Συνέντευξη Dalibor Matanic (The High Sun): "Η αγάπη θα νικήσει το μίσος που πουλάει στην εποχή μας" - Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

Συνέντευξη Dalibor Matanic (The High Sun): “Η αγάπη θα νικήσει το μίσος που πουλάει στην εποχή μας”

Συνεντεύξεις | 25-2-2016 |

Το “The High Sun” είναι η νέα μεγάλου μήκους ταινία του Κροάτη Dalibor Matanić, που είναι και η πρώτη Κροατική ταινία στο Φεστιβάλ των Καννών μετά από πολλά χρόνια όπου κέρδισε το βραβείο της επιτροπής στο Un Certain Regard. Η ταινία ακολουθεί τρία ζευγάρια σε τρεις διαφορετικές δεκαετίες στα 1991, 2001 και 2011, ενώ αυτά προσπαθούν να μείνουν μαζί, ενώ γύρω τους υπάρχουν έντονες εθνικές κρίσεις και συγκρούσεις. Με το να τονίσει το πάθος των ζευγαριών για την αγάπη τους και την ζωή, ο σκηνοθέτης παρουσιάζει τα γεγονότα που η Κροατία και οι γείτονες χώρες της πέρασαν: προπολεμική βία, μεταπολεμικά τραύματα και τελικά την αγάπη που επανέρχεται και ριζώνει. Συναντήσαμε τον Matanić και μιλήσαμε για την διχόνοια, την αγάπη, τα μυαλά που δεν αλλάζουν εύκολα και το σινεμά.

Δείτε την κριτική μας για το The High Sun

Δείτε όλα όσα γράφουμε από τις Κάννες σε μία σελίδα

Γιάννης: Τα γυρίσματα έγιναν σε περιοχές που ακόμη το μίσος και η διχόνοια ανάμεσα στους λαούς υπάρχει. Πως νομίζεται ότι θα αποδεχτούν την ταινία όσοι την δουν;

Dalibor Matanić: Θα το δούμε αυτό όταν η ταινία προβληθεί τον Ιούλιο στην Κροατία. Περιμένω πολλά γιατί πιστεύω ότι είναι πολύ gentle φιλμ κατά κάποιο τρόπο. Μπορεί να προκαλέσει πολλές διαφορετικές αντιδράσεις. Πιστεύω ότι οι άνθρωποι που ξέρουν ν’ αγαπούν θα λατρέψουν την ταινία, ενώ οι υπόλοιποι θα έρθουν σε αντιπαράθεση μαζί της. Γι’ αυτό το λόγο θέλησα να κάνω ένα φιλμ-καθρέφτη, ώστε μέσα από αυτό οι θεατές να δουν τον εαυτό τους. Κάτι που θα έχει πολύ ενδιαφέρον, να δω δηλαδή τις αντιδράσεις τους. Είμαι αρκετά αισιόδοξος. Τα στοιχεία του φιλμ είναι και πάλι επίκαιρα στην περιοχή μας.

Γ: Τι θεωρείτε ότι είναι αυτό που κάνει τα Βαλκάνια μια περιοχή στην οποία υπάρχει τέτοιο μίσος ανάμεσα στους ανθρώπους;

D.M.: Έχει να κάνει με αυτήν την άσχημη πλευρά της ιστορίας, με τα πολιτικά δρώμενα, τους πολέμους, τις διαφορετικές θρησκείες και διαφορετικά έθνη. Είναι ένας βάλτος, όπως συνηθίζω να λέω, μέσα στη λάσπη του οποίου νιώθεις όλον αυτόν τον πόνο της θλιβερής μοίρας και ιστορίας της περιοχής, έναν πόνο που βλέπεις ακόμα στους ανθρώπους της.

eabe8c40-7878-4800-9bcc-2d8f5dd7c5fe

Γ: Που περνά από γενιά σε γενιά, σωστά;

D.M.: Ακριβώς και γι’ αυτό το λόγο η βασική ιδέα είναι πώς ο κινηματογράφος – η Τέχνη γενικότερα – μπορεί να σταματήσει την Ιστορία. Γι’ αυτό μέσα στην ταινία, όταν όλα αυτά τα αρνητικά που συμβαίνουν εμποδίζοντας τον έρωτα ανάμεσα σε δυο χαρακτήρες, σταματώ κι εγώ με τη σειρά μου το ίδιο το φιλμ, ούτως ώστε να τους δώσω ξανά την ευκαιρία δέκα χρόνια μετά, να υπερβούν την Ιστορία.

