Laurent Larivière (Η Ανυπότακτη): "Το μεγαλύτερο μέρος της υποταγής πηγάζει από τον ίδιο τον εαυτό μας" – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

Laurent Larivière (Η Ανυπότακτη): “Το μεγαλύτερο μέρος της υποταγής πηγάζει από τον ίδιο τον εαυτό μας”

Συνεντεύξεις | 19-4-2016 | and

Άκρως ενδιαφέρουσα και καθόλα επίκαιρη η ταινία “Je Suis un Soldat“, ή αλλιώς “Η Ανυπότακτη“, που παρακολουθήσαμε την προηγούμενη εβδομάδα στην Αθήνα και μόλις χτες στην Θεσσαλονίκη φυσικά διαμέσου του Γαλλόφωνου Φεστιβάλ κινηματογράφου που συνεχίζει να επιλέγει σωστά και συνετά τις ταινίες που εντάσσει στο πρόγραμμα του. H τριαντάχρονη Sandrine (Louise Bourgoin) αναγκάζεται να επιστρέψει στο σπίτι της και να ζήσει με την μητέρας της στο Roubaix. Η ανεργία και τα οικονομικά προβλήματα την οδηγούν στην εργασιακή στέγη του θείου της. Το κυνοκομείο του μυστηριώδους άνδρα τελικά δεν είναι και τόσο αθώο καθώς σύντομα η Sandrine ανακαλύπτει ότι πίσω από αυτό κρύβεται ένα ολόκληρο κέντρο διακίνησης σκύλων. Η νεαρή κοπέλα γρήγορα κερδίζει εξουσία και σεβασμό σε ένα αμιγώς φαλλοκρατικό περιβάλλον, και φτάνει να αγγίξει την ανεξαρτησία μέσα από τα χρήματα που βγάζει, πλέον, και με το παραπάνω. Κάποιες φορές εντούτοις, οι καλοί στρατιώτες σταματούν να πειθαρχούν και συμβαίνουν.. επαναστάσεις.

Μετά την πρωταγωνίστρια, Louise Bourgoin, το cinefreaks.gr συναντά και τον σκηνοθέτη του φιλμ, Laurent Lariviere, σε μία αποκλειστική συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης..

Δείτε εδώ την συνέντευξη της “Ανυπότακτης” πρωταγωνίστριας Louise Bourgoin στο cinefreaks.gr

Αρχικά θα ήθελα να ρωτήσω, μιας και είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία σας, πως ήταν αυτή η μετάβαση από τα φιλμ μικρού μήκους σε αυτά του μεγάλου αλλά και πως νιώθετε που σας επέλεξαν στο Επίσημο Πρόγραμμα του φεστιβάλ των Καννών;

Κατ’ αρχάς θα πρέπει να τονίσω ότι δεν έχω φοιτήσει σε κάποια κινηματογραφική σχολή.. είμαι ένας αυτοδίδακτος σκηνοθέτης. Δεκαπέντε χρόνια τώρα, μαθαίνω διαρκώς μέσα από μικρού μήκους φιλμ(6 στον αριθμό) τις ιδιαιτερότητες και τα χαρακτηριστικά της κινηματογραφικής γλώσσας. Πάντα είχα μέσα μου την ελπίδα ότι θα καταφέρω να κάνω μια ταινία μεγάλου μήκους.
Ουσιαστικά πρόκειται για ανεξάρτητο κινηματογράφο κι όπως είναι φυσικό πέρασα από όλες τις συμβατικές οδούς: η συγγραφή του σεναρίου, η οργάνωση, η αναζήτηση οικονομικών πόρων και γενικότερα από κάθε στάδιο που υπάρχει. Μόλις ολοκληρώθηκε η ταινία, στείλαμε ένα DVD στο Επίσημο Πρόγραμμα αλλά και στην Εβδομάδα Κριτικής, κι έπειτα περιμέναμε απάντηση. Οφείλω να ομολογήσω ότι οι περισσότερες από 1850 ταινίες που εστάλησαν στις Κάννες την χρονιά εκείνη, είχαν μειώσει σε μεγάλο βαθμό τις ελπίδες μου για συμμετοχή. Ένα απόγευμα όμως χτύπησε το τηλέφωνο και πληροφορήθηκα ότι το έργο μας ήταν ανάμεσα στα επιλεγμένα. Εξεπλάγην! Δεν το περίμενα και χάρηκα πάρα πολύ.

