H φορολογική βόμβα του Φαλτσιάνι, που αναστάτωσε την Ευρώπη - Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

H φορολογική βόμβα του Φαλτσιάνι, που αναστάτωσε την Ευρώπη

Είδος:
Έτος παραγωγής:
Σκηνοθεσία:
Σενάριο:
Ηθοποιοί:
Βαθμολογία Χρηστών:
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

Την ιστορία του την μάθαμε (;) μέσα από την περιβόητη «Λίστα Λαγκάρντ», που αποτέλεσε αντικείμενο σημαντικής πολιτικής αντιπαράθεσης (και) στην Ελλάδα. Πρόκειται για την ιστορία του Hervé Falciani, ο οποίος είχε προσληφθεί από την ελβετική HSBC, την δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα παγκοσμίως, στο τμήμα ΙΤ με ειδικότητα στην ασφάλεια των δεδομένων της τράπεζας. Γεγονός τουλάχιστον ειρωνικό, αν αναλογιστεί κανείς, πως ο Falciani απέσπασε μια τεράστια λίστα μεγαλοκαταθετών την οποία παρέδωσε στην γαλλική κυβέρνηση, με αποτέλεσμα να ξεκινήσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο ένα κυνήγι ενάντια σε αυτούς, που φρόντισαν να εκμεταλλευτούν το ευνοϊκό τραπεζικό περιβάλλον της Ελβετίας για να γλιτώσουν την φορολογία στη χώρα τους. Aνάμεσα τους επιχειρηματίες, δημοσιογράφοι, αθλητές, πολιτικοί…

Η παραπάνω παράγραφος θα ήταν ίσως αρκετή για να χαρακτηρίσεις τον Falciani ως έναν ιδεολόγο σύγχρονο επαναστάτη, που εκμεταλλεύεται τις γνώσεις του, όχι προς ίδιον όφελος, άλλα για την (έστω και με παράνομα μέσα) απονομή δικαιοσύνης. Το ντοκιμαντέρ «Η φορολογική βόμβα του Φαλτσιάνι» του Ben Lewis, ωστόσο, φωτίζει αρκετές πτυχές της ιστορίας, που έχουν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για να έχουμε μια περισσότερο σφαιρική εικόνα για αυτή. 

Μια από αυτές, που βασίζεται και στην μαρτυρία μιας πρώην ερωμένης και συνεργάτιδας του, ο Falciani απέσπασε την λίστα πριν από 10 χρόνια σχεδόν και η πρώτη του προσπάθεια δεν είχε να κάνει, φυσικά, με την απονομή δικαιοσύνης άλλα με την αποκόμιση προσωπικού κέρδους, σε αντίθεση με το προφίλ, που προσπάθησε (;) να περάσει αργότερα. Σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ, πριν φτάσει η λίστα στην τότε Υπουργό Οικονομικών της Γαλλίας, την Christine Lagarde (εξ ου και το όνομα της λίστας, όπως την μάθαμε εδώ), ο Falciani και η συνεργάτης-ερωμένη του προσπάθησαν ανεπιτυχώς να την πουλήσουν σε άλλες μεγάλες τράπεζες, οι οποίες όπως φανταζόμαστε θα ενδιαφέρονταν για τα προσωπικά δεδομένα υποψήφιων πελατών με καταθέσεις αρκετών δισεκατομμυρίων. Οι προσπάθειες αυτές έκρουσαν και τα πρώτα “καμπανάκια” στην HSBC, για το ότι εκεί έξω κυκλοφορεί μια λίστα πελατών της, ενώ το ότι δεν υπήρξε το προσδοκώμενο αποτέλεσμα οδήγησε τον Falciani στην πόρτα του δεύτερου καλύτερου υποψήφιου πελάτη: των μυστικών υπηρεσιών.

falciani-main

Η λίστα φθάνει στην Lagarde, ίσως επειδή η Γαλλική υπηκοότητα του Falciani θα τον προστάτευε κι από το ενδεχόμενο έκδοσης του στην Ελβετία, που στο μεταξύ τον καταζητούσε με διεθνές ένταλμα σύλληψης. Και κάπου εκεί ξεκινά η δεύτερη,  επίσης πολύ ενδιαφέρουσα πτυχή της ιστορίας, με την προώθηση της λίστας σε όλες τις κυβερνήσεις των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ενδιαφέρον, εδώ, έχει να κάνει με τον διαφορετικό τρόπο, που η κάθε κυβέρνηση χειρίστηκε την λίστα.

