50 Shades of Grey - Επανεκτιμώντας το κακό βιβλίο χάρη στη -χειρότερη- ταινία – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

50 Shades of Grey – Επανεκτιμώντας το κακό βιβλίο χάρη στη -χειρότερη- ταινία

Adapted | 5-6-2015 |

Μη μου πείτε ότι δεν έχετε ακούσει έστω και μια λέξη για τις Πενήντα Αποχρώσεις του Γκρι. Από τη μέρα που κυκλοφόρησε η τριλογία μέχρι και την πρόσφατη μεταφορά του πρώτου μέρους στη μεγάλη οθόνη, όλο και κάποιο σχόλιο αφορά την πολυσυζητημένη ιστορία της Αναστάζια και του Κρίστιαν, μια ιστορία που βρίθει σεξουαλικότητας και πρωτοπορίας. (Γελάω.)

Πολύ σύντομα εκθέτω την –διόλου πολύπλοκη- πλοκή. Και αυτό γιατί λέω να κρατήσω τα προσχήματα. Κατά τα άλλα είμαι σίγουρη ότι οι περισσότεροι από μας είχαμε την τιμή (ηθελημένα ή δια της βίας) να βρεθούμε αντιμέτωποι με την επιτομή της σεξουαλικής, κοινωνικής και προσωπικής απελευθέρωσης από ταμπού και στερεότυπα (πάλι γελάω) είτε διαβάζοντας τα τρία βιβλία-τούβλα είτε παρακολουθώντας την πολυαναμενόμενη κινηματογραφική προσέγγιση στο θέμα. Η νεαρή Αναστάζια μια απλή Αμερικανιδούλα, αφοσιωμένη στη σπουδές της και την ήρεμη ζωούλα της γνωρίζει τον πανέμορφο, υπερσέξι, πάμπλουτο –προσέξτε τον υπερθετικό παρακαλώ!- και αυτοδημιούργητο Κρίστιαν. Αυτή τον θέλει και αυτός τη θέλει. Το πρόβλημα είναι ότι ο Κρίστιαν είναι σκοτεινός τύπος με βαθιά ψυχικά τραύματα. Πώς θα ξεπεραστούν αυτά τα εμπόδια για να νικήσει στο τέλος η αγάπη;

1422633885_50-shades-of-grey-zoom

Σε περίπτωση που μπερδεύετε την πλοκή με άλλες, να έχετε στο μυαλό σας δύο πράγματα που κάνουν αυτή την ιστορία μοναδική και εντελώς (μα εντελώς!) διαφορετική από τις υπόλοιπες. Η σκοτεινή ζωή του Κρίστιαν κρύβει μια σαδομαζοχιστική προτίμηση, η οποία έρχεται σε πλήρη αντίφαση με την αθωότητα της παρθένας ετών 21 Αναστάζια. Ο άξονας, λοιπόν, γύρω από τον οποίο εκτυλίσσεται όλη ιστορία είναι, θεωρητικά, το σεξ. Αυτό είναι που επέφερε τα αμύθητα κέρδη στην E.L. Jame, αυτό είναι που παρακίνησε άμεσα μεταφράσεις σε 50 περίπου γλώσσες, αυτό είναι που έκανε τους κινηματογραφικούς κύκλους να περιμένουν πώς και πώς την ταινία μέχρι το σημείο να γίνει η πρεμιέρα στη Berlinale!

Τι σχέση έχει όμως το βιβλίο με την ταινία; Για να ξεκινήσω με το πρώτο, πρέπει να ομολογήσουμε ότι είχε μεγάλη πέραση και πάνω σε αυτό δεν έχω να σχολιάσω κάτι. Είναι αλήθεια ότι κι εγώ το διάβασα μονορούφι, με τον ίδιο τρόπο που έβλεπα φανατικά Βέρα στο Δεξί. Όλοι μας έχουμε guilty pleasures, που καθόλου guilty δεν είναι δηλαδή, αρκεί να έχουμε συνείδηση του περί τίνος πρόκειται. Διότι κατά τα άλλα το βιβλίο είναι από τα πιο κακογραμμένα που έχω διαβάσει στη ζωή μου (πράγμα που, φυσικά, προσφέρει πολύ ευχάριστες στιγμές!) Η Αναστάζια είναι το πρόσωπο με το οποίο θα ταυτιστεί η μέση γυναίκα (παλιά θα έλεγα Αμερικανίδα, αλλά πάνε αυτά, ας όψεται η παγκοσμιοποίηση). Απλή, καθημερινή και κορίτσι της διπλανής πόρτας, περιμένει τον πρίγκιπα που θα αναδείξει τη γυναικεία φύση της και θα της μάθει να ζει.

fifty-shades-grey-men

Αυτή η περσόνα στο βιβλίο σκιαγραφείται πολύ πιο ολοκληρωμένα από ότι στην ταινία, μιας και -ανάμεσα στις σκηνές σεξ- παρεμβάλλονται εσωτερικοί μονόλογοι της ηρωίδας. Για την ακρίβεια δεν είναι μονόλογοι αλλά διάλογοι! Βλέπετε η Αναστάζια έχει ένα υποσυνείδητο και μία εσωτερική θεά, δύο ξεχωριστές οντότητες που, ενσαρκώνοντας τη λογική και τη σεξουαλικότητα αντίστοιχα, βρίσκονται σε συνεχή πάλη. Μάλιστα, στο πλαίσιο μιας ευφάνταστης αφηγηματικής γραφής, η συγγραφέας ποντάρει στη χρήση πολυάριθμων μεταφορών, ως προς τη δραστηριότητα στην οποία επιδίδονται κάθε φορά το υποσυνείδητο και η εσωτερική θεά, προκειμένου να περιγραφεί η ψυχική κατάσταση της Αναστάζια. Βέβαια. Αγαπημένες στιγμές όταν το υποσυνείδητο υψώνει απελπισμένα το βλέμμα στον ουρανό, σουφρώνει τα χείλη αποδοκιμαστικά ή μεταναστεύει, σωριάζεται και εκπνέει (η ακριβής φράση ήταν «το υποσυνείδητό μου έχει μεταναστεύσει, έχει μείνει άφωνο ή απλώς σωριάστηκε και εξέπνευσε;») Φυσικά όλα αυτά δεν πιάνουν μία μπροστά στη στιγμή κατά την οποία το υποσυνείδητο «έχει βρει τα Nike παπούτσια του και βρίσκεται στο βατήρα της εκκίνησης»!

07trfs13_fiftyy

Όσο για την εσωτερική θεά τι να πρωτοθυμηθώ, ότι λικνίζεται και λυγιέται σε κάποιον πρωτόγονο αισθησιακό ρυθμό; Ότι  χοροπηδάει χτυπώντας τα χέρια της σαν πεντάχρονο κοριτσάκι; Ή ότι στέκεται στο βάθρο περιμένοντας το χρυσό μετάλλιο; (Κάντε τη σύνδεση με τη γυναικεία σεξουαλικότητα και ελάτε να μου πείτε αν δεν είναι γελοίο!) Όπως και να ‘χει πιστεύω γίνεται σαφής η μεγάλη απώλεια που αντιμετωπίζει η κινηματογραφική μεταφορά έχοντας διώξει από την αφήγηση αυτά τα δύο κωμικοτραγικά ευρήματα της συγγραφέως.