Μετά το “La loi du Marche”, τo “Je Suis un Soldat” είναι η δεύτερη ταινία του επίσημου προγράμματος που έχει μερικώς σαν θέμα την ανεργία, τις απολύσεις και γενικότερα δουλειές στις οποίες ο κόσμος καταφεύγει από ανάγκη. Ποια είναι η δική σας γνώμη επ’ αυτού;

Η ανεργία στις μέρες μας αποτελεί συνιστώσα ισορροπίας στην κοινωνία. Υπάρχει παντού και ειδικότερα στην Ευρώπη. Για μένα αποτέλεσε το σημείο αφετηρίας της ιστορίας. Πλέον είναι καθημερινό φαινόμενο να κλείνουν εταιρείες και άνθρωποι να μένουν χωρίς εργασία. Το κακό εντούτοις είναι πως τις περισσότερες φορές βλέπουμε την όλη κατάσταση πολύ επιφανειακά. Κοιτάζουμε φιγούρες χωρίς να αντιλαμβανόμαστε ότι πίσω τους κρύβονται αληθινοί άνθρωποι που υποφέρουν. Πέρα από σημείο εκκίνησης, τούτο είναι και το φόντο ολόκληρης της ιστορίας.

Άτομα χωρίς εργασία και ανήμπορα να ανταπεξέλθουν στις οικονομικές δυσχέρειες, αναγκάζονται να επιστρέψουν στο πατρικό τους σπίτι μη έχοντας άλλη επιλογή.
Να είσαι 30 χρονών και να επιστρέφεις, αναγκαστικά, εκεί που ξεκίνησες(στο πατρικό σου δηλ.), την στιγμή μάλιστα που ονειρεύεσαι να πετάξεις με τα δικά σου φτερά ανεξάρτητος.. ε δεν θεωρείται άδικα από τους περισσότερους εκεί έξω πισωγύρισμα.

Επιπλέον η ανεργία αποτελεί την αφετηρία για την εξερεύνηση πολλών και διαφορετικών μορφών βίας τις οποίες υφίσταται τόσο η πρωταγωνίστρια όσο και η οικογένεια της. Ειλικρινά το βρίσκω θλιβερό, άνθρωποι να δουλεύουν νυχθημερόν και παρόλα αυτά να μην έχουν πρόσβαση στα όνειρα τους.
Η ιδέα ήταν να χτίσουμε ένα φιλμ πολυδιάστατο. Οι διάφορες όψεις που παίρνει η βία αλλάζει ουσιαστικά και τις διαστάσεις του έργου. Τόσο η Sandrine όσο και η υπόλοιπη οικογένεια, γνωρίζουν εκ των έσω τι πάει να πει ψυχολογική βία.

Επί της ουσίας, το μήνυμα της ταινίας το φέρει και ο αγγλόφωνος τίτλος της (I Am a Soldier). Όλοι πρέπει να είμαστε στρατιώτες για να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες του σύγχρονου κόσμου.

Louise-Bourguoin_Laurent-la-Riviere

Λέτε “στρατιώτες”.. δεδομένης τούτης της ιδιότητας του στρατιώτη, τίνος τις εντολές εκτελούμε τελικά; Μήπως των χρημάτων; Ή των εκάστοτε αφεντικών;

Κατ’ εμέ το μεγαλύτερο μέρος της υποταγής πηγάζει από τον ίδιο τον εαυτό μας. Είναι κάτι που βγαίνει από μέσα μας. Ανεχόμαστε τα πάντα, αρνούμενοι να αντιδράσουμε, να επαναστατήσουμε και να δούμε τα πράγματα από άλλη σκοπιά. Διότι αυτό είναι που θα δώσει διέξοδο στις δύσκολες καταστάσεις. Πολλές φορές η ζωή και οι καταστάσεις τις οποίες επιφυλάσσει, μας παρασύρουν στον ξέφρενο ρυθμό τους με αποτέλεσμα να χάνουμε ευκαιρίες που θα μπορούσαν να αλλάξουν ριζικά τα πράγματα.
Στα 2/3 του φιλμ, η Sandrine ακολουθεί μία υποτακτική στάση έχοντας κύριο μέλημα να ικανοποιεί επιθυμίες τρίτων. Είτε αυτή είναι η μαμά της, είτε η αδερφή της, είτε πρόκειται για τον θείο της.

Τελικά τι συμβαίνει και βλέπουμε την πρωταγωνίστρια, επιτέλους, να αντιδρά; Στην Ελλάδα, παραδείγματος χάρη, με όλα όσα συμβαίνουν βλέπουμε το κόσμο να αντιδρά αλλά όχι στον βαθμό που θα περίμενε κανείς αναλογιζόμενος τα δεινά που υποφέρει η χώρα τα τελευταία χρόνια..

Η συσσώρευση της βίας, της ταπείνωσης.. οδηγούν σε ένα σημείο σαν κι αυτό που έφτασε η πρωταγωνίστρια. Στέκει ανήμπορη να αντιδράσει με βία.. στην βία. Για τον λόγο αυτό στρέφει η ίδια την βία, εκούσια, στον εαυτό της. Με κίνδυνο να βλάψει σοβαρά την υγεία της ή στην χειρότερη να χάσει την ζωή της. Γι’ αυτό λέμε ότι κάποιες φορές πρέπει να πεθάνεις για ν’ αναστηθείς. Πρέπει να θυσιαστείς και να χαθείς ολοκληρωτικά στον “ρόλο” που σε ανάγκασε η κοινωνία να παίξεις. Μόνον τότε θα καταφέρεις να σπάσεις τα δεσμά και ν’ απελευθερωθείς οριστικά.

Σε μία χαρακτηριστική σκηνή του έργου, βλέπουμε την Sandrine να γκρεμίζει τον τοίχο του μελλοντικού σπιτιού της αδερφής της. Ο θεατής λοιπόν, λαμβάνει την εντύπωση ότι η πρωταγωνίστρια αντιπροσωπεύει μια χαμένη γενιά της Ευρώπης που παραμένει κατά κάποιον τρόπο δέσμια ενός σάπιου συστήματος το οποίο παλεύει να γκρεμίσει. Υπήρχε πράγματι τέτοιος στόχος από μεριάς σκηνοθέτη;

Ειλικρινά με αγγίζει τόσο έντονα ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίσατε την εν λόγω σκηνή. Διότι αν υπάρχει πολιτική απήχηση στο κοινό σημαίνει ότι υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να δουν πίσω από την κουρτίνα. Πίσω από την οπτική σύνθεση της εικόνας, εκεί που κρύβεται το νόημα δηλαδή. Τότε και μόνο τότε θεωρώ πως πέτυχα τον στόχο μου. Είμαι κινηματογραφιστής που προσπαθεί να δημιουργεί καταστάσεις οι οποίες θα έχουν αντίκτυπο στους θεατές. Θέλω ο κόσμος που βλέπει τις ταινίες μου να κάνεις συνειρμούς και παραλληλισμούς στην όψη του σύγχρονου κόσμου.

 JE SUIS UN SOLDAT PHOTO6

Θα ήταν παράλειψη να μην ρωτήσω για την παράνομη διακίνηση σκυλιών. Αναμφίβολα πρόκειται για ένα συστατικό μείζονος σημασίας στην πλοκή του φιλμ. Θα ήθελα λοιπόν να μου πείτε πως προέκυψε η ιδέα να αγγίξετε το ευαίσθητο ζήτημα καθώς και δυο λόγια για τα γυρίσματα μιας ταινίας στην οποία κουτάβια και σκύλοι είχαν ενεργό ρόλο.. πόσο εύκολες ή δύσκολες ήταν οι λήψεις;

Μη έχοντας εμπειρία από ταινίες μεγάλου μήκους, ειλικρινά προβληματιζόμουν πολύ για τα γυρίσματα με τόσους πολλούς σκύλους. Πρέπει να σας πω ότι είχαμε περισσότερους από 500 στην διάθεση μας. Παρόλα αυτά πήγε ανέλπιστα καλά. Όλα κύλισαν σχετικά εύκολα και βάση προγράμματος. Το κύριο πρόβλημα που κληθήκαμε να λύσουμε ήταν αυτό του ήχου. Τόσα πολλά γαβγίσματα σκέπαζαν τις φωνές των ηθοποιών. Είχαμε ωστόσο τεράστια βοήθεια από σπουδαίους εκπαιδευτές(3 στον αριθμό). Επίσης, η Louise (πρωταγωνίστρια) έκανε συνεχείς πρόβες και ερχόταν τακτικά σε επαφή με τα σκυλιά για περισσότερους από 2 μήνες. Τάιζε τα κουτάβια, τους έδινε νερό, έμπαινε στα κελιά τους.. με αποτέλεσμα να αποκτήσουν οικειότητα μαζί της, και αυτή μαζί τους. Η διαρκής ενασχόληση της με τα ζώα, σε συνδυασμό με την βοήθεια των εκπαιδευτών μας επέτρεψε να ελέγχουμε ακόμη και τα γαβγίσματα τους.
Όσον αφορά τα κουτάβια μάλιστα υπήρχε εξειδικευμένος άνθρωπος που μας παρείχε συμβουλές και πληροφορίες για την επαφή μαζί τους αφού ήταν πάρα πολύ μικρά κι ευαίσθητα.
Πάντως ειλικρινά την περίμενα πολύ δυσκολότερη τη συνεργασία με τα ζώα.

Είδαμε μια σκηνή κατά την οποία ο Piere γδύνεται ολοκληρωτικά μπροστά στην Sandrine με σκοπό να της δηλώσει την αγάπη του και να δείξει πόσο ευάλωτος είναι στην όψη της. Έχουμε δει παρόμοια σκηνή στην αμερικάνικη σειρά “How I Met Your Mother”, από εκεί αντλήσατε έμπνευση;

(Γέλια) Όχι, όχι.. δεν την έχω δει ποτέ την σειρά και προφανώς ούτε την σκηνή.

Υπήρχε κάποια άλλη πηγή έμπνευσης για το φιλμ που δημιουργήσατε;

Συχνά επικαλούμαι τους αδερφούς Dardenne σε αυτήν την ερώτηση. Ο τρόπος με τον οποίο ακολουθούν έναν χαρακτήρα είναι μοναδικός. Πραγματικά είναι σαν να γαντζώνονται πάνω στους ήρωες. Διασείουν στα μύχια της ψυχοσύνθεσης δημιουργώντας στιγμές έντονης συναισθηματικής φόρτισης ανάμεσα στους χαρακτήρες.
Επίσης έχω επηρεαστεί πολύ κι από το James Gray. Λατρεύω το ευρύ άγγιγμα που ακολουθεί στην αφήγηση του καθώς και το θέαμα που παρουσιάζουν οι σχέσεις που πραγματεύονται οι ταινίες του.

Διαβάστε εδώ την κριτική της ταινίας “Η Ανυπότακτη”

Συνέντευξη: Γιάννης Πατλάκας

Μετάφραση-Επιμέλεια: Γιώργος Τέρπος


To Cinefreaks.gr σας μεταφέρει όλα όσα συμβαίνουν στο 17ο Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου με την υποστήριξη της Fischer, χορηγού των Βραβείων Κοινού του φεστιβάλ.


Διαβάστε περισσότερα για: , , , , , ,