Κοινός παρανομαστής στις περισσότερες περιπτώσεις, η αλλαγή της νομοθεσίας, αφού τα δεδομένα αυτά ήταν προϊόν παράνομης υποκλοπής, γεγονός αρκετό για να μην σταθεί νομικά οποιαδήποτε δίωξη απέναντι σε όσους είχαν φοροδιαφύγει. Στα περισσότερα κράτη η νομοθεσία άλλαξε και δόθηκαν κίνητρα σε όσους συμπεριλαμβάνονταν στην λίστα να πληρώσουν ολόκληρο ή σε κάποιες περιπτώσεις ένα μέρος του φόρου, που έπρεπε, για να μην αντιμετωπίσουν κάποια δίωξη εναντίον τους.

Εδώ, αξίζει να ανοίξουμε μια μικρή παρένθεση για να αναφέρουμε πως παρά το γεγονός, ότι η λίστα σήκωσε μια θύελλα πολιτικών αντιδράσεων και στην χώρα μας, η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα, που δεν εισέπραξε ούτε ευρώ από αυτή την υπόθεση, την στιγμή που άλλες χώρες, όπως η Γερμανία ή η Βρετανία εισέπραξαν κάποια δισεκατομμύρια ευρώ… Θυμόμαστε όλοι, πως εξελίχθηκε η υπόθεση εδώ, με την δημοσιοποίηση της λίστας από τον Κώστα Βαξεβάνη, την δίωξη και την αθώωση του, και αντίστοιχα την δίωξη Παπακωνσταντίνου, που αφαίρεσε ονόματα συγγενών του από την λίστα. Η επίσημη θέση του Ευάγγελου Βενιζέλου, Υπουργού Οικονομικών την σχετική περίοδο, όπως καταγράφεται στο ντοκιμαντέρ ήταν πως δεν επρόκειτο να σταθούν σε μια λίστα που αποσπάστηκε με αντισυνταγματικά μέσα, την στιγμή που ως τότε Κυβέρνηση πήραν άλλα μέτρα, αντίστοιχης “αξίας”.

Το ντοκιμαντέρ του Ben Lewis, αποτελεί ουσιαστικά μια καταγραφή του ντόμινου εξελίξεων που ξεκίνησε η δημοσιοποίηση της λίστας. Έχουμε την ευκαιρία να δούμε, πως οι κυβερνήσεις άλλαξαν τον τρόπο, που αντιλαμβάνονται την μυστικότητα στις τραπεζικές καταθέσεις, μια κόκκινη γραμμή της Ελβετικής κυβέρνησης (αφού το σύνολο της οικονομίας του κράτους βασίζεται σε αυτή), άλλα και γενικότερα στην αντιμετώπιση των “φορολογικών παράδεισων”. Στην ταινία μιλούν αρκετοί από τους εμπλεκόμενους, σε πολύ ενδιαφέρουσες συνεντεύξεις, με τέτοιον τρόπο ώστε να διατηρείται και η ισορροπία ανάμεσα στις διαφορετικές εκδοχές της ιστορίας και να έχουμε την δυνατότητα να ακούσουμε όλες τις απόψεις, χωρίς ο δημιουργός να παίρνει εμφανώς θέση. Με αυτό τον τρόπο, δίνεται ένας πιο αντικειμενικός χαρακτήρας στην ταινία, επιτρέποντας στον θεατή να ενημερωθεί για το θέμα ψύχραιμα, και περισσότερο του αφήνει το περιθώριο να σχηματίσει την δική του άποψη για αυτό και πολύ λιγότερο του περνά μια συγκεκριμένη θέση.

Σημείωση: την ταινία είδαμε στην Αγορά του 18ου ΦΝΘ.