Εκτός Θέματος 77: Οι τηλεοπτικές άδειες και η άδεια του Cinefreaks – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

Εκτός Θέματος 77: Οι τηλεοπτικές άδειες και η άδεια του Cinefreaks

Eκτός Θέματος | 31-8-2016 |

Φανταστείτε να είχαμε σήμερα αντί για άδειες για τηλεοπτικούς σταθμούς άδειες για μέσα ενημέρωσης του ίντερνετ. Φανταστείτε αν από τις άπειρες εφημερίδες και αθλητικές εφημερίδες (έχουμε παραπάνω από όλες τις μεγάλες χώρες της Ε.Ε. μαζί με κυκλοφορίες που αγγίζουν τον μαγικό αριθμό των 1000 φύλλων σε πολλές περιπτώσεις) από τα άπειρα ενημερωτικά site, από τα άπειρα site για τον κινηματογράφο, έμεναν μόνο 3, 4, 5.

Ομολογώ ότι δεν παρακολουθώ τηλεόραση, σχεδόν καθόλου. Η τηλεόραση στο σπίτι μου είναι συνδεδεμένη με τον υπολογιστή για ταινίες και Netflix. Όμως ίντερνετ παρακολουθώ και πραγματικά προσπαθώ να σκεφτώ αν το ελληνικό ίντερνετ θα ήταν καλύτερο ή χειρότερο με λιγότερα site, αν κάποιος αύριο το πρωί έλεγε δεν θα έχουμε 100 ενημερωτικά site με 1-2 δημοσιογράφους το καθένα, αλλά 5-6 των 30. Απάντηση σαφής δε μπορεί να υπάρχει, καθώς από την μία, μάλιστα θα ήταν καλύτερα το να είχαμε λιγότερα αλλά καλύτερα μέσα, αλλά από την άλλη πως μπορείς να κλείσεις ένα μέσο όσο σκουπίδι από πλευράς ενημέρωσης ή ψυχαγωγίας να είναι αυτό;

Το θέμα είναι τόσο πολύ περίπλοκο και τα επιχειρήματα από κάθε άποψη είναι αρκετά καλά και συγκρούονται μεταξύ τους. Ως συνήθως λοιπόν μη περιμένετε από εδώ μια άποψη 0 ή 1.

  • Γιατί να έχουμε μόνο 4 κανάλια θα πει κάποιος και θα είναι σωστός; Ποιος το αποφάσισε αυτό το 4; Γιατί να αποκλείσεις κάποιον που θέλει να κάνει μια επένδυση και έχει ένα όραμα; Αφού ζούμε που ζούμε στον καπιταλισμό και αυτό δε μπορούμε να το αλλάξουμε, γιατί να μην εκμεταλλευόμαστε τουλάχιστον αυτά που μας δίνει; Ακόμα και μικρότερες χώρες έχουν περισσότερα κανάλια…
  • Να λειτουργούν κανάλια για 30 χρόνια με προσωρινές άδειες; Σε ποια άλλη χώρα γίνεται αυτό; Ποιος κρίνει το ποιοι θα έχουν άδεια; Δεν θα πρέπει επιτέλους να κάνουμε ένα διαγωνισμό και να δώσουμε άδειες με βάση το τι αντέχει η αγορά περιμένοντας οι επιχειρηματίες να προσαρμοστούν και να ενώσουν τις δυνάμεις τους σε μεγαλύτερους σταθμούς, αφού έτσι κι αλλιώς δε βγαίνουν τα οικονομικά των καναλιών;
  • Μα είναι τα οικονομικά ο μόνος τρόπος να κρίνουμε το ποιος μπορεί να έχει ένα κανάλι;
  • Μα οτιδήποτε άλλο πέρα από τα οικονομικά δεν θα είναι εντελώς υποκειμενικό και θα δώσει την ευκαιρία στον καθένα την ευχέρεια να προωθήσει φίλους του;
  • Και τι θα γίνει θα κλείσετε με την αστυνομία τα κανάλια που δεν θα περάσουν τον διαγωνισμό;
  • Μα είναι καλύτερα να μένουν ανοιχτά με πρόγραμμα κονσέρβα, απλήρωτους εργαζόμενους και διαπλοκή μέχρι εκεί που δεν πάει;
  • Είναι όμως τρόπος το μαύρο στα κανάλια για να ρυθμίσεις την αγορά;
  • Μα δεν είδαμε κανένα μαύρο (ακόμα)…

Ο εσωτερικός διάλογος μπορεί να συνεχιστεί για πολύ ακόμα και όποιος έχει ανοιχτά αυτιά μπορεί να ακούσει όλες τις πλευρές να λένε σωστά πράγματα, αλλά για πολιτικούς λόγους και εντυπωσιασμό η μία πλευρά να μην ακούει την άλλη.

Ας πάμε να δούμε όμως τι γίνεται στο ίντερνετ. Και συγκεκριμένα στα site για το σινεμά, με τα ενημερωτικά γενικά site να ακολουθούν από κοντά σε αυτά που θα πούμε.

Το καθημερινό μας πρόβλημα στο Cinefreaks είναι ότι το site σαν κι αυτό, ακόμα και τα δύο μεγαλύτερα από αυτό, είναι μακροπρόθεσμα μη βιώσιμο. Πολύ απλά δεν υπάρχει το κοινό για να υπάρχει ένα site για το σινεμά στην Ελλάδα, πόσο μάλλον σε μια τόσο μικρή αγορά που έχει συρρικνωθεί άπειρα. Πως λειτουργεί το Cinefreaks όμως και όλα αυτά τα site για τον κινηματογράφο; Είτε με εθελοντές, είτε με ανθρώπους κοντά στο σινεμά που βγάζουν τα λεφτά τους από αλλού, αλλά σίγουρα όχι από το site. Οι εθελοντές όμως κουράζονται, αποκτούν άλλες υποχρεώσεις και τελικά χάνονται σε κάποιο σημείο σε βάθος χρόνου, κάνουν βέβαια κάτι που τους αρέσει και παίρνουν ευκαιρίες, γνωρίζουν κόσμο, μαθαίνουν πράγματα, βλέπουν ταινίες, αρχίζουν λαμπρές καριέρες. Για να υπάρχει όμως μια επαγγελματική προσπάθεια θες και επαγγελματίες και επαγγελματίας είναι κάποιος που πληρώνεται γι’ αυτό που κάνει. Και για να πληρώνεται πρέπει να υπάρχει είτε κεφάλαιο, είτε τζίρος. Και στα ΜΜΕ ο τζίρος είναι κατά συντριπτικό ποσοστό οι διαφημίσεις και αυτές έρχονται με τα clicks και τα views.

Σε ένα τέτοιο κλίμα λοιπόν πριν από λίγο καιρό έκανα αρκετές συζητήσεις με άλλα site συγγενικά με το παρόν, με στόχο να κάτσουμε σε ένα τραπέζι και να συμφωνήσουμε να εργαστούμε όλοι μαζί σε ένα κοινό μέσο που να δουλέψουμε σκληρά για να γίνει βιώσιμο, με τον ορισμό που έδωσα παραπάνω. Οι συνάδελφοι ήταν όλοι σκεπτικοί και πραγματικά απορούσαν πολλές φορές με την ιδέα. Όλοι είναι πολλοί καλοί γραφιάδες, πολλοί από αυτούς πολύ καλοί δημοσιογράφοι με το πρέπον αίσθημα δεοντολογίας και η προσπάθεια κουτσά στραβά άρχισε να αρχίζει, με πολλά πισωγυρίσματα όμως, τόσα που τελικά στην προσπάθεια αυτή μείναμε μόνοι. Και προφανώς δε σημαίνει αυτό ότι φταίνε οι συνάδερφοι, είτε εμείς. Φταίει όμως η διάθεση του να κάτσουμε να δουλέψουμε μαζί που κανείς δεν έχει. Φταίει ότι κανένας δε βάζει το εγώ του κάτω από του άλλου και φταίει σίγουρα ότι για τον α ή β λόγο όλοι βολεύονται με την υπάρχουσα κατάσταση, αφού κανείς δεν θέλει να την αλλάξει και να την παραδεχτεί.

Το τρίγωνο της “διαπλοκής” 

Είναι κοινό μυστικό ότι οι κριτικές που διαβάζεις φίλε Cinefreak είναι επηρεασμένες από τις σχέσεις του εκάστοτε κριτικού με την εταιρία διανομής της κάθε ταινίας. Πως είναι δυνατό να γράψω εγώ κακή κριτική αν είναι η εταιρία διανομής να μου δώσει διαφήμιση ή προσκλήσεις ή δωράκια για να μοιράσω στο κοινό, για την ταινία. Πως θα γράψω χωρίς καμία δεύτερη σκέψη την άποψή μου, όταν ξέρω ότι αν εκνευρίσω κάποιον ίσως να μη πάρω συνέντευξη στο επόμενο Φεστιβάλ, ή ένα κομμάτι της διαφημιστικής πίτας ή ακόμη και μια δουλειά στο μέλλον στην εταιρία διανομής;

Στο τρίγωνο Επιχειρηματίες – ΜΜΕ – Τράπεζες για το οποίο μιλάμε στο θέμα της τηλεόρασης, αλλά και δημοσιογραφικών οργανισμών, στο σινεμά γίνεται Εταιρίες Διανομής – Διαφήμιση – Φεστιβάλ – Κινηματογραφικό Μέσο. Είμαστε μια μικρή χώρα με μία ακόμη μικρότερη κινηματογραφική βιομηχανία, οπότε ίσως είναι λογικό κάποιοι άνθρωποι να έχουν πολλές θέσεις. Πως είναι όμως αντικειμενικός κάποιος κριτικός που διοργανώνει κιόλας ένα Φεστιβάλ και έχει πρακτικά επιλέξει τις ταινίες; Πόσο αντικειμενικός είναι ένας δημοσιογράφος/κριτικός που δουλεύει ταυτόχρονα σε μια εταιρία διανομής; Πόσο δίκαιο είναι να δουλεύει ένας ιδιοκτήτης κινηματογραφικού site στους μεγαλύτερους φορείς διαφήμισης του χώρου; Πόσο εύκολο είναι να μπει κάποιος σε αυτό που λέμε Ελληνικό σινεμά και να κάνει τελικά αυτές τις ερωτήσεις.

Όταν μιλάμε για ερασιτεχνικό επίπεδο όλα είναι μια χαρά. Κανείς δε μπορεί και δεν πρέπει να απαγορεύσει σε κάποιον να έχει το προσωπικό του blog και να γράφει ότι θέλει: κριτικές, σχόλια, καφρίλες, προπαγάνδα. Όταν όμως πληρώνεται μέσα από κάποιο επίσημο μέσο για όλα αυτά τότε θα πρέπει να έχει μια συγκεκριμένη δεοντολογία η οποία έχει πάει περίπατο.  Προσοχή είναι διαφορετικό οι δημόσιες σχέσεις και η καλή επικοινωνία όλων των φορέων, όπως είναι διαφορετικό ο δημοσιογράφος ή ο κριτικός να κάνει την δουλειά του σκεπτόμενος μόνο αυτά… Μη βλέπετε τα 5-6 μεγάλα ονόματα κριτικών που δεν έχουν ανάγκη από αυτά γιατί έχουν το όνομά τους και δεν μπλέκονται σε άλλα χωράφια. Αλλά τι γίνεται με αυτούς που μπλέκονται και με τους άλλους που δεν έχουν το όνομα;

Tα ΜΜΕ σαν μέσο επιρροής

Η αλήθεια είναι ότι είμαστε ένας λαός που θέλει να έχει άποψη για τα πάντα. Και τι καλύτερο από το έχεις ένα μέσο δικό σου, ένα μέσο ο καθένας, κι ας κλέβει ειδήσεις και περιεχόμενο δεξιά κι αριστερά, κι ας μην είναι βιώσιμο. Αρκεί να σου δίνει μια αίσθηση ή ψευδαίσθηση επιρροής, ένα βήμα, το οποίο μπορεί να το αξιοποιήσεις και να το εξαργυρώσεις. Aυτά τα τελευταία προφανώς δεν ισχύουν τόσο στο σινεμά, όσο στα άλλα μέσα, σε εκείνα που ο καθένας θέλει να έχει το μαγαζάκι του και την σφαίρα επιρροής του, ηλεκτρονικό, τηλεοπτικό, ραδιοφωνικό, ότι μπορεί ο καθένας.

Γιατί κανείς από τους ανθρώπους των καναλιών λοιπόν δεν σκέφτηκε να προσεγγίσει άλλα κανάλια για το ενδεχόμενο συνεργασίας, όπως κάναμε εμείς σε ένα ακόμα μη βιώσιμο ΜΜΕ; Ο ιδιοκτήτης του Χ καναλιού έχει ένα κανάλι που δεν μπορεί να πληρώσει τα χρέη του, τους εργαζομένους του, που δεν βγάζει στον αέρα πλέον νέο πρόγραμμα, παρά μόνο κονσέρβες, και που δεν βλέπει φως στον ορίζοντα της αγοράς. Γιατί ακριβώς είναι καλύτερο για το κανάλι Χ να συνεχίζει έτσι, αντί να προσπαθήσει να τα βρει με το κανάλι Ψ που περνά τα ίδια ακριβώς και χειρότερα και να κάνουν το Χ+Ψ κανάλι που θα έχει διπλούς πόρους;

Τηλεοπτικές άδειες πρέπει να υπάρχουν προφανώς, κανένα λόγο του να είναι τέσσερις δεν βλέπω, θα έπρεπε να είναι πολύ παραπάνω, γιατί όχι και 10, γιατί όχι και παραπάνω, με πιο αυστηρά κριτήρια όμως και business plan από τους ανθρώπους που θέλουν να επενδύσουν. Αλλά αντί αυτού τι έχουμε; Ένα μάτσο ψευτοεπιχειρηματίες, με γνωστούς νονούς του ποδοσφαίρου να πρωτοστατούν και να μαλώνουν ποιος θα πάρει ένα κομμάτι από την πίτα της διαπλοκής, και από την άλλη μια κυβέρνηση που νομίζει ότι το αυθαίρετο και ακατανόητο πλάνο για 4 κανάλια, από μόνο του θα λύσει το πρόβλημα.