ο ίδιος ο Peck δήλωσε στην Berlinale όπου έκανε Ευρωπαϊκή πρεμιέρα στο Πανόραμα η ταινία, ότι βιβλίο του Baldwin ήταν από τα πρώτα βιβλία που διάβασε ποτέ και τον στιγμάτισε σαν άνθρωπο. Αυτό φαίνεται πολύ και στην ταινία, καθώς ο σκηνοθέτης βγάζει την αγάπη του για τον Baldwin και για το θέμα. Ομιλίες του Baldwin είναι ραμμένες με όμορφο τρόπο με υπέροχα αποσπάσματα από τα συγγράμματά του, αλλά και ομιλίες από Malcolm X και Martin Luther King, καθώς και εικόνες από τον χωρισμό σε όλες τις εκφάνσεις τις ζωής των λευκών από τους μαύρους. Το παρελθόν και η βία κατά των μαύρων συνδυάζεται με ένα ιδανικό τρόπο με το σύγχρονο κίνημα Blacks lives matter και τα δεκάδες νεκρά θύματα από την αστυνομική βία εναντίον μαύρων στις ΗΠΑ, κυρίως από το 2014 και μετά.

Η ταινία δεν σταματά μόνο στο χρώμα του δέρματος των ανθρώπων με του οποίους ασχολείται, αλλά προσπαθεί να ρίξει φως στο υποβόσκουν μίσος των τάξεων, στην ιστορία και στις διαφημίσεις αλλά και φυσικά στο σινεμά καθώς σε πολλά της σημεία σχολιάζονται μαύροι χαρακτήρες και ο τρόπος που αυτοί παρουσιάζονταν σε ταινίες από τα 20’s μέχρι και σήμερα. Ειδικά σε αυτό το θέμα η ταινία αποτελεί μια σπουδή για το γεγονός της μη παρουσίας μαύρων χαρακτήρων στις ταινίες, αλλά και για το γεγονός ότι ακόμα και οι μαύροι άνθρωποι που μεγάλωσαν με αυτές τις ταινίες δεν διαπίστωναν παρά σε μεγάλη ηλικία το πόσο τους είχαν επηρεάσει οι ταινίες αυτές. Χαρακτηριστικά ακούμε: “Τα παιδιά έβλεπαν τον John Wayne να σκοτώνει Ινδιάνους, και μέχρι να γίνουν 7-8 και να καταλάβουν ότι ίσως αυτά μοιάζουν περισσότερο σε χρώμα με τους Ινδιάνους, στήρισαν τον Wayne”.

Η φωνή του αφηγητή Samuel Jackson ξεχωρίζει ζωντανεύοντας με δεικτικό τρόπο τα βιβλία του Baldwin, ενώ συγκλονιστικές είναι και οι εμπνευσμένες ομιλίες του πρωταγωνιστή από πορείες και διαδηλώσεις, μέχρι στην τηλεόραση σε εκπομπές. Αποκορύφωση είναι η σύγκρουσή του με έναν καθηγητή πανεπιστημίου όταν ο τελευταίος θεωρεί ότι οι μαύροι δεν θα πρέπει να παλεύουν απλά και μόνο με βάση το χρώμα τους, με τον Baldwin να εξηγεί ότι εκείνος σαν μαύρος δεν έχει αισθανθεί την ισότητα και την δημοκρατία που έχουν αισθανθεί οι λευκοί. Το ντοκιμαντέρ, αν και Αμερικάνικη κυρίως παραγωγή, ξεφεύγει από τα όρια των ΗΠΑ και απομυθοποιεί το American Dream τονίζοντας ότι αυτό ακριβώς: το σπίτι, η δουλειά ή γαλήνη και η ηρεμία είναι αυτό που οι λευκοί Αμερικάνοι αντιλαμβάνονται σαν δημοκρατία, ξεχνώντας τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα που μόνο αυτονόητα δεν είναι για τους υπόλοιπους.