Γ: Είστε λοιπόν αισιόδοξος; Πιστεύετε ότι ο κινηματογράφος μπορεί να κάνει έστω και την παραμικρή αλλαγή;

D.M.: Μπορεί να ακούγεται αστείο, αλλά το σινεμά δεν πρέπει να είναι απλώς διασκεδαστικό. Η Τέχνη δεν είναι μόνο διασκέδαση, πρέπει να είναι πιο ενεργή. Κατά τη διάρκεια της προβολής είδα αρκετούς από τους θεατές να κλαίνε – ακόμα και άνδρες – κάτι που θεωρώ ότι έχει να κάνει με το γεγονός ότι το φιλμ μου δεν αφορά μόνο τα Βαλκάνια. Παντού θα συναντήσουμε αυτό το μίσος που αποτυπώνεται στην ταινία. Εξάλλου είναι πιο εύκολο να μισείς από το να αγαπάς. Σήμερα βλέπουμε μίσος παντού, υπάρχει διάχυτο στο διαδίκτυο για παράδειγμα.

Γ: Να φανταστώ ότι έχοντας ζήσει αυτές τις καταστάσεις τόσα χρόνια, όντας κάτοικος Βαλκανίων, έχετε παρόμοιες εμπειρίες με τους ήρωες της ταινίας;

D.M.: Βασική έμπνευσή μου για την ταινία αποτέλεσε η γιαγιά μου. Μεγάλωσα μαζί της και μου έδωσε μεν πολλή αγάπη, αλλά από την άλλη με παρακαλούσε να μην τα φτιάξω ποτέ με Σέρβα. Είναι τρελό πώς υπάρχει τόσο μίσος μέσα σε έναν άνθρωπο που έχει να δώσει τόση αγάπη. Βλέπεις «καλούς» ανθρώπους να δείχνουν μίσος προς συγκεκριμένες ομάδες ανθρώπων, γκέι, μαύρους, Κινέζους, ή προς το γείτονά τους που αγόρασε καινούργιο αυτοκίνητο. Στην περίπτωσή μας, οικογένειες χώρισαν γιατί, λόγω βλακείας, πίστευαν ότι το έθνος είναι σημαντικότερο από την αγάπη. Όμως ο άνθρωπος στο νεκροκρέβατό του δε σκέφτεται τις στιγμές μίσους ή αυτούς που μίσησε στη ζωή του, αλλά τις όμορφες στιγμές της.

Γ: Ο χρόνος μπορεί να αλλάξει τα πράγματα;

D.M.: Αν υπάρχει ελπίδα για τα Βαλκάνια, αυτό είναι οι νέες γενιές, οι νέοι άνθρωποι. Θα πρέπει όμως να έρθουν σε αντιπαράθεση με τη γενιά των γονιών τους που ήρθαν αντιμέτωποι με αυτή τη θλιβερή πλευρά της ιστορίας.

Γ: Πιστεύετε όμως ότι έχει επιταχυνθεί αυτή η διαδικασία «επούλωσης» και του να ξεπεραστούν τα παλιά στερεότυπα και το μίσος; Οι ερχόμενες γενιές θα απαλλαχτούν από αυτά;

D.M.: Βλέπω ότι η εποχή μας είναι πολύ ρηχή. Είναι trendy το μίσος, το να μισείς και να επισημαίνεις το διαφορετικό.

Zvizdan_Dalibor_Matanic

Γ: Η ταινία έχει τίτλο “High Sun”. Με τον ήλιο να είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο της, πόσο δύσκολο ήταν να τον βρίσκεται πάντα στο κατάλληλο σημείο για το γύρισμα;

D.M.: Το περσινό καλοκαίρι ήταν φρικτό. Έβρεχε συνεχώς, αλλά ευτυχώς, όταν ξεκινήσαμε τα γυρίσματα είχε και πάλι καλοκαιρία. Ξέρεις, όταν ο ήλιος είναι στο ψηλότερο σημείο του, όταν καίει για τα καλά, οι άνθρωποι τρελαίνονται. Και έτσι που ρίχνει το φως του, φανερώνει τα πάντα, βλέπεις καλύτερα τους ανθρώπους και τις συμπεριφορές τους.

Γ: Τώρα όσον αφορά το στόρυ, έχουμε τρεις ξεχωριστές ιστορίες αλλά χρησιμοποιείται τους ίδιους ηθοποιούς σαν πρωταγωνιστές σας. Γιατί γίνεται αυτό;

D.M.: Τα πρόσωπα είναι όλα παρόντα. Υπάρχουν διαφορετικοί χαρακτήρες στις διάφορες ιστορίες. Δεν ήθελα να δείχνω συνεχώς τα ίδια πρόσωπα και τις ίδιες ιστορίες. Ήθελα να γίνει σαφές στο κοινό ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Θα μπορούσαν όλα τα πρόσωπα να είναι ένα σώμα, ένα άτομο. Αλλά από την άλλη δεν ήθελα το φιλμ να εξηγεί τα πάντα από μόνο του.