Τώρα όσον αφορά το σεξ αυτό καθ’ αυτό. Υπάρχει άφθονο στο βιβλίο και με το σταγονόμετρο στην ταινία. Και στις δύο, βέβαια, περιπτώσεις είναι κακό σεξ. Στο βιβλίο, που προσφέρεται, κατά τη γνώμη μου, ως μέσο για μια ερωτική ερεθιστική και σοφτ πορνογραφική προσέγγιση, ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης πρέπει να αντιπαρέλθει περιγραφές όπως «η φωνή του είναι ζεστή και τραχιά σαν λιωμένη μαύρη σοκολάτα επάνω σε καραμέλα», «τα φλογερά μάτια φαντάζουν σαν λιωμένο μολύβι» και τα συναφή. Για να μη μιλήσω για μεταφραστικές αστοχίες που, όχι μόνο καταστρέφουν το -όποιο τέλος πάντων- ερωτικό ύφος αλλά σε κάνουν να αναρωτιέσαι τι έχεις καταλάβει λάθος όταν διαβάζεις ότι ένα «πέος πυργώνεται» ή ότι μία ερωτική παρτενέρ «αναδεύεται». («Αναδεύεται»;!)

fifty-shades-of-grey-trailer-2

Στην ταινία πάλι, το σεξ είναι τόσο ανύπαρκτο που εκνευρίζει, κυρίως λόγω της μαρκετίστικης υπόσχεσης που τη συνόδευε σχετικά με BDSM και άλλες πικάντικες σεξουαλικές τάσεις. Εντάξει, δέχομαι τον όποιο περιορισμό σχετικά με το κοινό στο οποίο απευθύνεται –εδώ κανονίστηκε πρεμιέρα για τις 14 Φεβρουαρίου!- αλλά αδυνατώ να δεχτώ τη σύνδεση με σεξουαλική απελευθέρωση και εξοικείωση με τον BDSM κόσμο, πράγμα στο οποίο, βέβαια, αποτυγχάνει και το βιβλίο. Και παρ’ όλα αυτά, έχεις το 40% των γυναικών φίλων σου στο facebook  να κάνουν check in στην προβολή της ταινίας νομίζοντας ότι με αυτό τον τρόπο προβάλλουν τη νέα, πρωτοποριακή και ανοιχτή σεξουαλική τους ταυτότητα που, τελικά, ούτε καν υφίσταται. (Αυτό είναι καθαρά δική μου ερμηνεία φυσικά, αλλά δεν είδα κανέναν να έκανε check in στο Αλάτι της Γης!)

01-fifty-shades-of-grey

Για να ολοκληρώσω, ανάμεσα στο βιβλίο και στην ταινία σαφώς και προτιμώ το βιβλίο, διότι είναι, τουλάχιστον, μια ολοκληρωμένη σαπουνόπερα που δεν σε αφήνει να την αφήσεις, όπως συμβαίνει στην ταινία. Όπως, όμως, ανέφερα και παραπάνω, πρέπει ο αναγνώστης να έχει επίγνωση του τι διαβάζει, διαφορετικά μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνο. Και αυτό που διαβάζει, στη συγκεκριμένη περίπτωση, είναι μία ρομαντική ιστορία, στην οποία ο μυστηριώδης ωραίος και πλούσιος τύπος, το ανδρικό πρότυπο της νοικοκυράς, αλλάζει για χάρη της ταπεινής αγαθής και όμορφης νέας. Ε όχι, ρε παιδιά, αν θέλουμε μια ιστορία σαδομαζοχιστικής σεξουαλικής σχέσης δεν θέλουμε ούτε ακριβά δώρα, ούτε βραδινές πτήσεις με ελικόπτερα ούτε γνωριμίες με την οικογένεια του γαμπρού. Για να μη μιλήσω για τις συνυποδηλώσεις της σχέσης εξουσίας μεταξύ των δύο. Ότι δηλαδή πάλι ο άντρας μυεί τη γυναίκα στο σεξ αλλά και στις υπόλοιπες απολαύσεις της ζωής, που χωρίς αυτόν θα ήταν ένα άπιαστο όνειρο. Με άλλα λόγια, μπροστά μας ένας ακόμη μικρός θάνατος του φεμινισμού. Συγγνώμη αλλά η εσωτερική μου θεά αναγούλιασε ξαφνικά.

Διαβάστε περισσότερα για: