Ο Νίκος Κορνήλιος μας μιλά για "Το Κυπαρίσσι του Βυθού" – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

Ο Νίκος Κορνήλιος μας μιλά για “Το Κυπαρίσσι του Βυθού”

Συνεντεύξεις, Φεστιβάλ | 24-3-2016 |

Συναντήσαμε τον Νίκο Κορνήλιο στην Θεσσαλονίκη, κατά την διάρκεια του 56ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου, όπου προβλήθηκε η ταινία του “Το Κυπαρίσσι του Βυθού” και συζητήσαμε τόσο για την ταινία, όσο και για το σινεμά γενικότερα. Η ταινία παίζεται από σήμερα στις αίθουσες.

Το θέμα της ταινίας είναι σχεδόν υπαρξιακό. Ποια ήταν η αφορμή να κάνετε αυτή την ταινία;

Πολλές οι αφορμές! Όχι κάποια συγκεκριμένη, αλλά όλα αυτά τα ερωτήματα που συνήθως ονομάζουμε «υπαρξιακά». (Και μ’ αρέσει αυτό το «σχεδόν» γιατί το απόλυτα υπαρξιακό «θέμα» μόνο βιώνεται, δεν μπορεί να περάσει στην τέχνη, όσο υψηλή κι αν είναι). Και επιπλέον η αίσθηση ότι η ζωή μας έχει μια μουσικότητα, δομείται σαν μια πολυφωνία από μουσικά θέματα και τις παραλλαγές τους. Σε μας εναπόκειται να δώσουμε ομορφία και στα πιο σκληρά, τα πιο θλιβερά από αυτά τα θέματα, όπως είναι η απώλεια, ο χωρισμός. Η ταινία αναφέρεται σ’ αυτόν τον κύκλο, σ’ αυτήν την αλληλοδιαδοχή «θεμάτων». 

Μιλήστε μας λίγο για τους προβληματισμούς της ταινίας. Είναι όλες οι ερωτικές σχέσεις καταδικασμένες να τελειώσουν; Βρίσκουμε τον εαυτό μας στους άλλους ανθρώπους ή στη μοναξιά μας;

Ναί. Όλα τελειώνουν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Αυτό όμως δεν είναι «καταδίκη». Καταδίκη είναι να διαρκούν μέσα από τη συνήθεια, την ανασφάλεια και την κοινωνική επιβολή.

Και το παράδοξο είναι ότι μόνο μέσα στον άλλο βρίσκουμε τον εαυτό μας. Η μοναξιά καλύπτει τον βαθύτερο εαυτό μας πίσω από μικρές καθημερινές «τελετουργίες διάσωσης του εγώ», όπως θα τις ονόμαζα. . Ο άλλος/η άλλη αντίθετα μας αναγκάζει να σπάσουμε αυτά τα μοτίβα και να αφήσουμε ελεύθερες πτυχές του εαυτού μας που αγνοούμε. Να επανασυνθέσουμε έτσι ένα πιο ευρύχωρο εγώ. Ο εαυτός μας δεν υπάρχει – υπάρχει μια δομή – αλλά κατασκευάζεται διαρκώς μέσα στο χρόνο, μέσα από αυτές τις συναντήσεις, «τα βιώματα». Είμαστε – είναι ωραίο να είμαστε – διαρκώς υπό κατασκευή.

Είναι, τελικά, εφικτή η απόλυτη επικοινωνία δυο ανθρώπων, έστω και για στιγμές;

Ναι. Συμβαίνει σπάνια, αλλά συμβαίνει. Είναι εκεί όπου ο βίος αποκτά το πραγματικό του νόημα. Και όλα πρέπει να τείνουν στον παλλαπλασιασμό αυτών των στιγμών. Όλα όφείλουν να είναι μια άσκηση γαι την έλευση αυτών των στιγμών.

maxresdefault

Υπάρχει λόγος που εστιάσατε στις ερωτικές σχέσεις και όχι π.χ. σε φιλικές ή οικογενειακές;

Μόνο οι ερωτικές σχέσεις εμπεριέχουν τη δυνατότητα (και όχι πάντα) για την καθολική επικοινωνία και άρα για την αποδόμηση και την αναγέννηση του εγώ.

Γιατί επιλέξατε να προσεγγίσετε το συγκεκριμένο θέμα με μια μη αφηγηματική ταινία και δεν επενδύσατε σε πλοκή; Με άλλα λόγια, γιατί ποιητικός κινηματογράφος;

Γιατί τα θέματα αυτά ακριβώς δεν αντέχουν στο χρόνο, στη ροή μιας αφήγησης. Πυκνώνουν στη στιγμή. Ο χρόνος, αντίθετα, τα αναιρεί. Η « αφηγησή» τους μπορεί είναι μια εικόνα, μια λέξη ή μια χειρονομία. Και ποίηση είναι ακριβώς αυτό: το θαύμα της στιγμής, πριν προλάβει ο χρόνος κι αρχίσει να δίνει «νόημα» στα πράγματα. Όταν το νόημα είναι ανοικτό.

Η αφήγηση είναι ιδιαιτέρως λυρική. Σε αυτό συμβάλλουν τόσο η μουσική και οι ήχοι, όσο και οι χορογραφημένες – με την ευρεία έννοια – κινήσεις των ηθοποιών. Ποια είναι η σχέση σας με αυτούς τους χώρους;

Στο παρελθόν, σε μιαν άλλη ζωή, έγραφα μουσική, στο Παρίσι. Συνεχίζω ακόμη, αν χρειαστεί, για τις ανάγκες των ταινιών μου. Όσο για το χορό νομίζω ότι είναι, ως καθαρή τέχνη του σώματος, η υπέρτατη τέχνη. Μια τέχνη δεν έχει ανάγκη το λόγο – ούτε καν τη μουσική. Υπάρχει και χάνεται μαζί με το σώμα. Γι’ αυτό πιστεύω και στην ανωτερότητα πολιτισμών όπως ο αφρικανικός, όπου ο χορός έχει, μέσα στις χιλιετίες, αναχθεί σε άμεση έκφραση της ύπαρξης.

Πόσο δύσκολο εγχείρημα ήταν αυτό για σας, λόγω της ιδιαίτερης αφήγησης, και πόσο δύσκολο για τους ηθοποιούς;

Όλα ήρθαν αβίαστα, σαν έτοιμα να υπάρξουν από καιρό. Κι αυτό οφείλεται στην ιδιαίτερη σχέση μου με τους ηθοποιούς αλλά και με όλους τους στενούς συνεργάτες, στην εικόνα, στο μοντάζ και στον ήχο. Μέσα από τη μακρόχρονη συνεργασία και την ουσιαστική μας επικοινωνία όλα γίνονται εύκολα. Και ηδονικά.

nikos-kornilios-oi-gunaikes-erxontai-sto-proskinio-tis-istorias

Παρακολουθώντας την ταινία διαπίστωσα σε πολλά σημεία μια συνειδητοποιημένη-ισορροπημένη προσέγγιση των δύο φύλων. Ήταν και συνειδητή; 

Πριν από «Το Κυπαρίσσι του Βυθού» είχα γυρίσει τη «Μητριαρχία», μια ταινία με εξήντα γυναίκες ηθοποιούς και ακτιβίστριες, για τη θέση που έχουν οι γυναίκες στο σημερινό κόσμο. Μια καθαρά πολιτική ταινία. Ήταν ένα μεγάλο σχολείο για όλες και όλους μας. Και ιδού τα οφέλη!

Σε πόσο χρονικό διάστημα ολοκληρώθηκε η ταινία;

Τα γυρίσματα ξεκίνησαν, σταδιακά, πριν από πέντε χρόνια και το μοντάζ και η τεχνική επεξεργασία διήρκεσε άλλους επτά μήνες.

Ποιο είναι το μέλλον της;

Άδηλο, όπως κάθε μέλλον! Μου αρκεί όμως ότι στο παρόν η ταινία άγγιξε εσάς – και όσες / όσους την είδαν.

Πώς βλέπετε το παρόν και το μέλλον της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής; Πόσο δύσκολο είναι (ή δεν είναι) για μια σκηνοθέτρια, έναν σκηνοθέτη να δημιουργεί εν μέσω οικονομικής και κοινωνικής κρίσης;

Οι Έλληνες – χωρίς να πέφτουμε στη γελοιότητα του περιούσιου λαού – έχουμε μια απίστευτη δημιουργική δύναμη. Μέσα στην κρίση γίνονται 20 ταινίες κάθε χρόνο, 200 παραστάσεις, εκθέσεις, εκδόσεις βιβλίων. Και πολλά από αυτά είναι ιδιαίτερα υψηλού επιπέδου. Με ελάχιστα μέσα, με αστείρευτο περίσσευμα ψυχής. Είμαι λοιπόν αισιόδοξος γιατί έχουμε ένα τέτοιο παρόν!

Διαβάστε εδώ την κριτική μας για την ταινία Το Κυπαρίσσι του Βυθού.

Δείτε το trailer:

Κεντρική φωτογραφία από τον Άρη Ράμμο


To Cinefreaks.gr σας μεταφέρει όλα όσα συμβαίνουν στο 56ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με την υποστήριξη της Fischer, χορηγού των Βραβείων Κοινού του φεστιβάλ.


Διαβάστε περισσότερα για: