#OscarsSoWhite: Μήπως χάνουμε το δάσος; – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

#OscarsSoWhite: Μήπως χάνουμε το δάσος;

Στο Φουαγιέ | 24-1-2016 |

Τις τελευταίες ημέρες γίνεται… πανικός στο Hollywood. Ο λόγος; Τα βραβεία Όσκαρ, που παραείναι “λευκά”, δηλαδή στις κατηγορίες των βραβείων ερμηνείας και σκηνοθεσίας δεν υπάρχει ούτε ένας έγχρωμος υποψήφιος. Για την ακρίβεια, είναι η δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, που συμβαίνει αυτό. Αυτή η σύμπτωση (;) γίνεται αφορμή για ένα σωρό δηλώσεις από μέλη της βιομηχανίας του Hollywood, όπως ο Spike Lee, ο Will Smith και η σύζυγός του Jada Pinkett Smith, που απείλησαν και με μποϋκοτάζ στα βραβεία,  ο Mark Ruffalo, η Charlotte Rampling κ.α. που τοποθετήθηκαν υπέρ ή κατά των διαμαρτυριών. Συνοπτικά, μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο του Γιάννη, τι ακούστηκε και από ποιους σχετικά με το θέμα.

Η αλήθεια είναι, πως το για δυο χρόνια να μην υπάρχει έγχρωμος υποψήφιος είναι κάπως περίεργο. Ωστόσο, όλη αυτή η συζήτηση γίνεται λιγότερο από δυο χρόνια μετά από την τελετή απονομής των 86ων Όσκαρ, απ’ όπου έφυγε με το βραβείο στο χέρι η Lupita Nyong’o, ενώ ανάμεσα στους υποψήφιους είχαμε τον Chiwetel Ejiofor, τον Steve McQueen και η ταινία τους 12 Χρόνια Σκλάβος, μια ταινία που αφορούσε αμιγώς τον ρατσισμό, απέσπασε συνολικά τρία βραβεία, και το ένα από αυτά μάλιστα ήταν της Καλύτερης Ταινίας. Επίσης, πριν μια δεκαετία, το σχετικό με το θέμα του ρατσισμού Crash του Paul Haggis, (παραδόξως κατά την ταπεινή μου γνώμη) κέρδισε επίσης το βραβείο Καλύτερης Ταινίας, όπως επίσης κι εκείνα του Σεναρίου και του Μοντάζ.

Η ίδια Ακαδημία, από το ξεκίνημά της είχε βραβεύσει από την Hattie McDaniel, του Όσα Παίρνει ο Άνεμος το μακρινό 1939 ή τον Sidney Poitier το 1963, έως την Nyong’o πρόπερσι και τον Forest Whitaker το 2006. Από το 2009 έως και το 2013, μάλιστα, οι τρεις νικήτριες του Βραβείου Β Γυναικείου Ρόλου ήταν έγχρωμες. Βέβαια, συνολικά είναι λιγότεροι από 70 οι Αφροαμερικανοί υποψήφιοι (βραβευμένοι και μη) στις επίμαχες κατηγορίες των Ανδρικών και Γυναικείων ρόλων και της Σκηνοθεσίας (πηγή, όπου μπορείτε να βρείτε και τις σχετικές λίστες για Λατίνους κλπ). Tο παραπάνω νούμερο είναι εξαιρετικά μικρό, σε σχέση με το σύνολο των υποψηφίων, σε όλη την ιστορία του θεσμού, δείχνει ότι η Ακαδημία δεν είναι “απόλυτα” αρνητική στο να χαρίσει υποψηφιότητες και βραβεία σε έγχρωμους συντελεστές ή σε ταινίες, που αφορούν την κοινότητα, κάτι το οποίο όμως, τουλάχιστον ποσοτικά, φαίνεται πως δεν είναι αρκετό.  Δικαιολογείται λοιπόν η… γκρίνια;

Όχι, γιατί όλη αυτή η φασαρία για τα Όσκαρ (συγκεκριμένα) ενισχύει τον φυλετικό διαχωρισμό, δεν τον πολεμά, και δεν αγγίζει την ουσία του προβλήματος.

Για να είμαι ειλικρινής, η εντύπωση που μου δίνει ο Will Smith ή ο Spike Lee είναι, πως ως μέλη της Ακαδημίας και οι ίδιοι, ανάμεσα στους διεκδικητές των τελικών υποψηφιοτήτων, υποστήριξαν έγχρωμους. Αν το έκαναν γιατί όντως θεώρησαν, πως η ερμηνεία ή η σκηνοθεσία του συγκεκριμένου ανθρώπου άξιζε να βρεθεί ανάμεσα στις υποψηφιότητες, δεν έχω καμία ένσταση. Αν όμως, έστω και ελάχιστα, βασίστηκαν σε φυλετικά χαρακτηριστικά, για να υποστηρίξουν καλλιτέχνες της κοινότητάς τους; Δεν αποτελεί και αυτό φυλετική διάκριση απέναντι στους υπόλοιπους διεκδικητές; Φυσικά και θα πρέπει η Ακαδημία να ανανεωθεί και με νέα μέλη, που θα φέρουν νέες ιδέες, άλλα θα ήταν σωστό η ανανέωση να γίνει με τρόπο, που θα εξασφαλιστεί η εκπροσώπηση φυλών ή/και κοινοτήτων, ανεξαρτήτως καλλιτεχνικών κριτηρίων;

Κατά την γνώμη μου, όλη η συζήτηση θα έπρεπε να γίνεται σε διαφορετική βάση. Έχουμε από την μία κάποια καλλιτεχνικά (ή έστω εμπορικά για όσους δεν είμαστε και τόσο φαν) βραβεία κι από την άλλη το τεράστιο κοινωνικό ζήτημα των φυλετικών και όχι μόνο διακρίσεων.

