Christopher Nolan: Αφιέρωμα στο σκηνοθέτη που έκανε το blockbuster επιστήμη – Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

Christopher Nolan: Αφιέρωμα στο σκηνοθέτη που έκανε το blockbuster επιστήμη

Πρόσωπα | 5-11-2014 |

Θα ξεκινήσω με μία φράση που λέω σε κάθε μου συζήτηση για τον Christopher Nolan:

“Μιλάμε για τον άνθρωπο που έκανε σοβαρή ταινία, και μάλιστα τριλογία, τον Batman.”

Εξηγούμαι. Όχι ότι έχω προσωπικά με τον Tim Burton. Όχι ότι δεν αναγνωρίζω τις τάσεις ή/και την τεχνολογική ανεπάρκεια της εποχής, αλλά οι ταινίες του Nolan ήταν κάτι το διαφορετικό. Ταινίες με νόημα και κάπως βαθύτερες απ’ό,τι είχαμε συνηθίσει σε ταινίες υπερηρώων. Κι αυτό με εντυπωσιάζει.

Ιδιοφυία; Σίγουρα. Μέσα από την κάμερά του έχουμε περιπλανηθεί στα σκοτεινά μονοπάτια των ονείρων “Inception” (2010), έχουμε δει έναν ήρωα να σώζει το Gotham City “Batman Trilogy“, δύο μάγους να παλεύουν για την κορυφή στην κούρσα της πρωτοτυπίας (“The Prestige” (2006)), έχουμε ταλαιπωρήσει τον εγκέφαλό μας προσπαθώντας να λύσουμε το μυστήριο που ταλαιπωρεί τον πάσχων από απώλεια κοντινής μνήμης πρωταγωνιστή σε μία ανάποδα γυρισμένη ιστορία (“Memento” (2000)).

Φόρος τιμής θα αποτιθεί στην τελευταία και οι σταθμοί του αφιερώματός μας θα ακολουθήσουν την -περίπου ανάποδη- πορεία αυτής.

Ο Christopher Nolan είναι ένας εκ των πιο αναγνωρίσιμων και καταξιωμένων σκηνοθετών την τελευταία 15ετία και η αυτού μεγαλειότης παρουσιάζεται σε αυτό το αφιέρωμα.

Ξεκινάμε, λοιπόν, με το λόγο που ο Nolan είναι τόσο πολύ στην επικαιρότητα. Δεν είναι άλλος από το “Interstellar“, μια ταινία επιστημονικής φαντασίας που στις περισσότερες χώρες θα κάνει πρεμιέρα το τριήμερο 4/11-6/11. Ήδη πριν την κυκλοφορία του είχε δημιουργηθεί τεράστιο hype για το νέο δημιούργημα του Nolan και φαίνεται πως θα μας αποζημιώσει για την τόσο μεγάλη προσμονή αφού από τις δοκιμαστικές προβολές ανά τον κόσμο οι αντιδράσεις ήταν κάτι παραπάνω από θετικές. (Ένας Cinefreak την παρακολούθησε στις δοκιμαστικές προβολές κι έχει πολλά να σας πει πριν πάτε να τα διαπιστώσετε και μόνοι σας). Το διαστρικό ταξίδι που περιγράφεται στην ταινία αναμένεται να μας συνεπάρει και το μόνο σίγουρο είναι ότι ο καταξιωμένος σκηνοθέτης ρίχνει πονηρές ματιές στα φετινά Όσκαρ.

Christopher Nolan Hands and Footprints ceremony

Και πώς να μην έχει βλέψεις για Όσκαρ όταν έχει προσλάβει τον παγκοσμίως καταξιωμένο θεωρητικό φυσικό, Kip Thorne, ως σύμβουλο για το σενάριο της ταινίας ενώ ο Jonathan Nolan, σεναριογράφος της ταινίας, επεξεργαζόταν το σενάριο για 4 ολόκληρα χρόνια έχοντας παρακολουθήσει μαθήματα Φυσικής κι έχοντας μελετήσει τη Θεωρία της Σχετικότητας στο California Institute of Technology;

Interstellar

Η τελευταία ταινία του που έχουμε δει, είναι το “The Dark Knight Rises” (2012), το τέλος της τριλογίας του Batman. Μιας τριλογίας που κατατάσσεται δίκαια και επάξια στις καλύτερες όλων των εποχών χάρη στη σκηνοθεσία του Nolan που άφησε το στίγμα του στον ήρωα του Gotham City κάνοντάς τον πιο ανθρώπινο αλλά και τις εξαιρετικές ερμηνείες των ηθοποιών με αποκορύφωμα αυτή του Heath Ledger στο “The Dark Knight” (2008) που απέσπασε και Όσκαρ Β’ Ανδρικού Ρόλου (μετά θάνατον).

Superheroes fill a gap in the pop culture psyche, similar to the role of Greek mythology. There isn’t really anything else that does the job in modern terms. For me, Batman is the one that can most clearly be taken seriously.

For me, Batman is the one that can most clearly be taken seriously. He’s not from another planet, or filled with radioactive gunk. I mean, Superman is essentially a god, but Batman is more like Hercules: he’s a human being, very flawed, and bridges the divide.

Christopher Nolan

Αξιοσημείωτο το γεγογός ότι και οι τρεις ταινίες βαθμιολογούνται με 8+ αστέρια στο IMDb, έχουν πάρει υποψηφιότητες για Όσκαρ. Το ορόσημο της τριλογίας είναι η δεύτερη -“The Dark Knight“- που απέσπασε δύο Όσκαρ και ανήκει στις καλύτερες (και πιο επικερδείς) ταινίες όλων των εποχών.

Δείτε εδώ τί σας έχουμε γράψει για το “The Dark Knight“, την καλύτερη κατά πολλούς ταινία της τριλογίας.

The Dark Knight

Είναι τελειομανής κι αυτό είναι κάτι που όλοι ξέρουμε, ή μάλλον έχουμε διαπιστώσει. Για του λόγου το αληθές, το σενάριο του “Inception” (2010) δουλευόταν για 10 ολόκληρα χρόνια. Από το 2001, όταν παρέδωσε το σενάριο στα γραφεία της Warner Bros., μέχρι το 2010 που κυκλοφόρησε η ταινία, ο Nolan γύρισε τα “Batman Begins” (2005), “The Prestige” (2006) και “The Dark Knight” (2008). Ωστόσο, το μυαλό του δε σταμάτησε ποτέ να περιστρέφεται γύρω από το σενάριο του “Inception” και έχει παραδεχτεί ότι ακόμα και κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του “The Prestige” προσπαθούσε να σκεφτεί μικρολεπτομέρειες για να εμπλουτίσει το πρώτο.

I have been interested in dreams, really since I was a kid. I have always been fascinated by the idea that your mind, when you are asleep, can create a world in a dream and you are perceiving it as though it really existed.

Christopher Nolan

Κάτι παραπάνω από καλοδουλεμένη σκηνοθεσία -με αποκορύφωμα ένα διφορούμενο τέλος-, συνδυασμένη με ένα κομμάτι της καθημερινότητάς μας, τροφή για σκέψη, προβληματισμό αλλά και έναυσμα απελευθέρωσης της φαντασίας μας. Περιττό να πούμε ότι η ταινία σημείωσε τεράστια επιτυχία με τους θεατές να διαμορφώνουν ως επί το πλείστον θετικότατες εντυπώσεις. Ίσως το πολυδιάστατο και μπερδεμένο σενάριο να κούρασε λίγο τους θεατές αλλά το γεγονός ότι 4 χρόνια μετά την κυκλοφορία του συζητιέται αποδεικνύει την αξία και την ιδιαιτερότητά του. Α, κέρδισε και 4 Όσκαρ. Ψιλοπράγματα.

Δείτε εδώ τί σας έχουμε γράψει για το “Inception“.

Inception

Συνεχίζουμε την πορεία μας αντίστροφα στο χρόνο και ο επόμενος σταθμός που συναντάμε είναι το “The Prestige” (2006) ή αλλιώς η ιστορία της αντιπαλότητας δύο μάγων που προσπαθούν να πετύχουν την απόλυτη οφθαλμαπάτη. Christian Bale, Hugh Jackman, Scarlett Johansson αλλά και David Bowie (οφείλω να ομολογήσω ότι αυτό το είχα διαπιστώσει μετά το πέρας της ταινίας) σε μια καλοδουλεμένη ταινία που σίγουρα μας απασχόλησε τότε πολύ και συνεχίζει να το κάνει. Προτάθηκε για 2 Όσκαρ, ωστόσο δεν κέρδισε κανένα απ’αυτά.

The Prestige

Ο Christopher Nolan δίνοντας οδηγίες στον Christian Bale κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων.

Και φτάνουμε στο 2000. Χρονιά-σταθμός για το σκηνοθέτη κατά την άποψή μου (τη συμμερίζονται πολλοί) αφού είναι η χρονιά κυκλοφορίας του “Memento” στο οποίο είπαμε ότι θα αποτιθεί φόρος τιμής σ’αυτό το αφιέρωμα. Κατά προσέγγιση δηλαδή, αφού αν είχα μιμηθεί τον τρόπο της ταινίας, το μισό αφιέρωμα θα πήγαινε ανάποδα στο χρόνο και το άλλο μισό κανονικά. Τελικά, ίσως και να το πέτυχα λίγο αφού ανέφερα τις ταινίες του Batman όλες μαζί ενώ παρεμβάλλονται ανάμεσά τους άλλες.

But Memento was so successful, such a huge cult hit, almost on the scale of a large film. If that had happened, with all the acclaim, before the next job, I’d have found it very difficult to figure out what to do next.

Christopher Nolan

Αλλά ας επικεντρωθούμε στο “Memento” (2000) που ίσως είναι ό,τι πιο φρέσκο μας έχει παρουσιάσει ποτέ ο Nolan. Τα χρήματα για να γυρίσει την ταινία κατάφερε να τα αποκτήσει ζητώντας από το κοινό στο φεστιβάλ του Hong-Kong να δωρίσει χρήματα για την επόμενή του ταινία.

Με τη βοήθεια του αδερφού του, Jonathan, στο εξαιρετικά δομημένο και χωρίς νοηματικά κενά σενάριο, με την προβολή εναλλάξ έγχρωμων και ασπρόμαυρων σκηνών που πηγαίνουν ανάποδα και μπροστά στο χρόνο, με έναν Guy Pearce να πετυχαίνει άριστα το βλέμμα του έχοντος απώλεια κοντινής μνήμης κατάφερε να μας δώσει μία ταινία αξιομνημόνευτη και μοναδική ως προς τον τρόπο σκηνοθεσίας. Ήταν υποψήφια για 2 Όσκαρ ενώ έχει δηλώσει πως παρόλο που δεν κέρδισε το αγαλματάκι, η υποψηφιότητα τον άγχωσε για τη μετέπειτα καριέρα του γεμίζοντάς τον ταυτόχρονα με δημιουργικό οίστρο και δημιουργικότητα.

Δείτε εδώ τί σας έχουμε γράψει για το “Memento“.

Memento

Πριν από το “Memento“(2000), γύρισε το “Following” (1998), μια ταινία στην οποία έδωσε ισχυρό δείγμα γραφής για τον τρόπο σκηνοθεσίας του. Ακολούθησε το “Insomnia” (2002) με τον Al Pacino, το Robin Williams και τη Hilary Swank που ήταν ένα -όχι ακριβώς- remake της ομότιτλης ταινίας του 1997 που είχε σκηνοθετήσει ο Erik Skjoldbjærg.

Το ντεμπούτο του χρονολογείται στο 1997 και το μικρού μήκους “Doodlebug” που έχει ως θέμα έναν άνθρωπο που προσπαθεί να σκοτώσει ένα έντομο. Βέβαια, η αλήθεια είναι ότι ο Christopher Nolan είχε το μικρόβιο της σκηνοθεσίας έμφυτο κι έτσι η πρώτη του ταινία μικρού μήκους ήρθε όταν ο ίδιος ήταν μόλις 7 χρόνων. Στο πρώτο του δημιούργημα σκηνοθέτησε… στρατιωτάκια με την Super-8 κάμερα του πατέρα του ενώ είχε και σενάριο το οποίο έγραφε σε μια λίστα για ψώνια σούπερμαρκετ.

By the time I was 10 or 11, I knew I wanted to make films.

Christopher Nolan

Γεννημένος στο Λονδίνο το 1970. Το πλήρες όνομά του είναι Christopher Jonathan James Nolan, ο πατέρας του (Βρετανός) ήταν κειμενογράφος διαφημίσεων κι η μητέρα του (με καταγωγή από τις ΗΠΑ) αεροσυνοδός. Κατά την παιδική του ηλικία έζησε στο Λονδίνο και στο Chicago και έχει βρετανική αλλά και αμερικάνικη (ΗΠΑ) υποκοότητα. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο University College London, το οποίο επέλεξε για τις κινηματογραφικές εγκαταστάσεις και τις κάμερες 16mm που διέθετε. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του, γύρισε δύο φιλμ μικρού μήκους, το σουρεάλ “Tarantella” (1989) και το “Larceny” (1995).

Σημαντικό ρόλο στη ζωή αλλά και στην καριέρα του παίζει ο αδερφός του Jonathan ο οποίος έχει γράψει το σενάριο για πολλές ταινίες του. Συγκεκριμένα, το “Memento” βασίστηκε στη μικρού μήκους ιστορία του, “Memento Mori” που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Esquire το Μάρτιο του 2001, ενώ συμμετείχε στο σενάριο του “The Prestige“, των δύο τελευταίων Batman, The Dark Knight” και “The Dark Knight Rises” αλλά και του επερχόμενου “Interstellar“.

Jonathan

Ο αδερφός του, Jonathan Nolan.

Κλείνοντας και επανερχόμενος στην αρχή ως άλλο “Memento” (σόρρυ Christopher για το copyright), ο Nolan είναι ένας ξεχωριστός σκηνοθέτης, ένας από τους κυρίαρχους της εποχής που διανύουμε. Ένας σκηνοθέτης που αφήνει το στίγμα του στην πλειοψηφία των έργων του, που δε φοβάται να πειραματιστεί και που θέλει όλα τα πράγματα να γίνονται με το δικό του τρόπο. Γιατί;

I made “Batman” the way I made every other film, and I’ve done it to my own satisfaction – because the film, truly, is exactly the way I wanted it to be.

Christopher Nolan

Καταλάβατε γιατί; Γιατί ο δικός του τρόπος είναι ο σωστός. Εντάξει, παιδική έκφραση, αληθινή όμως αφού ο “Batman” ίσως και να αποτελεί την πιο αναγνωρίσιμη δουλειά του μέχρι στιγμής.

Τί μένει να δούμε απ’αυτόν; Ίσως ένα Όσκαρ ύστερα από 3 υποψηφιότητες μέχρι στιγμής, το οποίο ενδέχεται να έρθει φέτος αν και δεν είμαι σίγουρος κατά πόσο αποτελεί αυτοσκοπό για τον ίδιο.

Κατά τ’άλλα, προσωπικά δε θέλω καν να σκέφτομαι τί άλλο μπορεί να δημιουργήσει στο μέλλον. Ο λόγος είναι απλός: δε θέλω να βάλω τη σκέψη μου σε καλούπια, ιδίως όταν πρόκειται για τον Christopher Nolan. Είναι απρόβλεπτος, δημιουργικός και με πολλή πολλή φαντασία παρόλο που όπως κάθε καλλιτεχνική φύση που σέβεται τον εαυτό της, έτσι κι ο Nolan έχει κάποιες εμμονές. Σκηνοθετικές εννοούμε. Στην πραγματικότητα, είναι πιθανό ακόμα και να το αγνοεί, αλλά σε 4 ταινίες του, πεθαίνουν οι γυναίκες των πρωταγωνιστών. “Memento“, “The Prestige“, “The Dark Knight” και “Inception” έχουν από μία νεκρή γυναίκα αλλά όλα αυτά είναι αμελητέα μπροστά στα αριστουργήματα και τις νέες ιδέες που μας έχει παρουσιάσει.

Κύριε Nolan, σκέφτομαι να “πουλήσω” τον κολλητό μου που δεν μπορεί να έρθει στην πρεμιέρα του “Interstellar” για να πάω να τη δω μόνος μου. Ελπίζω να είναι τόσο καλό, τόσο “ονειρικό” που το totem του “Inception” να μη σταματήσει να γυρίζει κι επιστρέψω στην πραγματικότητα και στην γκρίνια του φίλου μου επειδή τον παράτησα.

Διαβάστε περισσότερα για: , , , , , , , , ,