Γ: Πώς είναι η εμπειρία σας στο φεστιβάλ των Καννών; Πώς βλέπεται τη διοργάνωση;

D.M.: Είναι υπέροχο για μένα το να βρίσκομαι εδώ. Λατρεύω την ενέργεια του φεστιβάλ. Το διασκεδάζω πραγματικά.

Γ: Λίγο άσχετο με το σινεμά, αλλά το μεγάλο θέμα της ημέρας στις Κάννες είναι ότι αρνήθηκαν την είσοδο στο κόκκινο χαλί σε μια γυναίκα που δε φορούσε παπούτσια με τακούνι. Ακούσατε γι’ αυτό το περιστατικό;

D.M.: Υπάρχει και αυτή η πλευρά του φεστιβάλ που ασχολείται με άλλα πράγματα και όχι με το σινεμά αυτό καθεαυτό. Το γνωρίζουμε και ίσως να είναι και χρήσιμο ή απαραίτητο. Το καλό με τις Κάννες είναι ότι «προστατεύουν» τα φιλμ και τους καλλιτέχνες. Υπάρχουν κινηματογραφικά φεστιβάλ που στην ουσία δεν ενδιαφέρονται παρά μόνο για τη μόδα.

Γ: Θεωρείτε ότι πλέον ο κόσμος ενδιαφέρεται λιγότερο για το σινεμά; Πόσο δύσκολο είναι να κάνετε ένα arthouse φιλμ σε χώρες όπως η Κροατία;

D.M.: Ευτυχώς ακόμα είναι πιο εύκολο να γυρίσει κανείς ένα arthouse φιλμ στην Ευρώπη, από ό,τι στην Αμερική για παράδειγμα. Είναι πιο εύκολο να γυρίσεις ένα arthouse φιλμ οπουδήποτε στην Ευρώπη, γιατί είναι κάτι που αξίζει, έχει δύναμη. Από την άλλη πλευρά, στη Ρουμανία κανείς δεν πηγαίνει να δει ρουμανικό φιλμ τέτοιου είδους. Βλέπουν μόνο blockbusters. Το πρόβλημα αυτό βέβαια απαντάται παντού φαντάζομαι.

Γ: Ακριβώς. Στην Ελλάδα δε βλέπουμε φεστιβαλικές ταινίες. Ακόμα και το ελληνικό σινεμά, όπως οι ταινίες του Γιώργου Λάνθιμου, σε πολλούς δεν αρέσει.

D.M.: Αυτό είναι κάτι που διδάσκεται, που θέλει εκπαίδευση. Οι νέοι δε βλέπουν καν ταινίες πλέον, μόνο βίντεο στο YouTube. Τα δίωρα φιλμ τους φαίνονται πολλή δουλειά. Δίδασκα σε ένα σχολείο κάπου, όπου ρώτησα τους μαθητές μου πόσοι είχαν δει το “Oldboy” – Μηδέν! Αλλά το πρόβλημα είναι παγκόσμιο. Οι πολιτισμικές σπουδές θα πρέπει να δίνουν έμφαση στην εγχώρια καλλιτεχνική παραγωγή, όπως το ελληνικό σινεμά, και να την τοποθετούν στην πρώτη θέση. Αυτό όμως δε συμβαίνει δυστυχώς. Επίσης ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι τα φιλμ αντιμετωπίζονται σαν προϊόν, μαζί με το ποπ κορν. Το θετικό στην Κροατία είναι ότι υπάρχουν πολλά μικρά φεστιβάλ, έτσι ο κόσμος μπορεί να δει σημαντικές ταινίες, όπως Χάνεκε, που δεν τις φέρνουν τα σινεμά.

Γ: Τέλος, ακούω ότι ετοιμάζετε μία «Τριλογία του Ήλιου». Περί τίνος πρόκειται;

D.M.: Ναι, μια τριλογία της οποίας το πρώτο μέρος είναι το “High Sun, και το δεύτερο, που έχω αρχίσει να αναπτύσσω με αργά βήματα, είναι το “Dawn”. Αν τα θέματα του “High Sun” είναι η αγάπη και το μίσος, αυτό θα πραγματεύεται τους συναισθηματικούς δεσμούς ανάμεσα στους ανθρώπους. Πιστεύω θα είναι ενδιαφέρον, κάτι νέο.


To Cinefreaks.gr σας μεταφέρει όλα όσα συμβαίνουν στο 56ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με την υποστήριξη της Fischer, χορηγού των Βραβείων Κοινού του φεστιβάλ.


Διαβάστε περισσότερα για: ,