Όσον αφορά τα βραβεία, όλοι όσοι ασχολούμαστε λίγο παραπάνω με το θέμα, κάθε χρόνο συζητάμε για το κατά πόσο είναι αξιοκρατικά και αν όντως στις υποψηφιότητες εντοπίζουμε την αφρόκρεμα της κινηματογραφικής χρονιάς και αντίστοιχα αν βραβεύονται οι καλύτεροι. Ο Γιάννης, στο σχετικό άρθρο του αναρωτιέται, για παράδειγμα, πως είναι δυνατόν ο Michael Caine να μην είναι υποψήφιος ή και ο Idris Elba να μένει εκτός, λόγω τεχνικών λεπτομερειών. Ίσως και να έχει δίκιο (προσωπικά δεν έχω εικόνα όλων των ερμηνειών για να κρίνω). Όμως ο αριθμός των τελικών υποψηφιοτήτων είναι δεδομένος και δεν χωράνε όλοι. Είναι βέβαιο, ότι θα υπάρξουν αδικημένοι. Για την ακρίβεια, ας καταλήξουμε επιτέλους, πως τα βραβεία (και όχι μόνο τα κινηματογραφικά) είναι αδύνατο να ανταποκρίνονται πλήρως στα δικά μας κριτήρια, σπάνια είναι αξιοκρατικά.

Τι είναι τελικά τα Όσκαρ; Ένας χορός (πολλών) εκατομμυρίων δολαρίων, που κινούνται εντός και εκτός της κινηματογραφικής βιομηχανίας. Η μάχη δεν γίνεται τόσο για το χρυσό αγαλματίδιο, όσο για την εμπορική αξία των υποψηφίων και των βραβευμένων, ταινιών και ηθοποιών. Πχ, η αγαπητή Jennifer Lawrence, με τις τόσες υποψηφιότητες και το ένα βραβείο ήδη, στα 25 της χρόνια και στα μόλις 10 χρόνια καριέρας, από τα οποία η εκτόξευση ήρθε μόλις στα 4 τελευταία, κατάφερε από το πρώτο Hunger Games έως το τελευταίο να… 15πλασιάσει τον μισθό της από το 1 στα 15 εκατομμύρια δολάρια. Φυσικά και η εμπορική αξία της ταινίας παίζει τον ρόλο της, άλλα καταλαβαίνετε, που το πάω…

Όλες οι παραπάνω γραμμές θα μπορούσαν να μην υπάρχουν καν και θα μπορούσαμε να σταθούμε μόνο στο πραγματικό πρόβλημα. Αν θέλουμε να παραμείνουμε στον χώρο του σινεμά, πρέπει να μιλήσουμε για τους ρόλους που υποδύονται οι έγχρωμοι ηθοποιοί, για το αν διατηρούν ή ενισχύουν στερεότυπα. Για το αν, για παράδειγμα, είναι λογικό να συζητάμε αν θα μπορούσε ο μαύρος Idris Elba να υποδυθεί τον James Bond, για το αν μας φαίνεται περίεργο να βλέπουμε μαύρο ηθοποιό στον ρόλο του Προέδρου των ΗΠΑ (πριν ακόμα ο Obama το κάνει πραγματικότητα…). Για τις διαφορές στις αμοιβές ανδρών και γυναικών, επίσης. Κι αν θέλουμε να ξεφύγουμε και από τον λαμπερό κόσμο του κινηματογράφου, να πάμε στην ίδια την αμερικανική κοινωνία: εκεί όπου οι έγχρωμοι συνεχίζουν να πέφτουν θύματα ρατσιστικών επιθέσεων, κακομεταχείρισης ή ακόμα και να χάνουν την ζωή τους από ρατσιστές αστυνομικούς, που πατούν σκανδάλη μόνο στην θέα του σκουρόχρωμου δέρματος. Ή να δούμε και την συνολική εικόνα: την διάκριση ως ένα πρόβλημα, που δεν έχει μόνο φυλετικά χαρακτηριστικά, άλλα και οικονομικά, κοινωνικά κ.α.

Θα ψάξω με ενδιαφέρον να δω τις απόψεις της (πολυσυζητημένης αυτό τον καιρό, άλλα μάλλον αδιάφορης καλλιτεχνικά) Jada Pinkett Smith για αυτά τα θέματα, ελπίζοντας πως έχει τοποθετηθεί σχετικά, με την ίδια θέρμη, άσχετα με το αν δεν είναι κι αυτά… πασπαλισμένα με κάποια εκατομμύρια δολάρια.

Στην κεντρική φωτογραφία ο Sidney Poitier, με το βραβείο του το 1963.

 

Διαβάστε περισσότερα για: , ,