Βενετία 2014: τελικός απολογισμός - Cinefreaks.gr Cinefreaks.gr

Βενετία 2014: τελικός απολογισμός

Απόψεις, Βραβεία, Φεστιβάλ | 8-9-2014 |

Η καλύτερη ταινία του διαγωνιστικού τμήματος του 71ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, δεν ήταν αυτή που κέρδισε τη μεγαλύτερη διάκριση του φεστιβάλ, το Χρυσό Λέοντα. Το ντοκιμαντέρ του Joshua Oppenheimer, The Look of Silence, δεν ήταν μόνο η καλύτερη ταινία του line-up, αλλά πιθανότατα ένα από τα καλύτερα ντοκιμαντέρ που έχουν ποτέ γυριστεί. Η ταινία αναφέρεται σε ένα έγκλημα, αλλά αντί να ψάχνει τους εγκληματίες, η κάμερα αναζητά τα ανθρώπινα συναισθήματα στις καρδιές των δολοφόνων. Όμως, δεδομένου ότι ο περσινός Χρυσός Λέοντας πήγε στο ντοκιμαντέρ Sacro GRA του Gianfranco Rosi, η επιτροπή, με προεδρεύοντα τον Alexandre Desplat, θεώρησε ίσως ότι θα ήταν αρκετά άβολο αν επαναληφθεί το ίδιο σενάριο και φέτος. Έτσι, η ταινία του Oppenheimer έλαβε το “αργυρό μετάλλιο” του φεστιβάλ, το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής.

the-look-of-silence-cat

Με την καλύτερη ταινία του φεστιβάλ να είναι “εκτός συναγωνισμού”, τα μέλη της επιτροπής είχαν πολλές επιλογές για το “next best thing” από άποψη ποιότητας. Έτσι, αποφάσισαν να βραβεύσουν την πιο πειραματική ταινία του διαγωνιστικού τμήματος του φεστιβάλ, το σουηδικό A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence, σκηνοθετημένο από τον Roy Andersson. Παρόλο που στο φιλμ αναγνωρίστηκαν πολλές αρετές, το βραβείο θα μπορούσε μάλλον να χαιρετίζει κυρίως δύο από αυτές: την ανδρεία και την ελαφρότητά του.

Το “Περιστέρι” είναι ένα γενναίο φιλμ επειδή ρισκάρει: είναι μακράν η πιο τολμηρή ταινία στη Βενετία. Όπως κάθε πείραμα, θα μπορούσε να αποτελεί επιτυχία ή αποτυχία. Αλλά ο Andersson πίστεψε στο έργο του και δοκίμασε να πειραματιστεί, με τη Βενετία να υποστηρίζει το θάρρος του.

1

Είναι ένα ελαφρύ φιλμ – μια μαύρη κωμωδία, σύμφωνοι, αλλά σε ελαφρύ τόνο. Τα κινηματογραφικά φεστιβάλ συνηθίζουν να βραβεύουν τις βαριές, δραματικές, σοβαρές ταινίες, τα τελευταία χρόνια – κάπου στην ιστορία του κινηματογράφου η σοβαρότητα δυστυχώς έγινε συνώνυμο της καλλιτεχνικής ποιότητας. Όμως, η κριτική επιτροπή αποφάσισε να έρθει σε ρήξη με αυτή την αντίληψη, αποδεικνύοντας πως ένα καλό φιλμ μπορεί παράλληλα να είναι και ελαφρύ. Το μήνυμα που ήθελε να μοιραστεί το φεστιβάλ είναι ότι η σοβαρότητα δεν έχει καμιά σχέση με το αισθητικό μεγαλείο.

apigeon2

Ένα μήνυμα που υπογραμμίστηκε και από ένα άλλο σημαντικό βραβείο. Το βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας πήγε στο Ρώσο Andrei Konchalosvky, και την ταινία The Postman’s White Nights. Η ταινία είναι το πνευματικό ξαδερφάκι του “Περιστεριού”– αναφέρεται και αυτή σε συνηθισμένους ανθρώπους που ζουν τη ζωή τους. Και ο Konchalosvky έκανε πράγματι πολύ καλή δουλειά – η ταινία του είναι φρέσκια και συμπαθητική. Το πρόβλημά της δεν έχει καμιά σχέση με τη σκηνοθεσία της, αλλά με το υλικό αυτό καθεαυτό: όπως κάθε ταινία που ασχολείται με ασήμαντα πράγματα που συμβαίνουν στις ζωές ασήμαντων ανθρώπων, τείνει να γίνεται βαρετή.

B037_C004_0805HU.0012313F

Ήταν μια αρκετά ασυνήθιστη απόφαση να δοθούν τα δύο βραβεία υποκριτικής στην ίδια ταινία, και μάλιστα σε μια ταινία που, όπως και το “Περιστέρι” και ο “Ταχυδρόμος”, δεν παίρνει τον εαυτό της και πολύ στα σοβαρά. Ο Adam Driver είναι ο Καλύτερος Ηθοποιός του φεστιβάλ και η Alba Rohrwacher η Καλύτερη Ηθοποιός, για τις ερμηνείες τους στο φιλμ του Ιταλού Saverio Costanzo, Hungry Hearts. Στην περίπτωση του Driver δεν ήταν πολύ δίκαιο, καθώς υπήρχαν άλλες ανδρικές ερμηνείες που ξεχώρισαν, όπως του Viggo Mortensen (Loin des Hommes) και του Al Pacino (Manglehorn). Όμως η ερμηνεία του Driver είναι αστεία: είναι σοβαρός όταν πρέπει, αλλά γίνεται και αστείος όταν είναι απαραίτητο. Η ταινία έχει έναν τόνο σουρεαλιστικό, που θυμίζει ταυτόχρονα ταινία τρόμου, και έτσι η ανομοιομορφία της ερμηνείας του είναι απολύτως ταιριαστή. Όσον αφορά τη Rohrwacher, ήταν η μία από τις δύο μόνο γυναίκες ηθοποιούς που είχαν μεγάλο ρόλο σε ολόκληρο το φεστιβάλ. Η άλλη, η Κινέζα Lü Zhong, ήταν απλά υπέροχη στην ταινία Red Amnesia, αλλά η Rohrwacher, ως η “μητέρα του τέρατος” του Hungry Hearts, ήταν επίσης πολύ αξιόλογη. Και πάνω απ’ όλα είναι Ιταλίδα, όπως και το φεστιβάλ, γεγονός που σίγουρα βοήθησε κάπως.

hungry-heart-679x350

Παρόλα αυτά, τα άλλα δύο βραβεία ήταν μεγάλο λάθος: το Βραβείο Καλύτερου Σεναρίου πήγε στο Tales και το Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στο Sivas. Το Tales είναι ένα πορτραίτο της σημερινής ιρανικής κοινωνίας, και είναι βέβαια πολύ ενδιαφέρον, μιας που όλοι έχουμε περιέργεια να μάθουμε τι μπορεί να συμβαίνει σε μια χώρα τόσο κλειστή, όσο το Ιράν. Όμως της ταινίας της λείπει φαντασία και η δόμηση του φιλμ σε επεισόδια δεν είναι απλώς ένα κλισέ, αλλά μια εύκολη λύση για να παρουσιαστούν πολλά διαφορετικά θέματα. Όσον αφορά στο Sivas, επίσης δε βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τα υπόλοιπα φιλμ του διαγωνιστικού. Όμως το βασικό του πρόβλημα δεν είναι τόσο αισθητικό, όσο ηθικό: είναι ασυγχώρητο να διεξάγει κανείς κυνομαχίες, μόνο και μόνο για να γυρίσει μία ταινία. Η ταινία παρουσιάζει επίσης και κάποια τεχνικά προβλήματα, όμως πρόκειται για το πρώτο φιλμ του Τούρκου σκηνοθέτη Kaan Müdeci, και νιώθουμε πως έχει αρκετό ταλέντο για να κάνει καλύτερα πράγματα στο μέλλον. Αλλά ήταν ακόμη νωρίς και η επιτροπή δε χρειαζόταν να βιαστεί τόσο.

sivas

Όπως και να ‘χει, ήταν ένα πολύ καλό φεστιβάλ, με το επίπεδο των φιλμ να έιναι αναπάντεχα υψηλό. Ο Abel Ferrara έδειξε τρομερή ευαισθησία στην ποιητική βιογραφία του Pasolini. Ακόμη, ο Alejandro Gonzalez Iñarritu απέδειξε τις τεχνικές του δεξιότητες στο Birdman, ο Benoît Jacquot παρουσίασε μια παθιασμένη (αλλά υποτιμημένη) ιστορία για την αγάπη και την επιθυμία με το 3 Coeurs, και ο David Gordon Green μας μίλησε με μεταφορές και με πολύ ταλέντο στο Manglehorn. Οι περισσότερες από τις υπόλοιπες ταινίες ήταν απλώς “ok”. Η μόνη μεγάλη απογοήτευση ήταν φυσικά η ταινία του Fatih Akin. Το The Cut είναι ντροπιαστικό: είναι τσαπατσούλικο, υπερβολικά δραματικό και του λείπει φαντασία. Είναι δύσκολο να καταλάβουμε τι πραγματικά συνέβη στο σκηνοθέτη που βρισκόταν μέσα στους καλύτερους της τελευταίας δεκαετίας. Η Βενετία του έδωσε το Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής το 2009 για το Soul Kitchen. Αυτή τη φορά ο Λέων τον αγνόησε με σοφία.

Διαβάστε περισσότερα για: