Θάνος Αναστόπουλος και Davide Del Degan μιλούν για την Τελευταία Παραλία – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

Θάνος Αναστόπουλος και Davide Del Degan μιλούν για την Τελευταία Παραλία

Συνεντεύξεις | 4-10-2016 |

Το ντοκιμαντέρ “Η Τελευταία Παραλία” το είδαμε στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας “Νύχτες Πρεμιέρας”. Ωστόσο, είχε προηγηθεί η προβολή του στις Κάννες, όπου συναντήσαμε τους δημιουργούς του Θάνο Αναστόπουλο και Davide Del Degan, για μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τα κυριολεκτικά και μεταφορικά “τείχη”, την ανθρώπινη φύση και τα σχεδόν ασήμαντα χαρακτηριστικά της, που όμως μπορούν να μας “πουν” πολλά και για τα πιο σημαντικά.

Διαβάστε την κριτική μας για την Τελευταία Παραλία

Πως επιλέξατε αυτό το θέμα και αυτή την συγκεκριμένη παραλία για την ταινία σας;

Davide Del Degan: Μεγάλωσα σε αυτή την παραλία! Όταν ήμουν μικρός συνήθιζα να πηγαίνω με τον παππού και την γιαγιά μου και να περνώ τις ημέρες μου εκεί. Ακόμα και σε αυτή την ηλικία σχεδόν σοκαρίστηκα βλέποντας όλες αυτές τις γυναίκες να κινούνται και να μιλούν τόσο ελεύθερα. Είχα λοιπόν τις αναμνήσεις… Μετά από πολλά χρόνια ξαναπήγα εκεί και ένιωσα, πως είχα κάτι να πω για αυτό το σημείο. Πρώτα απ’ όλα επειδή είχε ενδιαφέρον, αυτό το μέρος στην Ιταλία του σήμερα, με αυτόν τον τοίχο. Το θεωρώ αντιπροσωπευτικό και της πόλης, που μεγάλωσα (σ.σ. Της Τεργέστης).

Θάνος Αναστόπουλος: Εγώ πάλι γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα, μέχρι που συνάντησα την σύζυγό μου, που είναι από την Τεργέστη, αποκτήσαμε τον γιο μας και από τότε ζούμε ανάμεσα στις δύο πόλεις. Όταν όμως βρισκόμαστε στην Τεργέστη, ο γιος μου, όπως όλα τα παιδιά της πόλης, πηγαίνουν σε αυτή την παραλία, όπως συνέβαινε και στην γενιά του Davide. Εντυπωσιάστηκα από την ύπαρξη της! Η πόλη έχει πολλές παραλίες, είναι παραθαλάσσια, ωστόσο η συγκεκριμένη βρίσκεται στο κέντρο της, μπορείς δηλαδή να είσαι στην κεντρική πλατεία και να περπατήσεις μόλις για 20 λεπτά και να πας στην παραλία! Είναι λοιπόν πολύ βολική. Σκεφτόμουν και την δική μου παιδική ηλικία, όταν ο πατέρας μου ήταν χειμερινός κολυμβητής, στον Άλιμο και στο Καλαμάκι, και ήμουν μαζί με αυτές τις παρέες ανθρώπων, που πήγαιναν στην παραλία τα Σαββατοκύριακα του χειμώνα, που γνωρίζουν ο ένας τον άλλον, που σχηματίζουν αυτή την μορφή κοινότητας… Ακριβώς την ίδια αίσθηση είχα και την παραλία του Pedocin, με μόνη διαφορά την ύπαρξη του τοίχου. Και μου έδωσε την ιδέα να ασχοληθώ με τις έννοιες των “συνόρων”, του “διαχωρισμού”, της “ταυτότητας”, οι οποίες με απασχολούν γενικότερα στην δουλειά μου.

Ενώ προετοιμαζόμουν για την παραγωγή, ρώτησα αν είχε ξαναγυριστεί κάποια ταινία εκεί, και η απάντηση ήταν αρνητική. Οπότε σκέφτηκα πως ήταν ένα καλό θέμα, κοντά στο σπίτι μου! Στην πορεία άκουσα από έναν κοινό φίλο, πως ο Davide ετοίμαζε επίσης κάτι για αυτή την παραλία και σκέφτηκα “ουάου! Για 100 χρόνια κανείς δεν ασχολήθηκε και τώρα υπάρχουν δύο άνθρωποι!” (γέλια). Συναντηθήκαμε και σκεφτήκαμε, αντί να κάνουμε δύο διαφορετικές ταινίες, να συνεργαστούμε.

Έχει ενδιαφέρον το γεγονός, ότι ενώ οι αρχές προσπάθησαν να γκρεμίσουν τον τοίχο, οι κάτοικοι και οι λουόμενοι δεν το ήθελαν. Δεν είναι εύκολο για τους ανθρώπους να “γκρεμίσουν τα τείχη τους”, έτσι;

D: Αυτό είναι αλήθεια! Σε αυτή την περίπτωση όμως, ο τοίχος αντιπροσωπεύει την ταυτότητά τους, κατά κάποιο τρόπο. Επίσης, ο τοίχος διασφαλίζει σε έναν βαθμό και την ελευθερία τους…

Θ: … ειδικά για τις γυναίκες!

D: … ναι ειδικά για τις γυναίκες, άλλα ακόμα και για τους άνδρες, άλλα με έναν διαφορετικό τρόπο… Οι γυναίκες νιώθουν ελεύθερες εκεί να μην φορούν τα ρούχα τους, να κάνουν ηλιοθεραπεία μακριά από τα βλέμματα των ανδρών. Από την άλλη, οι άνδρες “δραπετεύουν” από την καθημερινότητά τους. Πιστεύω, πως ο τοίχος δεν θα πέσει ποτέ, εκτός κι αν αποφασίσουν να καταστρέψουν την παραλία συνολικά, να την κλείσουν.

Θ: Είχαν κάνει ένα δημοψήφισμα, στα τέλη της δεκαετίας του 80, όταν έπεσε και το Τείχος του Βερολίνου, για το αν θα έπρεπε να μείνει ο τοίχος της παραλίας όρθιος ή να πέσει. Οι κάτοικοι έστελναν επιστολές στην τοπική εφημερίδα, λέγοντας πως “όχι, ο τοίχος πρέπει να μείνει εδώ”. Είναι κάτι σημαντικό γι’ αυτούς, ο τοίχος χτίστηκε όταν η Τεργέστη ήταν κομμάτι της Αυστρο-ουγγρικής αυτοκρατορίας το 1870, είναι κάτι σαν… τον Παρθενώνα για την Αθήνα, απομεινάρι μιας ένδοξης, γι’ αυτούς, εποχής. 

beachlultimaspiaggiaphotocall69thannualier1pfieq8jx

Davide Del Degan και Θάνος Αναστόπουλος στις Κάννες

Υπήρξαν χαρακτήρες της ταινίας σας, που συμπαθήσατε περισσότερο;

D: Βασικά τους “ερωτευτήκαμε” όλους! (γέλια) Φυσικά υπήρχαν κάποιοι λουόμενοι, που ήταν πιο “κοντά” μας, κι άλλοι που μας είπαν, πως δεν ήθελαν να μπουν στην ταινία. Για όσους εμφανίζονται όμως, δεν θέλαμε να κρατήσουμε κριτική στάση, ακόμα και στο να επιλέξουμε έναν “κεντρικό” χαρακτήρα της ταινίας.

Θ: Ναι, δεν θέλαμε να είναι μια ταινία καθοδηγούμενη από έναν χαρακτήρα. Τραβήξαμε και ανθρώπους, που δεν μπήκαν στην ταινία τελικά, δεν τραβήξαμε κάποιον, που δεν ήθελε, κι ακόμα κι αν απλά περνούσε μπροστά μας κατά την διάρκεια των γυρισμάτων, κλείναμε την κάμερα.

Υπήρξαν περιπτώσεις, που κάποιοι ενοχλήθηκαν από την παρουσία σας;

Θ: Ναι, βέβαια! Ιδιαίτερα οι γυναίκες. Τα γυρίσματα ήταν για εμάς εξάσκηση “διπλωματίας” (γέλια). Με τους άνδρες ήταν πιο εύκολο. Πάντως σε καμία περίπτωση δεν τους κρίναμε, ακόμα κι αν διαφωνούσαμε μαζί τους, δεν αγνοήσαμε σχεδόν κανέναν. Φυσικά, μια επιλογή έγινε κατά την διάρκεια του μοντάζ, για να κρατήσουμε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα των όσων συναντήσαμε. Υπήρξαν βέβαια χαρακτήρες, που ήταν πολύ δύσκολο να τους αφήσεις εκτός, όπως για παράδειγμα ο Βινίτσιο, που πηγαίνει στην παραλία κάθε ημέρα τα τελευταία 43 χρόνια. Ε, αυτός είναι η παραλία. Είναι ο φύλακάς της.

Βλέποντας την ταινία, σκέφτεται κανείς πως πρόκειται για ένα ανθρωπολογικό πείραμα, που αποτυπώνει την σύγχρονη κοινωνία. Βλέπεις για παράδειγμα δυο ανθρώπους να συζητούν για το προσφυγικό και λίγα μέτρα μακριά κάποιον να γκρινιάζει… για την χαμένη καρέκλα του!

Θ: Αυτό είναι η ανθρώπινη φύση. Κάποιος θα σου πει, πως έχεις μεγάλη μύτη ή περίεργο δέρμα, ή γελάς παράξενα. Οι διακρίσεις θα ξεκινήσουν από κάτι μικρό και μπορούν να καταλήξουν σε κάτι μεγάλο. Κάποιες φορές θεωρούμε σαν δεδομένα τα “μικρά” και συζητάμε για τα “μεγάλα”, άλλα όλα είναι συνδεδεμένα. Αυτό θέλαμε με την ταινία, να συνδέσουμε τα “μικρά” με τα “μεγάλα”. Οι καρέκλες για τους λουόμενους της παραλίας, είναι κάτι σαν “περιουσία” τους. Μπορεί να ξεκινήσουν πόλεμο για τις καρέκλες τους! (γέλια) Γι’ αυτό τις αλυσοδένουν, τις κλειδώνουν… Το βλέπουμε και μεταφορικά όλο αυτό, για πολύ πιο σοβαρά ζητήματα.

Είπατε πως οι διακρίσεις υπάρχουν, ακόμα και για τα μικρά, πως οι άνθρωποι αρνούνται να ρίξουν τους “τοίχους” τους… τους τελευταίους μήνες βιώνουμε αυτή την προσφυγική κρίση στην Ευρώπη. Ποιες είναι οι σκέψεις σας για αυτό;

Θ: Είναι κάτι στενάχωρο άλλα και ταυτόχρονα μια τραγική ειρωνεία, επειδή όταν είχα για πρώτη φορά την ιδέα και λίγο αφότου συναντηθήκαμε (σ.σ. με τον Davide) ήταν φθινόπωρο του 2013. Φυσικά υπήρχε τότε η οικονομική κρίση στην Ελλάδα, άλλα η Ευρώπη φαινόταν σαν μια περιοχή όπου υπήρχαν κανόνες, που όλοι δούλευαν, ότι οι άνθρωποι μπορούσαν να ταξιδεύσουν παντού με τα σύνορα να είναι ανοιχτά, και αυτό ήταν κάπως εκπληκτικό. Κι εδώ είναι η ειρωνεία, μάλλον δεν έπρεπε να το πω αυτό, γιατί ενώ κάναμε γυρίσματα, ξεσπά η προσφυγική κρίση και είδαμε να σηκώνονται τείχη γύρω μας! Παρεμπιπτόντως, η Τεργέστη είναι πολύ κοντά στην Σλοβενία, και αυτή την περίοδο υπάρχουν οι πρόσφυγες μεταξύ Κροατίας, Σλοβενίας, και Αυστρίας… μπορεί να μην επηρεάζει την Τεργέστη, γιατί οι πρόσφυγες δεν περνούν από εκεί, άλλα το νιώθεις στην ατμόσφαιρα… Εμείς, όμως, θέλαμε να πούμε μια ιστορία, για ανθρώπους που είναι ανοικτοί και συζητάνε, και το γεγονός ότι είναι εκεί στην παραλία, με τα μαγιό, “γυμνοί” απέναντι στη θάλασσα, τους καθιστά κατά κάποιο τρόπο ίσους.

lultima-spiaggia-2016-davide-del-degan-thanos-anastopoulos-05

Σκηνή από την ταινία

Επηρέασε η προσφυγική κρίση τις σκέψεις σας για το θέμα της ταινίας;

Θ: Όχι, δεν αλλάξαμε τίποτα. Το μόνο, που σκεφτήκαμε ήταν “φαντάζεσαι να υπήρχε μια βάρκα με πρόσφυγες που φθάνει στην παραλία;”, που εντάξει δεν θα συνέβαινε, άλλα μας έκαναν εντύπωση οι εικόνες, που βλέπαμε στην Λαμπεντούζα ή στην Λέσβο… είναι απίστευτο το τι συνέβαινε εκεί. Πρώτα απ’ όλα η παραγωγή προηγήθηκε των γεγονότων, σκεφτήκαμε όμως πως και η ταινία είναι μια ελαφριά αποτύπωση όλων αυτών. Δεν θέλαμε να κάνουμε μια ταινία για τους πρόσφυγες, ακόμα κι αν πιστεύουμε όπως πως θα έπρεπε να γίνει. Ωστόσο αποτυπώνοντας την ανθρώπινη φύση στην παραλία, διαπιστώνεις από τα “μικρά” πράγματα, που αναφέραμε νωρίτερα, γιατί υφίστανται και τα “μεγάλα”.

Ποιο είναι το αγαπημένο σας θέμα, για τις ταινίες σας;

Θ: (γέλια) δύσκολη ερώτηση…

D: Δεν ξέρω… συνήθως μου αρέσει να βρίσκω ένα θέμα και να αναζητώ τον τρόπο για να το παρουσιάσω. Μέσα από μια διαφορετική οπτική. Ψάχνω την ιστορία, που δίνει το περιθώριο να αλλάξω αυτή την οπτική.

Θ: Συμφωνώ με τον Davide σε αυτό. Δεν θέλω να παρουσιάζω την στερεότυπη οπτική για ένα θέμα. Μας ενδιαφέρουν, επίσης, – νομίζω και τους δύο – οι ιστορίες “αδικημένων” ανθρώπων, ή από μέρη άγνωστα, και να τους αναδεικνύουμε.

Τα επόμενα σας σχέδια;

D: Έχω μια ιδέα, που αφορά την Ελλάδα μάλιστα, μιας που είχα την εμπειρία της συνεργασίας με τον Θάνο. Γράφω την ιστορία, και προετοιμάζω το project…

Θ: Ναι, μάλλον θα κάνει μια ταινία στην Ελλάδα κι εγώ μια ταινία στην Ιταλία (γέλια). Αυτό είναι πολιτισμική ανταλλαγή!

Διαβάστε περισσότερα για: ,